Moeilijke start

Onze zoon van 3 maanden is erg huilerig bij vreemden en mensen die hij weinig ziet. Hij is na 42 weken geboren d.m.v. een keizersnee. Hij had vijf keer de navelstreng om zijn nekje, waardoor zijn nekje iets open lag. Verder moest gelijk zijn maagje leeg gepompt worden i.v.m. het opdrinken van vuil vruchtwater. Ik had ook nog heel weinig vruchtwater op het eind. Hij heeft hierdoor drie dagen in de couveuse gelegen. Kortom: een slechte start dus! Pas na twee weken is hij ook meer en meer gaan huilen. Ik ben bij een osteopaat geweest, maar die kon weinig tot niks vinden. Hij krijgt nu fysiotherapie, maar hij blijft maar huilen als hij voor hem onbekenden ziet... Meestal lachen baby's toch naar vreemden met deze leeftijd?


Jullie hebben heel wat meegemaakt bij de geboorte van jullie zoontje. Ik kan me voorstellen dat dit een heel moeilijke tijd voor jullie allemaal is geweest. Wat je veel merkt is dat baby's daar net zo goed last van hebben als hun ouders. Je schrijft dat de navelstreng zo erg om het nekje zat dat het vel open lag. Bovendien had hij vuil vruchtwater binnengekregen, waardoor zijn maagje leeggepompt werd. Dat alles is een verre van rustige manier om het leven binnen te stappen. Helaas kan een baby je niet gewoon vertellen wat hij heeft meegemaakt, en of hij het moeilijk heeft door die ervaring of niet. Een baby kan alleen maar voelen, hij heeft daar nog geen woorden voor. Wat hij wél kan doen is huilen. Met huilen kan hij je laten merken hoe het met hem gaat. Dat hij daar pas na twee weken mee begonnen is, vind ik niet vreemd. Het is vaak zo dat je na een vervelende gebeurtenis eerst een tijdje aan het 'overleven' bent. Pas wanneer alles een beetje tot rust komt krijg je de ruimte voor emoties. Dan ga je pas denken wat je is overkomen en dan dringt pas echt tot je door hoe je je daarover voelt. En dan komt dus het verdriet. Dat er medisch geen duidelijke reden gevonden is voor zijn huilen kan betekenen dat het inderdaad puur gevoelsmatig is voor hem. Hij is puur nog aan het verwerken wat hij heeft meegemaakt. Dat hij rustig wordt als hij bij jou is, zal voor hem heel fijn zijn. Hij weet dat hij bij jou hoort, dat hij veiligheid bij je kan vinden, en dat zorgt ervoor dat hij zijn verdriet eventjes vergeet. Onbekenden zullen misschien eerder dezelfde gevoelens van angst bij hem boven halen, die hij tijdens de geboorte ook had. Hij heeft hierdoor gewoon een achterstand in zijn emoties als je het vergelijkt met baby's die op een veel rustigere manier ter wereld zijn gekomen.


Wat jullie kunnen doen om het hem én jezelf gemakkelijker te maken en ten eerste niet steeds proberen om je kind 'stil' te krijgen. Het is heel logisch dat je je kindje probeert te troosten als hij hard huilt, maar het zou kunnen zijn dat dit in het geval van jouw baby averechts werkt. Door de geboorte heeft hij misschien een heleboel angst, maar ook frustratie en woede in zijn lijfje zitten. En die gevoelens moeten er gewoon uit. Het kan héél opluchtend zijn om af en toe flink te huilen als je je boos en verdrietig voelt. Daarna kun je dan weer een tijd rustig zijn. Het verwerken van nare gebeurtenissen gaat op die manier ook. Eerst stop je alles weg en ben je bezig met overleven. Daarna komt er voldoende rust om aan je emoties toe te komen, en word je soms overspoeld door verdriet. Als je jezelf de kans geeft dat verdriet te uiten, kan het ook zijn weg vinden. Het gaat een tijdlang met een golfbeweging. Soms moet je hard huilen, dan gaat het een tijdje weer beter. En dan komt er weer zo'n huilbui. Mettertijd worden die huilbuien minder erg en uiteindelijk verdwijnen ze helemaal. Maar… dat gebeurt alleen als je jezelf toestaat om het verdriet te voelen, om af en toe flink te huilen. Blijf je jezelf groot houden en stop je het verdriet steeds weg, dan blijf je je ook voortdurend heel rot voelen. Door niet te mogen huilen, kun je ook niet echt tot rust komen.


Waarom dit verhaal? Om duidelijk te maken dat het met baby's net zo gaat. Als je je baby steeds troost, zal hij zijn verdriet eerder 'inslikken' dan uiten. Stel: je geeft je baby steeds als hij huilt als troost een fopspeen. Dan stop je eigenlijk het verdriet letterlijk 'dicht' met die speen. Een kind dat zuigt kan niet ook tegelijkertijd huilen. Maar de oorzaak van het verdriet haal je daarmee niet weg, dus zal je kind als de speen uit de mond valt toch weer gaan huilen. En daarmee kom je samen in een vicieuze cirkel terecht. Jij geeft de speen als hij huilt, hij spuugt hem weer uit en huilt weer, jij doet de speen er weer in… en het gaat zo maar door.


Wat ik je dus aanraad is om je kind wanneer hij huilt ook echt de gelegenheid te geven om zijn verdriet te uiten. Ga dus niet sussen, maar ga bij je baby zitten, raak hem zachtjes aan en zeg: 'Toe maar, huil maar, gooi het er maar uit'. Je geeft dus letterlijk toestemming voor het huilen. En tegelijkertijd blijf je bij je kind en voelt hij je veilige aanwezigheid. Waarschijnlijk zal je baby eerst steeds harder gaan huilen, maar daarna ook de opluchting voelen. Hard huilen kun je ook niet zo lang volhouden als zeurderig huilen. Merk je dat je baby stopt met huilen, dan kun je ook iets zeggen als: 'Zo, dat lucht op hè?' Uiteraard zal hij je nog niet verstaan, maar hij zal je toon en uitstraling wél goed begrijpen. Voor jezelf kan het ook prettiger zijn om op deze manier met het huilen om te gaan. Je weet dan waar de oorzaak misschien ligt, én je weet dat het niet erg is als je baby huilt. Bovendien ben je niet de hele dag bezig een huilend kind stil te houden, maar je spoort je kind in feite juist aan om zijn verdriet eruit te gooien. Als hij daartoe echt de kans krijgt en neemt, dan kan hij daarna ook weer toekomen aan leuke dingen. Dat hij zichzelf slecht kan vermaken heeft namelijk ook te maken met het feit dat hij zo vol met verdriet zit. Reageer daarom na een huilbui heel positief op alles waar hij naar kijkt of grijpt. Praat op een hoge toon als hij rustig is, reageer op wat hij doet. Dan wordt zijn aandacht getrokken door de wereld om hem heen. Reken er op dat hij in het begin misschien niet langer dan een paar minuten op deze manier bezig kan zijn. Maar je kunt het wel heel langzaam uitbouwen. Je zult merken dat momenten van attent zijn worden afgewisseld door momenten waarop het verdriet weer boven komt en je baby het weer nodig heeft om hard te huilen. Maar dat zal uiteindelijk steeds beter hanteerbaar worden. Pas als je baby zijn verdriet heeft kunnen uiten, en zich volkomen veilig en prettig voelt… dan kan hij pas energie gaan geven aan de mensen om hem heen. Op dit moment zijn die waarschijnlijk nog te bedreigend voor hem, maar ook daar zal verandering in komen wanneer hij zijn verdriet eenmaal'kwijt' is. Hij kan nu gewoon nog niet alles tegelijk. Laat de gemiddelde leeftijd waarop baby's interesse in anderen gaan krijgen dus maar even voor wat het is. Jouw kind heeft gewoon nog het een en ander te verwerken. En de rest komt dan langzamerhand ook wel.

Eenkennig naar Papa

Mijn dochter (5 mnd.) is heel eenkennig naar haar vader. Hij heeft relatief minder tijd om aandacht aan haar te schenken. Mijn echtgenoot en ik hebben dan ruzie over de vraag of ik haar wel of niet krijsend bij hem moet laten zitten, terwijl ik erbij zit. Ik wil er dan op zijn minst niet bij hoeven zijn, omdat ik niet wil dat zij mij in de ogen kijkt terwijl ze keihard krijst en ik niets doe. Ik vind dat gekrijs überhaupt niet acceptabel als het niet strikt noodzakelijk is. Dat zou de vertrouwensband met mij verstoren. Mijn man vindt dat ik er dan bij moet blijven zitten zodat zij aan hem kan wennen terwijl ik er bij ben. Ik heb het gevoel dat mijn dochtertje dan haar vertrouwen in mij verliest en dat wil ik niet.


Wat jullie nodig hebben is een goed gesprek waarbij je je eigen gevoelens en wensen aan elkaar voorlegt en tot een compromis komt. Er klinkt een beetje boosheid en ook verdriet in je vraag door. Het lijkt of je wilt zeggen: ‘Waarom snapt mijn man niet dat ik een belangrijke vertrouwensband met ons dochtertje heb. Waarom is hij zo gevoelloos dat hij van mij verwacht dat ik erbij blijf als ze zo ontzettend huilt’. Aan de andere kant zou je partner van zijn kant kunnen denken: ‘Waarom begrijpt mijn vrouw niet dat ik het verschrikkelijk vind dat mijn dochtertje zo huilt en dat ik onzeker word als ik alleen met haar ben. Ik voel me sterker als zij erbij zit. Ik wil heel graag ook zo’n band met mijn baby maar weet niet hoe ik dat moet opbouwen. Met haar erbij lukt het misschien beter’.


Een aantal zinnen in je vraag geven me de indruk dat er misschien ook wel meer zaken spelen dan je nu beschrijft. Zo geef je aan dat je partner relatief minder tijd heeft om aandacht aan haar te schenken. Bovendien zeg je dat je het gekrijs überhaupt niet acceptabel vindt als het niet strikt noodzakelijk is. Wat bedoel je daar precies mee? Het lijkt of je er een beetje mee wilt aangeven dat er tussen jullie twee ook iets ‘wrikt’. Probeer dat bij jezelf uit te zoeken. Wees eerlijk in je gevoelens. Want anders blijf je hakketakken over zaken die misschien alleen aan de oppervlakte van belang blijven.


Als jullie blijven ruziën of je er al dan niet bij moet blijven als je dochtertje bij je man huilt, ontstaat er in feite een machtsstrijd over wie er nu eigenlijk gelijk heeft. Terwijl de onderliggende gevoelens niet worden aangeroerd. Ik zou jullie dan ook willen aanraden om een volgend gesprek over dit probleem op een rustig moment te voeren, liefst zónder baby erbij. Waarbij je je eigen wensen en emoties aan elkaar vertelt via de ik-boodschap. Zeg niet: ‘Jij doet het fout want…’ maar ‘Ik heb er moeite mee als ik bij mijn huilende baby moet blijven zitten’. Als je iemand aanvalt voelt hij zich in de verdediging zitten en krijg je ruzie. Bovendien hebben mannen na zo’n aanval nogal eens de neiging om zich terug te trekken in een stil zwijgen, of gewoon weg te lopen. Ik weet niet wat jouw man precies doet, maar misschien herken je bovenstaand gedrag? Als je de ik-boodschap geeft val je een ander niet aan, maar praat je over je eigen onzekerheid en pijn. Daardoor geef je de ander de gelegenheid ook met eigen gevoelens te komen.


Los van dit alles staat het feit dat je dochtertje erg veel huilt bij je partner. Dat ze eenkennig reageert kan waar zijn. Maar uit je huidige vraag haal ik ook dat ze misschien erg aan het reageren is op de spanning die er kan heersen als ze bij haar vader op schoot zit. Misschien is je partner een beetje nerveus als hij haar moet optillen en dat voelt een baby al meteen. Je hebt dan te maken met een vicieuze cirkel die alleen maar groter wordt, omdat je eigen nervositeit niet verdwijnt als een baby steeds harder huilt. Zo’n vicieuze cirkel kun je alleen doorbreken wanneer jullie allebei het volste vertrouwen hebben in het feit dat de band tussen vader en kind gewoon goed is, en dat je baby wel huilt, maar óók dol is op haar vader. Dan kan je man door het huilen heen contact met haar leggen. Bijvoorbeeld door voor haar te zingen, haar te aaien, of haar te vertellen wat een leuke teentjes ze heeft of een boekje voor te lezen. Op positief contact reageren baby’s meestal beter dan op negatieve toenaderingen zoals (ach moet jij zo huilen, wat is er dan, waarom huil je nu, ben ik dan niet lief?). Dat komt omdat bij positief contact (wat heb jij een mooie ogen, kijk eens wat een lieve lach, wat staat daar nou voor de deur een rode auto!, knappe meid) vaak ook een vrolijke uitstraling hoort, met een hogere stem en een aantrekkelijke mimiek.


Of er nu vertrouwen is met betrekking tot de band tussen vader en kind kan ik uit je brief niet halen. Ik denk dat het belangrijk is dat je partner de gelegenheid krijgt in een veilige en ontspannen sfeer zijn dochtertje te leren kennen, net zo als jij zelf je dochtertje kent. Hij lijkt die ontspanning nu te willen halen uit jouw aanwezigheid. Jij wilt daar niet aan meewerken. Daarom vind ik dat voor jullie ook een belangrijk uitgangspunt. Wat speelt er tussen jullie?

Mocht het niet lukken om er samen uit te komen, dan zou ik je willen aanraden contact op te nemen met iemand die jullie bij zo’n gesprek kan helpen. Misschien een goede vriend of vriendin, maar ook een psycholoog of pedagoog kan daarbij een grote steun zijn. Ik wens jullie veel succes.

Oververmoeid van huilen

Mijn zoontje (5 mnd.) wil sinds twee weken opeens alles zien, alles aanraken en overal zijn. Hij kan sinds een week alleen van rug naar buik draaien, maar nog niet terug. Als je hem neerlegt draait hij zich vrijwel onmiddellijk om, maar na een paar minuten is hij die positie beu en begint te jengelen. Op die manier kan hij natuurlijk niet meer tevreden alleen spelen (wat hij eerst wel kon). Hij durft ook al enorm te protesteren als je hem neerlegt (deed hij eerst nooit). Ik heb er dus plotseling mijn handen mee vol. Dat is waarschijnlijk een fase waar we door moeten. Die fase heeft echter ook een invloed op zijn slaapgedrag en daar wringt het schoentje. Hij is nooit een makkelijke slaper geweest (overdag), maar nu durft het wel eens de spuigaten uitlopen. Hoewel hij duidelijk aangeeft moe te zijn. Hoe ongezond is het om een kind lang te laten krijsen? Als ik hem na zo'n gilbeurt toch uit bed neem, is er na een paar seconden niets meer met hem aan de hand en lacht hij. Heeft hij dan gewonnen en ben ik hem aan het verwennen of heeft hij een moeilijke periode en kan hij wat hulp gebruiken? Hoe kan ik hem helpen deze hindernissen te overwinnen? Mijn moeder beweert bovendien dat hij wel zou slapen als hij echt moe is en dat hij bijgevolg niet moe is als hij zo weent, hoewel ze zelf moet toegeven dat hij in zijn oogjes wrijft en zeurderig is. Ik moet hem volgens haar maar zolang wakker houden tot hij echt wel in slaap valt. Ik ben het daar helemaal niet mee eens, want dan geraakt hij oververmoeid, valt in slaap tijdens de voeding en wordt dan zeker weer te vroeg wakker van de honger. Bovendien heb je er niets aan om een vermoeide baby wakker en bezig te houden. Dan worden moeder én kind pas echt nijdig.


Baby's kunnen heel goed doodmoe zijn en toch niet willen slapen. Als een baby in zijn oogjes wrijft en bijvoorbeeld rode wangetjes heeft, dan is hij duidelijk vermoeid, en zou het goed zijn als hij een dutje kon doen. Wat dat betreft raad ik je aan je eigen intuïtie te volgen en te doen wat je hart je ingeeft als je zoontje huilt. Jouw zoontje zit momenteel in een periode in zijn leven waarin hij ontdekt dat er van alles en nog wat te doen en te ontdekken is. En dat heeft nogal eens tot gevolg dat kinderen zich dan tegen de slaap gaan verzetten. Daarbij komt dat er ook kinderen zijn die een sterke wil hebben. Daar zijn ze gewoon mee geboren. Als die twee dingen samen komen, een sterke wil én de drang te ontdekken, dan is de kans groot dat je een baby hebt die zich verzet tegen de slaap. Je vertelt dat hij overdag nooit zoveel wilde slapen, dus de kans is groot dat het niet slapen al een beetje in zijn aanleg zit. Nu komt het er dus nog eens bovenop. Wat je kunt doen is een paar dagen lang eens zijn ritme goed volgen. Schrijf op een notitieblok op welke uren van de dag hij fris en fit is, en wanneer hij chagrijnig en boos wordt. Geef ook aan hoe hij drinkt en wanneer hij slaapt, en zo ja hoeveel. Op die manier krijg je een beeld van zijn dagritme. Bovendien kun je ontdekken wat de moeilijkste momenten van de dag voor hem zijn. Je kunt zo'n moment dan voortaan een beetje voor zijn, door bijvoorbeeld niet te wachten tot hij over zijn vermoeidheid heen raakt, maar hem iets eerder op te pakken, wat met hem rond te lopen, zijn aandacht op wat leuke dingen te richten, hem wat dingen laten aanraken, en leuke geluiden bij maken et cetera, en hem dan rustig met een uitgebreid bedtijdritueel naar zijn bedje te brengen. Een kind dat net leuke aandacht heeft gehad kan zich vol en tevreden voelen en daardoor gemakkelijker de overgang naar de slaap maken, dan een kind dat vindt dat hij nog véél meer zou willen, maar zich gefrustreerd voelt omdat hij niet kan pakken waar hij naar reikt bijvoorbeeld. Neem je kind dus nooit plotseling uit de box als je vindt dat hij moet slapen, ook al wrijft hij in zijn oogjes, maar maak de overgang wat geleidelijker, en doe eerst iets rustigs en gezelligs samen voor je hem in zijn bedje legt.


Overigens: je vraagt hoe gezond het is een kind lang te laten krijsen. Eerlijk gezegd raad ik ouders nooit aan een kind lang te laten huilen. Een baby heeft nog geen taal tot zijn beschikking, en kan je alleen met huilen laten weten dat hij zich niet prettig voelt, wat de reden daar ook van is. Ik zou je dus willen aanraden om altijd even naar je baby toe te gaan en te kijken wat er is. Is hij zich aan het vervelen, dan voelt hij zich misschien prettiger als je een ander speeltje aanreikt, of even met hem babbelt. Hij geeft ook aan dat hij dat fijn vindt, want als je hem oppakt is hij weer tevreden. Daar haal ik uit dat zijn grootste frustratie kan zijn, dat jij afwezig bent, of dat hij zich verveelt. Baby's kunnen zelf nog niet zoveel en kunnen zich ook nog niet lang op iets concentreren. Ga daarom geregeld even naar hem toe, speel hem hem, loop dan weer even weg en ga daarna weer naar hem toe. Zo leer je hem dat je steeds weer terugkomt als je wegloopt. En die ervaring zal hij heel vaak moeten krijgen, voordat hij beseft dat hij niet alleen blijft, ook al ziet hij je even niet.