Schrikkerig

Mijn zoontje is 6,5 maand oud. Hij lijkt erg snel van slag te zijn en heeft veel structuur nodig. Ik heb een vraag over zijn schrikachtige gedrag. Ik vraag me af of dit normaal is. Hij schrikt soms van mijn stem als ik tegen hem begin te praten. Hij knippert dan met zijn ogen en maakt schrikbewegingen met zijn armpjes en handen. Hij begint te huilen bij hardere geluiden of het gehuil en gejengel van andere kindjes. Hij knippert altijd als ik in mijn handen klap, ook als ik het zachtjes doe. Ik maak me zorgen en vraag me af of het vaker voorkomt?


Het is voor mij erg moeilijk in te schatten wat er precies speelt. Je schrijft dat hij snel van slag is en structuur nodig heeft. En dat hij schrikt van geluiden. Op zich is het gedrag dat vaker voorkomt bij baby’s. Zij moeten alles nog leren, dus ook dat er plotselinge geluiden op hen af kunnen komen. Jij maakt je echter zorgen dat hij ook bij zachte geluiden erg schrikkerig reageert. Mijn eerste gedachten daarover liggen niet op het pedagogische vlak. Als het een kwestie van aanleg is zou een arts hier misschien iets over kunnen zeggen. Het valt me op dat je het hebt over geluiden. Reageert je kind ook op prikkels als hij iets ziet of een beweging voelt?


Een andere mogelijkheid die wel op het pedagogische vlak ligt: het kan zijn dat hij een nare ervaring achter de rug heeft, bijvoorbeeld dat hij een keer heel erg geschrokken is. Een geluid of een beweging in zijn richting kan dan die ervaring triggeren. In feite spreek je dan over een soort traumatische ervaring die nog lang doorspeelt. Hij zal dan steeds weer moeten ervaren dat het nu wel veilig is.


In beide gevallen raad ik je aan om even met je baby naar de huisarts te gaan. Leg je zorgen voor. De arts kan bepalen of het om een normale ontwikkeling gaat. Als pedagoog raad ik je in ieder geval aan om je baby altijd op dezelfde rustige manier te benaderen, zodat hij jouw aanraking en aanwezigheid met veiligheid in verband brengt. Licht het bezoek in over je baby, zodat mensen geen onverwachte herrie gaan maken om je baby aan het lachen te krijgen. Dat is voor geen enkele baby goed, en zeker niet voor jouw kindje.

Plots bijten

Mijn baby van 11 maanden is een vrolijk en goed gestemd meisje. Maar soms bijt ze plotseling zomaar in je been of nek. Ze heeft net wel meerdere tandjes gekregen. Is dit agressief gedrag?


Het bijten van jouw baby heeft nog helemaal niets met mogelijk agressief gedrag te maken. Ook al denk je dat zelf misschien wel en schrik je van haar gedrag. Je moet haar bijten koppelen aan haar ontwikkelingsfase en haar drang om de wereld te onderzoeken. Kleine baby’s stoppen alles in hun mond om dit te onderzoeken. Hun lippen zijn heel gevoelig en daarmee kunnen ze voelen hoe een voorwerp eruit ziet. Pas veel later gaan kinderen meer onderzoeken door te kijken, met hun handen te betasten en ermee te spelen. Eerst sabbelen kinderen overal op. Daarna gaan ze er ook op bijten. Dat geeft ze nog iets meer informatie dan alleen het sabbelen. Door te bijten ontdek je bijvoorbeeld of iets hard of zacht is. Bovendien gaan baby’s bijten doordat ze tandjes krijgen, en het meestal helpt bij het doorkomen van de tanden.


Wat bijten soms in stand houdt is de reactie van de omgeving. Het is heel begrijpelijk dat je schrikt wanneer je baby plotseling bijt en misschien heftig reageert. Die reactie snapt je kind niet en als een kind iets niet begrijpt dan herhaalt hij zijn gedrag, puur om te oefenen of te begrijpen wat er eigenlijk aan het gebeuren is. Soms herhaalt een kind zijn gedrag ook als hij veel aandacht krijgt. Want het is ook interessant om zo’n reactie nogmaals te krijgen.


Kortom. Het gedrag dat je baby vertoont is heel normaal voor haar ontwikkeling. Mocht je het vervelend vinden of mocht het te lang aanhouden, dan is het goed om haar geen aandacht te geven als ze bijt, maar haar kordaat op de grond te zetten of in de box. Hierdoor ontdekt ze gaandeweg dat het niet interessant is om te bijten. Het zal wel een week of drie duren voor je dochtertje dit echt in de gaten heeft. Want zolang duurt het leerproces van een klein kind. Dus wat dit betreft is het even doorzetten.

Eenkennigheid

Mijn zoontje van bijna 8 maanden is ineens eenkennig geworden. Niet zozeer van volwassenen maar ook vooral van andere kinderen. De minste beweging maakt hem al aan het huilen en hij is erg schrikkerig. Ook als wij met een ander kind op schoot zitten draait hij zijn hoofd om en wil ons even niet zien. Hij is ons eerste kind en komt voor de rest ook weinig in contact met andere kinderen.


Wat je zoontje doet is heel normaal gezien zijn leeftijd. Rond de achtste, negende maand worden baby’s eenkennig. Dat heeft met hun ontwikkeling te maken. Op deze leeftijd kunnen ze namelijk mensen niet alleen herkennen aan hun geur, hun stem etc., maar ook aan hun gezicht. Het plaatje van jouw gezicht staat nu in het geheugen van je baby gegrift. Dat betekent dat hij het heel prettig vindt als hij je ziet, en dan waarschijnlijk ook zijn armpjes naar je uitsteekt of begint te lachen. Maar het betekent ook dat hij schrikt wanneer je plotseling uit beeld verdwijnt, of wanneer hij een ander gezicht voor zich ziet. Dat verklaart het huilen en schrikken. Jouw kind is nu nog niet zo eenkennig voor volwassenen maar wel voor andere kinderen. Ik kan me voorstellen dat dit te maken heeft met twee dingen. Ten eerste zijn kinderen toch anders dan volwassenen, dus hun gezicht lijkt minder op het gezicht van papa en mama. En ten tweede, en ik denk dat dit nog sterker meespeelt, zijn kinderen erg onvoorspelbaar. Ze maken plotselinge bewegingen, ze gedragen zich anders dan volwassenen. En dat maakt hun gedrag voor andere kinderen enerzijds interessant, maar ook heel griezelig. Het beeld dat jouw kind krijgt wanneer hij zijn vertrouwde papa of mama met een andere baby of een ander kindje op schoot ziet klopt waarschijnlijk zo weinig met het plaatje dat hij in zijn hoofd van jou heeft, dat hij in paniek raakt.


Wees overigens gerust, de eenkennige periode duurt niet zo lang. Meestal is het na een paar weken wel over. Je kunt je kind helpen door hem heel vaak te laten ervaren dat jouw gezicht wel eens verdwijnt, of samen gezien wordt met een ander kind. Maar dat je gezicht toch steeds weer terug komt, en er dan helemaal voor hem is. Een simpel spelletje kan je daarbij helpen: kiekeboe spelen. Maar ook gedurende de dag is het goed om steeds eventjes weg te gaan en dan weer terug te komen. Heb je een ander kind op schoot, laat je baby dan ervaren dat je er ook nog steeds voor hem bent, door hem af en toe aan te halen, of de baby even weg te zetten en jouw kind op schoot te nemen.