Slaappatroon aanpassen

Ik heb een zoontje van 4.5 maand en wij (of in ieder geval ik) hebben een probleem met slapen 's nachts. Ik geef borstvoeding en overdag gaat het eigenlijk prima, en we hebben een redelijk ritme ingebouwd door te voeden als hij wakker wordt en als hij 1,5 uur later weer naar bed gaat. Hij slaapt dan meestal weer een uurtje en is dan weer wakker. Maar 's nachts is het een bende: hij wordt rond 20.00 wakker voor de laatste voeding en slaapt door tot 'n uurtje of 02.00. Na de voeding kan ik hem dan wel weer terugleggen, maar hij begint steeds vaker wakker te worden. Soms wel elk uur. Heeft hij dan echt honger, of is het iets anders? Hoe kan ik dit patroon doorbreken?


Misschien is het goed eens naar het ritme van slapen en eten te kijken en na te gaan of het wel klopt voor de leeftijd van je kind. Je schrijft dat je overdag je baby voedt als hij wakker wordt en als hij anderhalf uur later weer naar bed gaat. Dat lijkt me een vrij korte tijd voor een baby van 4,5 maanden. In deze leeftijd heeft je baby in ieder geval 5 keer in een etmaal een volledige voeding nodig. En dan heb je het over 5 x 160 tot 200 ml volledige zuigelingenvoeding of borstvoeding. Die hoeveelheid verdeel je over een etmaal, hoewel een baby die doorslaapt hiervoor echt niet wakker gemaakt hoeft te worden. Nu mag je een borstgevoede baby op aanvraag voeden, dat ligt nu eenmaal verschillend per kind. Maar je kunt zelf wel nagaan hoe je voedingsschema eigenlijk is en of het voor jou ook werkt. Als hij eigenlijk niet hongerig is tijdens de voeding, dan gebruikt hij de voeding meer als ontspanningsmoment. Dat is ook heerlijk natuurlijk, maar als voeding niet echt nodig. Dus kijk er eens naar of je tevreden bent over het schema. Zo niet, overleg dan met je consultatiebureau over een eventuele aanpassing.

Wat de situatie ’s nachts betreft: je schrijft dat je baby zelf aangeeft dat hij wel om 8 uur wil gaan slapen, maar dan wakker is rond een uur of 1. En daarna wordt hij vaker wakker. Dat is een logische situatie. Je baby heeft dan namelijk vanaf 8 uur al 5 uur geslapen. En daarmee een stevige nachtrust achter de rug. Voor hem is het wel best zo, de dag kan weer beginnen. Zodra een baby meer dan 3,5 uur slaapt kunt je ervan uitgaan dat hij het grootste deel van zijn nacht gehad heeft. Wil je dus voorkomen dat je baby zijn lange nacht in de avond al maakt, dan moet je hem eerder wakker maken voor een laatste avondvoeding. Laat hem dan bijv. zeker niet langer slapen dan drie uur achter elkaar. Doe het liever iets korter, 2,5 uur bijvoorbeeld. Dus gaat hij om 8 uur slapen, dan zou ik de laatste voeding rond half 11, uiterlijk 11 uur geven.

Overigens zijn het schema overdag en ’s nachts direct met elkaar verbonden. Verander je overdag iets, dan is de kans groot dat er ’s nachts ook andere dingen gebeuren. En omgekeerd werkt dat net zo. Ga je het slaapschema aanpassen, dan past een kind zich overdag ook aan.

Wil je meer weten over het aanpakken van slaapproblemen ’s nachts, dan raad ik je aan de slaapbrochure ‘Slaapproblemen de baas’ te bestellen. Hiermee maak je een een aanpak op maat voor de situatie met je eigen baby.

Te lang wakker

Mijn dochter is 7 weken oud en is elke dag tenminste vanaf 17.00 tot 23.00 uur wakker. Soms heeft ze overdag goed geslapen maar het komt ook voor dat ze de gehele dag tot 23.00 uur wakker blijft. Ik geef borstvoeding en ze krijgt voeding om 18.00, 20.00 en 22.00 uur. We leggen haar na elke voeding boven in de wieg om te slapen. Ze huilt en zelfs na 40 minuten stopt dit niet. Ze is volledig wakker. Na de voeding van 22.00 uur valt ze wel in slaap en dan wordt ze wakker om drie of vier uur voor de nachtvoeding. Hierna valt ze wel vaak weer in slaap tot de volgende voeding ‘s morgens. We maken ons zorgen over de lange wakkere periodes. Kunt u ons aangeven hoe we dit moeten aanpakken?


Een baby van zeven weken oud is vaak nog niet volledig ingesteld op het dag- en nachtritme van de wereld om hem heen. In de baarmoeder hebben baby’s namelijk een omgekeerd dag- en nachtritme. Veel zwangeren merken dat ook. Als zij overdag bezig zijn wiegen ze de baby in slaap. Maar zodra zij gaan liggen is de baarmoeder ontspannen, krijgt de baby goed de ruimte en gaat bewegen. Dat kan heel lastig zijn, zeker als je tegen het einde van de zwangerschap een grote krachtige baby in je baarmoeder hebt. Het wordt dan moeilijk zelf in slaap te vallen. Dit omgekeerde ritme is er na de geboorte ook nog, daarom slapen baby’s nog niet meteen door ’s nachts. Bovendien hebben ze nog behoefte hebben aan meerdere voedingen op een nacht. Het duurt minimaal twee maanden voor een baby ’s nachts gaat doorslapen. Maar er zijn ook baby’s die er weken langer over doen. Geef je baby dus nog even tijd, zij is te jong om van een slaapprobleem te spreken. De kans is groot dat zij langzamerhand jullie ritme zal gaan overnemen. Overigens krijg ik uit je verhaal de indruk dat jullie misschien ook een baby hebben die wat minder slaap nodig heeft als andere baby’s. Niet alle baby’s hebben dezelfde slaapbehoefte. De meeste baby’s slapen na twee tot veertien maanden nog zo’n 14 tot 15 uur per etmaal, verdeelt over de nacht en slaapjes overdag. Maar er zijn ook baby’s die veel minder slaap nodig hebt, soms maar 10 uur in totaal. Je baby geeft zelf zijn slaapbehoefte aan.


Het kan de moeite waard zijn uit te zoeken hoe het ritme van je baby op dit moment is. Je schrijft dat zij soms nog lang huilt als je haar in bed legt. Misschien is zij dan nog te wakker. Volg haar eigen slaapbehoefte eens een dag en nacht lang. Leg haar pas in bed als zij in haar oogjes gaat wrijven en aangeeft dat zij slaap nodig heeft. En noteer op welk moment je voeding geeft en wanneer je baby in slaap valt. Soms blijkt dat een kind zich erg tegen slaap verzet omdat hij net iets te vroeg in bed wordt gelegd. De bedtijden dan net iets verschuiven kan dan de oplossing zijn.

Vaker wakker

Mijn dochter van 4 maanden sliep de eerste 3 maanden veel in de wandelwagen of bij ons op de buik omdat ze zo onrustig was. Ze sliep 's nachts wel goed. Sinds twee maanden slaapt ze wel in haar eigen bedje vanaf 19.00 tot 23.00, en dan krijgt ze laatste voeding. Het probleem is dat ze nu veel vaker wakker wordt, vanaf 12.00 wordt ze praktisch elke twee uur wakker (ik kom dan even langs, aai over bol, speentje etc.). Het duurt dan soms wel 'n uur voordat ze in slaap valt. Ze wilt ook vaak rond 07.00 niet aan de borst drinken. Ik houd een strakke volgorde: voeden, op schoot, in de box en bij vermoeidheid naar bed. Hoe krijg ik een beter ritme?


Het ritme van baby’s verandert nogal eens doordat ze groter worden en zich ontwikkelen. Bij jouw kindje is er nu een schema ontstaan waarbij ze ’s avonds vier tot vierenhalf uur slaapt. Daarna wordt ze wakker voor een voeding, slaapt nog door tot half 2, dus dat is weer zo’n tweeënhalf uur. Ze heeft dan al een nacht van zeven uur gemaakt. Ze slaapt daar nog twee uur bij, en heeft dan een nacht van negen uur achter de rug. Het is dan heel logisch dat ze niet zoveel slaap meer nodig heeft. Wil je haar patroon doorbreken, dan moet je ervoor zorgen dat ze in de avond niet meer dan drie uur achter elkaar slaapt. Want dan is ze nog niet aan haar echte nacht begonnen. Ze slaapt nu het grootste deel van haar nacht wel in de avond en heeft daarna nog maar een paar uurtjes extra nodig om weer klaar te zijn voor de volgende dag. En dat is nu dus al om half vier.


Leg je haar dus ’s avonds om half zeven in bed, dan is het goed haar wakker te maken voor een avondvoeding rond half 10 en zeker niet later. Je kunt ook kiezen haar iets later in bed te leggen, zodat je de avondvoeding ook iets later kunt geven. Maar zorg dat er niet meer dan drie uur tussen zit. Merk je dat je baby nog erg vast slaapt op zo’n moment, dan is het goed om geregeld bij haar te checken hoe ze slaapt in de avond. Ga bijvoorbeeld elk kwartier eventjes kijken. Ligt ze heel stil, is ze een beetje bleek en voelt ze koel aan, dan is ze in een diepe slaap waaruit ze moeilijk wakker te krijgen is. Die slaap wordt echter afgewisseld met een droomslaap en daaruit kan ze wel heel snel wakker worden. In een droomslaap ligt je baby te bewegen, soms trekt ze met armen en benen, ze ziet er wat roder uit en je ziet haar ogen onder haar oogleden heen en weer bewegen. Als je haar op zo’n moment uit bed haalt is ze vlug wakker en kun je haar een voeding geven.