Druk, boos en moe

Mijn dochtertje (net één jaar) heeft ons al behoorlijk tot wanhoop gedreven. Ze huilt al vanaf de geboorte gem. 18 uur per dag. Reflux, koemelkallergie, niet poepen, ziekenhuisopnames, noem maar op. Ze heeft aangepaste voeding, maagzuurremmers, laxeermiddelen en is onder behandeling van de kinderarts. Nu gaat het gelukkig al een heel stuk beter, maar ze is een temperamentvol meisje en heeft soms driftige momenten. Ze kan helaas nog steeds niet kruipen, lopen of tijgeren, maar ze kan nu wel rollen (na fysio). Ze is heel druk, vaak boos, gefrustreerd en moe! Slecht slapen, kort slapen en heel snel wakker (van elk geluidje). De nachten gaan wonder boven wonder vrij goed, maar overdag is het een drama: huilen, schreeuwen en sinds kort ook driftbuien als ze naar bed moet. We hebben haar het afgelopen jaar al zoveel laten huilen, dat ik niet weet of het nu nog werkt. Na zoveel verschillende tactieken en adviezen zitten we weer in een lastige fase. Waarom is ze zo onrustig, driftig en huilerig? Wat kan ik doen??


Natuurlijk kan ik jullie geen simpel advies geven. Als dat er was hadden jullie dat zelf allang ontdekt. Het klinkt of jullie alles geprobeerd hebben om je dochtertje te helpen. Wat ik uit je brief lees is dat je een bijzonder zwaar jaar achter de rug hebt en behoefte hebt aan rust. En juist nu komt je dochtertje weer in een nieuwe fase en weet je het niet meer. Je hebt van alles geprobeerd, je hebt van iedereen adviezen gehad en overgenomen en nog brengt het je niet verder. Er kan van alles aan de hand zijn. Sommige eenjarigen komen plotseling in een fase terecht waarin ze zich woedend op de grond laten vallen en beginnen te krijsen. Dat zou mee kunnen spelen. Er zijn ook kinderen die zo temperamentvol zijn dat ze al snel veel meer willen dan ze lichamelijk aan kunnen. Ook dat kan een rol spelen. Er zijn kinderen die op alle prikkels om hen heen reageren en daardoor hyperactief gedrag vertonen en veel huilen en boos zijn. En er kan natuurlijk ook lichamelijk iets spelen. Omdat ik jullie dochtertje niet ken kan ik daar geen utspraak over doen. Maar wat ik je wel aanraad is om hulp te zoeken voor jezelf. Alleen als jij rust krijgt kun je het volhouden. En als jij gestrest bent reageert je dochtertje daar ook automatisch weer met lastig gedrag op, zodat je samen in een vicieuze cirkel terecht komt. Uit wat je schrijft ben ik bang dat jullie daar al in zitten. En dat helpt je niet verder. Zoek daarom zelf steun bij een psycholoog die je kan helpen je gedachten op een rijtje te zetten over hoe jij met je gezin verder moet en wil. Daarnaast raad ik je aan zelf op vakantie of uit logeren te gaan zonder je dochtertje, om tot rust te komen en even helemaal bij te slapen. Als je niet voldoende bent uitgerust kun je niet nadenken over wat je te doen staat. Dan werkt je vermoeidheid als een blokkade en kun je geen goede besluiten nemen over de beste aanpak voor je kind.

Even uitrazen

Mijn zoontje (1 jaar en 1 maand) is tamelijk snel in zijn ontwikkeling. Hij kon al lopen met 11 maanden. Het ontdekken van de wereld staat heel gezond op nummer 1. Maar niet alles kan en mag. Dus uit woede slaat hij met zijn hoofd tegen de vloer, ledikant en box. De blauwe plekken en bulten staan op zijn voorhoofd. Ik heb het eerst genegeerd. Maar hij gaat steeds harder slaan. Nu zeg ik kort "Hou op, niet bonken". Dat helpt wel maar zo geef ik hem aandacht voor negatief gedrag. En dat lijkt me niet de juiste weg. Ook schopt hij me tijdens het verschonen op de commode. Afleiden helpt soms, maar niet als hij moe is. In zijn bedje zetten en opnieuw beginnen (wat ik al gedaan heb), vertraagt het proces. Ik zeg nu kort ‘nee, niet schoppen.’ En daarna... ‘uh!’ Dan houdt hij zijn benen van me af. Dan wordt het langzaam werkbaar. Maar ik ben bang dat ik straks met een 2-jarige sta te worstelen. Ik heb een plan van aanpak nodig. Bij zijn oma's en op het kinderdagverblijf doet hij dit natuurlijk niet... Mijn boosheid en de frustratie die bij dit gedrag komt kijken is al geweest. Nu is het en kwestie van de juiste aanpak vinden. Hebben jullie suggesties?


Als je dreumes zo snel ontwikkelt als je zoontje kan hij allerlei dingen ondernemen waar hij motorisch al toe in staat is, terwijl hij geestelijk eigenlijk nog wat jong is voor al die activiteiten. Kinderen kunnen hierdoor in de knoop komen met zichzelf en dat uit zich soms in onbedaarlijke woede-aanvallen en ook in het gedrag dat jij beschrijft. Je zoontje weet dan helemaal geen raad meer met zichzelf omdat hij van alles en nog wat wil doen, terwijl hij emotioneel niet begrijpt wat hij nu allemaal wil. Als je grenzen stelt raakt dat zijn ondernemingslust en dat kan hij niet goed aan. Je zoontje is dus nu al in een soort peuterpuberteit terecht gekomen is. Wees dus niet al te bezorgd voor straks als hij echt peuter wordt. Hij is gewoon wat eerder met die periode gestart. Als je een kind hebt dat een pittig temperament heeft komt dat daar wel bovenop. Pittige kinderen maken altijd een wat fellere peuterpuberteit door. Of je kind extra pittig is kan ik niet goed uit je vraag halen. Daarom hou ik het er voorlopig op dat je kind erg vroeg aan het ‘peuterpuberen’ is. Ik raad je aan om één aanpak te kiezen en die ook goed vol te houden. Kies daarbij een aanpak die veilig is voor jezelf en je kind. Het is niet goed om je te laten slaan of schoppen. Dat is voor jezelf niet goed, maar ook je kind krijgt dan een verkeerde boodschap door: ‘Ik mag mama pijn doen’. Ga dus geen worstelpartijen aan, maar pak je kind gedecideerd op en zet hem altijd op dezelfde plek neer. Dat wordt een ‘uitraasplek’ waar hij boos mag zijn. Het in bed zetten als hij je begint te schoppen is een begrijpelijke actie. Echter, een bed moet voor een dreumes een prettige plaats blijven, niet een plek waar je voor ‘straf’ neergezet wordt. Dus zoek een rustige time-out plek waar je hem neerzet wanneer hij gedrag vertoont dat je niet accepteert. Zeg daar niet veel over. Maar zorg dat je lichaamstaal helder en duidelijk en altijd gelijk is. Je kunt boos kijken, je vinger opheffen. En kort zeggen: ‘Dat mag niet’. Je zet je kind dan meteen op een ‘uitraasplek’. Dat kan voor een kleine dreumes ook nog een box zijn. Laat hem daar boos worden. Je kunt hem daarbij zelfs stimuleren door te zeggen: ‘Goed zo, je mag best boos zijn’. De emotie is namelijk niet fout. Het gaat om het gedrag dat hij vertoont. Als hij weer wat tot rust komt begin je rustig overnieuw met wat je aan het doen was. Wordt hij weer kwaad, dan herhaal je de actie. Het lastige bij zo’n klein kind is dat hij nooit in een keer zal begrijpen dat hij gedragingen moet stoppen. Jij moet hem dat leren door iedere keer op dezelfde manier te reageren. Dat moet je zeker drie weken strikt volhouden wil het bij je dreumes doordringen dat er een nieuwe regel is. Zijn gedrag heeft veel met onduidelijkheid te maken. Onduidelijkheid over de wereld om hem heen en vooral ook over zijn eigen mogelijkheden. En omdat jij een veilige ouder voor hem bent reageert hij die gevoelens op jou af. Uit je brief haal ik dat je eigen frustratie al niet meer zo’n rol speelt. Dat is heel fijn en vooral ook erg knap van je. Want het kan ontzettend moeilijk zijn om de woede van een kind niet op jezelf te betrekken. Als jij rustig blijft leert je kind dat jij een veilige aanwezigheid blijft. Wat helpt is als je je kind veel aandacht geeft op momenten dat hij rustig is of doet wat je graag wilt. Daardoor leert een kind dat positief gedrag veel effect heeft en omdat hij jouw aandacht graag wil hebben zal hij dit gedrag steeds vaker gaan vertonen. Die aandacht moet dan vooral ook lang duren, waardoor je kind echt geniet van de aandacht. Geef dus niet alleen een aaitje, maar begin te knuffelen, zing samen een liedje, speel een kietelspelletje, lees een verhaaltje voor, of ga samen iets anders gezelligs doen. Zulke aandacht vindt elke dreumes geweldig. Gaat je dreumes tijdens dit spelen weer boos worden, dan breng je hem naar zijn uitraasplek voor een time-out. Daar hoef je niet veel over te zeggen, dat hoef je alleen maar steeds weer te doen. Herhaling is de grootste les voor hem.

Zin niet krijgen

Mijn zoontje is bijna 18 maanden. Tot ongeveer zijn eerste jaar een lief enthousiast mannetje, maar de laatste maanden wordt hij steeds moeilijker hanteerbaar. Als hij zijn zin niet krijgt, maakt hij zichzelf stijf en laat zich gewoon hard op de grond vallen, of schreeuwt de longen uit zijn lijf totdat hij bijna blauw wordt. Liggend op de aankleedplank is al helemaal een drama, dat wil hij zeker niet. Is dit een gedragsstoornis of redelijk normaal op deze leeftijd?


Het klinkt alsof je kind al in de peuterpuberteit zit. Dat gebeurt bij sommige kinderen inderdaad vrij vroeg net als bij je zoontje. Het ziet er naar uit dat je je handen vol hebt aan hem, maar het klinkt wel alsof het ‘normaal’ peutergedrag is dat hij laat zien. Hij wil zelf bepalen wat hij doet, hij wil zelf kiezen, hij wil niet wat jij wilt. Hij is bezig zich te ontwikkelen en daar hoort de ontdekking van de eigen wil en het eigen ik ook bij. Uiteraard is dat voor jou als moeder niet zo gemakkelijk. Ik raad je aan een duidelijke structuur te hanteren. Vaste regels, en duidelijke reacties van jou als hij iets doet wat je niet goed vindt. Reageer liefst altijd hetzelfde, daar leert hij het snelst van. Geef hem niet teveel ruimte als je wilt dat hij iets doet voor je. Stel in ieder geval geen vragen, als je wilt dat hij een opdracht vervult, want op een vraag zegt een peuter bijna altijd nee. Maak gewoon duidelijk dat jij de regels bepaalt. Wordt hij woest, laat hem dan uitrazen op een plekje waar hij weinig kwaad kan. En begin daarna gewoon overnieuw met bijvoorbeeld aankleden. Zo leert hij dat een boze bui geen punt is, maar dat hij daarmee niet zijn eigen zin kan doordrijven. Blijf zelf in ieder geval rustig. Als jij ook boos wordt, leert hij dat hij je op de kast kan jagen, en zal hij dat ook als extra reden krijgen om kwaad te worden. Zeg hem dat hij boos mag zijn. Maar zeg hem ook dat billen nu eenmaal schoongemaakt moeten worden of hij dat leuk vindt of niet.