Van slag door vakantie

Ons zoontje (23 mnd.) is enig kind. Wij kwamen gisteren terug van een 11-daagse vakantie in Mallorca en hij vertoonde vreemd gedrag. Hij begon bij alles te huilen: verschonen van een luier, schoenen aandoen, in de buggy of autostoel zitten, etc. Het was zo erg dat we onze vakantie wilde verkorten. Het huilen wordt krijsen en dat kan hij zeker een half uur volhouden. Hij is dan overstuur en ontroostbaar. We lieten het tijdens de vakantie wel toe, maar nu doen we dan niet meer. Ik vind het lastig om met hem een hele dag door te komen als hij zo onhandelbaar is. Hij wil altijd zijn zin! Is hij een temperamentvol kind? Het lijkt er wel op want hij kan niet tegen veranderen. Hoe ga ik hier mee om?


Wat je zoontje aan gedrag tijdens de vakantie vertoonde is op zich wel begrijpelijk. Kinderen van zijn leeftijd hebben behoefte aan duidelijke regels en vinden het meestal thuis prima. Ze hoeven niet zo nodig op vakantie. Het ene kind heeft daarbij meer moeite met veranderingen in de omgeving dan een ander kind. Je merkt soms bij baby’s en peutertjes dat ze erg veel moeite hebben met andere geluiden, geuren, lichtinval, temperaturen… en dat zal op Mallorca heel goed het geval geweest kunnen zijn. Voor ouders is dat bijzonder zwaar. Je gaat niet voor niets op vakantie, je hebt zelf ook behoefte aan een ontspannen periode. En dan krijg je te maken met een kind dat niet meer stopt met huilen wat je ook doet. Of het te maken heeft met temperament? Ja dat kan natuurlijk wel. Maar er zijn ook kinderen die normaal heel rustig zijn maar door zo’n verandering toch helemaal de kluts kwijtraken.

Het lastige is dat dit gedrag soms niet stopt als je weer veilig thuis bent. Je zou denken dat alles dan weer normaal is en je kind de thuissituatie snel weer herkent. Maar wat meespeelt is dat je kind een verandering heeft doorgemaakt die hij niet begrijpt. En door dat onbegrip blijft hij nog een tijdje van slag. Hij moet weer ervaren dat de situatie gewoon is, dat de regels weer als vanouds zijn. Het kan zo een paar weken duren voor een kind dat weer beseft. En daarna kan zelfs een periode komen waarin hij nu wel gerustgesteld is, maar ook boos. Hij gaat zich dan op papa en mama afreageren. Je ziet dat ook bij kinderen die net verhuisd zijn of kinderen die in het ziekenhuis hebben gelegen. En na een vakantie komt dat ook weleens voor.

Niets van aantrekken, niet boos worden, gewoon rustig de dagelijkse routine doorzetten is het handigste. Je kunt je kindje vertellen dat hij boos mag zijn, maar de normale regels hou je vol. Want anders gaat hij ontdekken dat hij met zijn boze buien heel veel aandacht kan krijgen. En een peuter is dol op aandacht. Zijn boosheid wordt dan al snel vervangen door het proberen aandacht te krijgen met gedrag. En als hij dat krijgt door boos te doen, dan doet hij boos. Elders op de site kun je lezen wat boos gedrag in de peuterpuberteit kan betekenen en wat je daaraan kunt doen.

Te veel energie

We hebben een zoon van ruim 21 maanden. Hij is over het algemeen heel lief en sociaal. Slapen gaat ook heel goed. Hij is alleen heel erg bedrijvig en in mijn ogen misschien wel te gemakkelijk. Ik moet echt rustmomenten inlassen voor hem anders loopt hij zichzelf voorbij. Dit is al vanaf zijn geboorte. Samen gezellig lezen is er bijvoorbeeld voor ons niet bij. En zodra we bij het kinderdagverblijf zijn, ziet hij mij niet meer staan. Ik vraag me af of ik hem meer moet dwingen rustige dingen te ondernemen zoals bijvoorbeeld tekenen, of dat ik er met hem op uit moet gaan. Lekker buiten rennen en vliegen?


Ik kan me je dilemma heel goed voorstellen. Moet je je kind nu intomen en zo tot rust brengen, of heeft hij het juist nodig om zijn energie kwijt te kunnen in rennen en vliegen? Omdat je schrijft dat je kind vanaf zijn geboorte al druk is, is de kans groot dat het actieve in de aard van het beestje zit. Wat dat betreft is het misschien een idee na te gaan hoe jullie zelf als kind waren. Soms zitten zulke actievelingen in de familie. Als een kind erg actief is kan hij ook behoefte hebben aan beweging. Wanneer je een kind dan dwingt om lang stil te zitten kan hij het daar erg moeilijk mee hebben. Soms heeft hij dan geen mogelijkheid om iets rustigs te doen, omdat hij wel móet bewegen. Maar anderzijds kan een kind natuurlijk ook weer niet de hele dag aan het rennen blijven. Wat dat betreft raad ik je aan een afwisselend programma voor hem te maken. Jouw kind zal het niet goed kunnen volhouden om stil te tekenen. Maar misschien vindt hij het wel gemakkelijker om te tekenen, wanneer hij eerst lekker heeft mogen hollen en vliegen. De energie is er dan uit, en dan kan hij het weer eventjes volhouden om iets rustigs te doen. Rustige dingen kunnen dan net zo goed tekenen, voorlezen of puzzelen zijn, als aan tafel zitten om een boterham op te eten. Want dat kan voor actieve kinderen minstens zo moeilijk zijn. Wat je ook kunt doen om je kind wat meer ‘rust’ te geven: zwemmen, samen in bad gaan of samen dansen op klassieke muziek. Of je kind masseren. Misschien vindt hij dat de eerste keren maar gek en is hij giechelig en kan hij niet stilliggen. Maar na een paar keer komen de meeste kinderen wel tot rust, en het kan juist voor een actief kind een weldaad zijn om zich even helemaal te kunnen ontspannen.

Constant gillen

Onze dochter van 12 maanden gilt zo veel! Als ze het uit enthousiasme doet is het wel grappig, maar vaak lijkt het er op dat ze het puur doet om aandacht te krijgen. Ik zie haar dan ook echt kijken of we op haar reageren of niet. Als we samen praten, kunnen we elkaar soms gewoon niet meer verstaan door haar gegil. Ook als iets haar niet zint, gilt ze. Kunnen we haar gegil het beste negeren of moeten we haar al bestraffend toespreken? Zelf heb ik het idee dat ze daar nog wat te jong voor is.


Inderdaad, bestraffend toespreken zal niet veel helpen. Het enige dat je dochter daar van meekrijgt, is dat jullie tegen haar praten en extra aandacht geven. Dat zal het gegil alleen nog maar gaan versterken, want negatieve aandacht is voor een klein kind net zo goed aandacht. Dat ze gilt om aandacht te krijgen zou namelijk heel goed kunnen. Waarschijnlijk is het gillen begonnen als stemoefening. Veel kleine kinderen gaan op een gegeven moment met hun stem experimenteren. Allerlei vreemde geluiden komen er dan uit, en het gillen is daar een van. Kinderen kunnen zelf van dat gillen schrikken en dat hard gaan huilen. Maar ze kunnen er ook heel enthousiast van worden. Dat ligt helemaal aan het kind. Wat ze echter al vlot in de smiezen hebben is hoe jij op dat gillen reageert. En kom je naar je kind toe, praat je tegen je kind, probeer je haar stil te krijgen... dat zijn allemaal interessante gevolgen voor een kleintje. Daarom is negeren inderdaad vaak een goede optie. Alleen... lukt het je om ook werkelijk te gaan negeren? Want als je met je tenen krom zit te luisteren en net doet of je niets hoort, dan heeft een klein kindje dat heel snel in de gaten. Kinderen zijn gevoelsdiertjes, die voelen je spanning aan. En dat zet juist aan tot meer gillen. Wat dat betreft is het handiger om een aanpak te kiezen die je altijd herhaalt. Bijvoorbeeld: Als je kind gilt zet je haar in de box en loop je even weg. Is ze rustig dan kom je naar haar toe en geef je haar een knuffel of speel je met haar. Dit herhaal je tot in het oneindige. Zo leert ze na een paar weken dat ze geen aandacht krijgt met gillen, maar wel met stil zijn.