Elke twee uur wakker

Mijn zoontje is bijna 10 maanden. Hij sliep altijd prima tot twee maanden geleden: hij begon ‘s nachts wakker te worden. Elke twee uur wil hij een speentje en knuffeltje, soms een schone luier of we moeten hem zelfs in slaap wiegen. Het valt op dat we ons 's avonds in huis anders gedragen: we poetsen onze tanden alvast in de keuken en gaan beneden naar het toilet. We doen heel zachtjes: alles om hem maar niet direct wakker te maken. Vaak lukt dit, maar dan begint hij na een uur toch te huilen. Inmiddels zijn we beiden erg moe en weten we even niet meer wat we moeten doen. Overdag is hij zo'n leuk gezellig mannetje. Maar ‘s nachts lijkt hij zo veel aandacht van ons nodig te hebben. Daarnaast vraag ik me af of hij wel genoeg rust krijgt. Als hij elke twee uur wakker is, komt hij dan wel in zijn diepe slaap? Heeft u tips voor mij? Het consultatiebureau gaf aan hem te laten huilen. Ze zeiden dat hij zo slim is dat hij weet we komen als hij huilt. Klopt dit? En zo ja, hoe lang moeten we hem dan laten huilen? Ik ben ontzettend moe, maar ik vind het ook erg lastig om hem te laten huilen.

 

Rond de negen maanden maakt een baby een belangrijke ontwikkeling door. Hij herkent je dan niet alleen meer aan je geur, je bewegingen, je uitstraling, maar hij kan ook ineens jouw gezicht herkennen. Dat is een belangrijke stap. Het zorgt er ook voor dat je kind eenkennig kan worden. Hij wil jouw bekende gezicht ook heel graag zien. Dit kan ervoor zorgen dat je kind overdag aan je gaat hangen. Maar het kan ook de oorzaak zijn voor slaapproblemen ’s nachts. Want als je kind wakker wordt en hij normaalgesproken weer door zou slapen, krijgt hij nu als het ware de boodschap door: ik ben wakker, waar is mama’s gezicht? Dat je kind de ervaring heeft dat jij komt als hij huilt is op zich ook heel normaal. Je hebt hem al die maanden veiligheid aangeleerd. Hij weet gewoon dat je komt als hij huilt. Dat is zijn veilige basis. Dat is juist goed. Hij weet dat jij hem niet in de steek zult laten en hij is ook totaal van jou afhankelijk. Hoewel dit allemaal normaal en positief is, zit er ook een andere kant aan het verhaal. Een kind dat ’s nachts wakker wordt, huilt en jouw aandacht krijgt, kan hierdoor ook langzamerhand de indruk krijgen dat het juist leuk is om ’s nachts wakker te worden want dat dan papa of mama komt die iets prettigs gaat doen. Die aandacht komt geven, en wat drinken misschien. Kinderen kunnen daardoor een patroon gaan ontwikkelen waarbij ze na korte tijd weer wakker worden. Een klein kind wil die aandacht zo graag hebben dat hij met erg weinig slaap toekan. Een kind kan dat veel langer volhouden dan zijn ouders. Ouders moeten ook overdag nog allerlei taken verrichten en hebben hun slaap ’s nachts hard nodig.

Wat er dus aan het gebeuren is bij jullie, is dat iets wat misschien door een sprong in de ontwikkeling is ontstaan, nu een gewoonte is geworden, waar je baby geen problemen mee heeft, maar jullie als ouders wel. Jullie doen alles zo zachtjes mogelijk om je kind maar niet wakker te maken. Dat maakt dat je je niet meer gewoon kan gedragen in je eigen huis. Dat is niet goed voor jullie en ook niet voor jullie baby. Het geeft spanningen. Het is daarom nodig om die gewoonte weer te wijzigen. Je kunt een baby aanleren om weer door te slapen ’s nachts. Maar dat kun je alleen doen door hem te laten weten dat hij ’s nachts geen aandacht meer krijgt. Om van het een op het andere moment volledig te stoppen met wat je deed en je kind geen aandacht meer te geven en te laten huilen tot hij stopt. Dat is wel een erg grote stap. Je kind kan zich daardoor onveilig gaan voelen en dat is niet je bedoeling. Wat je wel kunt doen is stapje voor stapje naar je doel toewerken. Of je kind via de ‘kiekeboe’ methode laten weten dat jij er altijd voor hem bent, maar dat hij geen extra aandacht krijgt in de nacht.

Beide methodes staan beschreven in de brochure 'Slaapproblemen de baas' die je via deze website kunt bestellen. In het kort komt het erop neer dat je bij de stap-voor-stap methode eerst opschrijft wat je nu allemaal doet in de nacht. En daarna elke dag ietsje minder aandacht gaat geven, net zolang tot je je doel hebt bereikt. De kiekeboe methode gaat ervan uit dat je wel naar je kind toegaat als hij huilt, maar alleen standaard een zinnetje zegt als ‘slaap lekker, ik kom zo weer kijken’, en een aai over de bol geeft en dan weer weggaat. Geen drinken, geen schone broek, niet praten, geen liedjes zingen, dus geen verdere aandacht. Want dat is de fuik waar je snel in wordt getrokken als je kind ’s nachts huilt. Je gaat steeds meer doen om je kind stil te krijgen terwijl je kind dan juist de boodschap krijgt om vooral nog veel vaker wakker te worden. Het probleem met beide methodes is voor ouders dat het hierbij niet om een ‘gouden tip’ gaat. Je moet het zeker drie weken volhouden wil zo’n methode effect hebben. Meestal spelen er blokkades mee die ervoor zorgen dat het erg moeilijk is om een vaste aanpak vol te houden. Het is zaak uit te vinden welke blokkade bij jullie meespeelt. Vermoeidheid is er zo een bijvoorbeeld. Zorg eerst dat je goed bent uitgerust voor je aan zo’n methode begint. Met behulp van de brochure kun je uitvinden of er nog meer blokkades meespelen en hoe je die kunt aanpakken.

 

 

Te veel wakker

Onze dochter van bijna 11 maanden heeft sinds een week of 3 moeite met doorslapen. Ze sliep als pasgeboren baby altijd veel en gemakkelijk. Wel moesten we 's nachts af en toe de speen komen brengen. Nu, sinds ze ongeveer 10 maanden is, wordt ze elke nacht wakker (op wisselende tijden) en is dan helemaal in paniek. Aangezien wij ook aan onze nachtrust hechten, nemen we haar bij ons in bed en kunnen we alle drie verder slapen. Ze slaat dan goed en diep. We vinden het geen probleem als ze een paar weken bij ons in bed zou slapen, maar zijn bang dat het een gewoonte gaat worden. Overdag is ze een supervrolijk meisje en heeft ze er geen problemen mee om in haar eigen bedje te slapen. Wat kunnen we doen om haar te leren 's nachts verder te slapen in haar eigen bed?


Baby’s kunnen rond de leeftijd van 8,9,10 maanden plotseling veel last krijgen van eenkennigheid. Dit is het gevolg van een sprong voorwaarts in hun ontwikkeling. Ze merken jou als ouder niet alleen meer op door reuk, bewegingen, warmte, aanraking, stemgeluid etc. Maar ze hebben ineens in de gaten hoe jouw gezicht eruit ziet. Ze herkennen je meteen als ze je zien. Dat is fantastische natuurlijk. Maar het heeft ook nadelen. Want ze willen je het liefst de hele tijd zien. Sommige kinderen hebben hier overdag veel last van en hangen de hele tijd aan je been, willen voortdurend opgetild worden, of beginnen te krijsen zodra je hen in de box zet of even wegloopt. Er zijn ook kinderen die er vooral ’s nachts last van hebben. Soms begint een kind dat altijd zoet ging slapen ineens te brullen als je hem in bed legt. Andere baby’s gaan huilen wanneer ze ’s nachts wakker worden. Pas als ze je zien zijn ze weer tevreden en beginnen soms zo vrolijk te lachen dat het lijkt of ze een loopje met je nemen. Jij komt slaperig je bed uit omdat er iets verschrikkelijks met je kind aan de hand lijkt te zijn, en je baby staat vrolijk in het bedje te stralen als je er eenmaal bent….. Maar zodra je de deur weer uit wil gaat begint je kind weer te brullen. Want er is niets aan de hand… zolang jij in beeld bent. Ga je weg, dan raakt je baby weer in paniek.


Het is begrijpelijk dat jij het probleem nu oplost door je baby bij je in bed te nemen. Jij kunt dan slapen en je baby is ook tevreden want hij is bij je. Natuurlijk is er het risico van de gewenning. Een baby is heel snel gewend aan een leuke gebeurtenis. En het is weer erg lastig om dat af te leren. Maar het kan wel. Hou er alleen rekening mee dat het drie weken kan duren voor je baby weer aan de oude vertrouwde situatie gewend is. Wat je intussen het beste kunt doen is je kind wennen aan het feit dat je soms aanwezig bent en soms niet. Veel kiekeboespelletjes kunnen daarbij helpen. Achter de bank, achter de deur, onder een doekje, achter de knuffel… in allerlei variaties kun je kiekeboe spelen en het is altijd weer even leuk. Varieer ook met de tijdsduur. Ga bijvoorbeeld steeds verder weg. Loop even naar de gang en weer terug. Ga even de keuken in. Loop even naar boven. Je kind leert de spanning steeds langer vol te houden. Ook ’ s nachts kun je deze methode toepassen.


De kiekeboe-methode uit de brochure ‘Slaapproblemen de baas’ is hier ook op gebaseerd. Je laat je kind dan in zijn eigen bedje maar je gaat steeds even bij hem kijken. En je gaat steeds weer weg. Hiermee leer je je kind: ik ga steeds even weg, maar…. ik kom ook altijd weer terug. En gaandeweg leert je baby hierop te vertrouwen. Als dat vertrouwen er weer is, is hij weer een stapje verder in zijn ontwikkeling. Hij kan het volhouden om je ’s nachts niet te zien, in de wetenschap dat jij ’s morgens weer naast zijn bedje zult staan.

De Kiekeboe-methode

Mijn zoontje is 9 maanden, en heeft altijd al moeite met slapen gehad. We hebben direct wel regelmaat aangehouden en hij slaapt alleen in eigen bedje, en na het inbakeren sliep hij wel beter overdag.Hij wordt zo onrustig als hij te weinig slaap heeft, vooral 's nachts. Als ik hem neerleg blijft hij bewegen en wakker, maar is stil zodra ik hem oppak. Onze wijkverpleegkundige wees op de slaapbrochure van OPVON en we zijn nu de kiekeboe-methode consequent gaan toepassen sinds 5 weke. Hij slaapt nu al een week van 19.30 tot 05.00 (zonder voeding tussendoor), dus dat is helemaal geweldig. Het enige probleem is zijn vroeg wakker worden, wat niets te maken heeft met honger geloof ik. Hoe kan hem wat langer door laten slapen?


DMet de methode is het je gelukt om een periode van nachtrust voor je zoontje (en dan ook voor jezelf) te creëren. Als hij van half acht ’s avonds tot vijf uur ’s ochtends doorslaapt is dit een periode van 9 uur achter elkaar. Dat is een mooi resultaat en de kans is groot dat hij door die redelijk lange nacht om 5 uur gewoon echt wakker is en aan de dag wil beginnen. Hem in slaap krijgen met de kiekeboemethode kan dan lastig zijn, want hij heeft zijn nachtrust gewoon al achter de rug.


Je kunt de volgende dingen doen:
- Je kunt zijn nacht steeds een klein beetje verschuiven met als doel hem wel dezelfde periode nachtrust te laten hebben, maar een beetje later, zodat het meer gelijk loopt met die van jezelf. Je moet dit wel heel gericht doen, dus maak er een plan voor. Bijvoorbeeld: toewerken naar elke week een kwartier verschuiven. Dat is dan in feite maar een paar minuten per dag. Het bedtijdritueel doe je dan precies hetzelfde, het gaat puur om de tijd waarop die begint.


- Je kunt een ochtendritueel instellen op de tijd waarop jij vindt dat je zoon uit bed mag komen. Stel: dit is half 7 ’s morgens. Dan moet je de tijd tussen vijf uur (wanneer hij wakker wordt) en half 7 wanneer hij op mag staan beschouwen als ‘nacht’. Ook al is je zoon wakker, jij doet of het nacht is. Dus wel de kiekeboemethode toepassen, ook al weet je dat hij niet meer zal slapen. Het gaat er niet om dat hij zijn ogen dicht moet doen, het gaat erom dat hij moet leren dat ook wanneer hij in de ochtend wakker wordt, hij nog niet uit bed mag. Blijf even consequent als je was tijdens het aanpakken van de problemen in de nacht. Dan leert je zoon gaandeweg dat 'je ogen open doen' niet hetzelfde is als ‘uit bed gaan’. Het ochtendritueel moet hierdoor ook beduidend anders zijn dan het kiekeboe-ritueel. Doe bijvoorbeeld luid zingend de gordijnen open of het licht aan, of zeg elke dag hetzelfde vrolijke ‘goedemorgen het is dag’. Dit lijkt misschien vreemd als je vijf minuten daarvoor nog bent komen melden met de kiekeboemethode dat het ‘nacht’ is. Maar het gaat erom dat je kind leert te reageren op jouw handelen. En dat verschilt wel als ‘dag en nacht’.