Eigen willetje

Onze temperamentvolle dochter van 21 maanden met een sterke eigen wil. Ze sliep nooit veel overdag, maar sinds twee maanden weigert zij te gaan slapen. Zij zegt dan ook: ‘niet slapen.’ Als ze wel slaapt, in de buggy tijdens wandelen bijvoorbeeld, duurt het 's avonds uren voordat ze weer in slaap valt. Is het dan slim om het middagslaapje over te slaan? Krijgt zij dan wel voldoende slaap? Ze slaapt ongeveer van 19.00 uur tot 06.15 uur. Sinds twee maanden moeten wij ook bij haar blijven 's avonds tot ze in slaap valt. Anders begint ze te krijsen tot ze soms zelfs flauwvalt. Ook is ze de laatste tijd geregeld 's nachts wakker. Als ik naar haar toe ga laat ik haar in haar bedje, maar zelfs al zit ik anderhalf uur op haar kamer, zij weigert te gaan slapen. Is er sprake van (verlatings)angst? I.v.m. het flauwvallen hebben wij er veel moeite mee haar te laten huilen. Heeft u tips?


Je dochter zit in de peutertijd en dat betekent dat ze allerlei lastig gedrag kan gaan vertonen. Zeker bij slapen komt dat gedrag voor. Je kind gaat haar eigen wil ontdekken en gaat bedenken dat ze niet wil slapen als jij dat graag wil. Kinderen kunnen zichzelf uren wakker houden, of midden in de nacht gaan roepen of krijsen. Jouw kind heeft daarbij nog een extra sterk temperament waardoor het gedrag wat extremer kan zijn dan bij andere peuters. Dat is heel normaal, maar voor jou natuurlijk wel lastig. Je schrijft dat je peuter zelfs zo ver gaat dat ze flauwvalt. Dat komt inderdaad ook voor. Er zijn zelfs kinderen die hun adem inhouden, net zolang tot ze blauw zien en flauwvallen. Dit ‘achter de adem blijven’ is voor ouders heel griezelig. Maar voor de kinderen zelf is het niet zo’n probleem. Ze komen vanzelf weer bij. Of het verlatingsangst is, is de vraag. Het is heel goed mogelijk dat je kind zich angstig toont, omdat ze graag wil dat jij bij haar blijft. Kinderen met verlatingsangst klampen zich vaak overdag aan je vast en durven je dan niet meer los te laten. Het gedrag dat jij beschrijft klinkt meer als de ‘peuterpuberteit’. Je kind wil zijn wil aan je opleggen. Wat belangrijk is, is dat je je kind leert wat de regels zijn in huis. Je kunt je kind niet dwingen om te gaan slapen. Slapen heeft te maken met je dochters eigen lijf, en niemand kan haar dwingen daar iets mee te doen al zij dat niet wil. Wat je je dochter wel kunt leren is dat ze op haar kamer moet blijven, ook als wil ze dat niet. Ik raad je aan om een vaste aanpak te kiezen, die je zeker drie weken vol kunt houden. Het duurt namelijk drie weken voor bij een peuter nieuwe regels zijn ingeslepen. Dus doe altijd hetzelfde in de nacht. Naast haar blijven zitten raad ik je niet aan. Je kind blijft dan juist wakker omdat ze niet wil dat je weg gaat. Soms lijkt je kind wel weg te zakken, maar het is ook meteen weer wakker als je op je tenen weg wilt sluipen. Het is handiger om steeds even bij je kind te gaan kijken, maar ook weer weg te gaan. Hoe vaker je dit doet, hoe meer je kind leert dat mama er altijd wel is, maar ook weer weg gaat. En dat dit helemaal niet erg is. Je vraagt je af of je kind wel genoeg slaap krijgt. Als je kind van 19.00 tot 6.15 slaapt krijgt ze zeker genoeg. Omdat je kind veel temperament heeft bestaat de kans dat ze ’s middags iets minder slaap nodig heeft. Temperamentvolle kinderen zijn soms ‘wakkere’ kinderen. Ik zie bij deze kinderen ook geregeld een weekritme in plaats van een dag/nachtritme. Kinderen kunnen soms heel lang zonder slaap overdag, en dan ineens slapen ze een paar uur bij. Het lijkt dan of je kind eindelijk goed gaat slapen, maar met die ene middag zijn ze weer helemaal bijgetankt en kunnen daardoor weer bijna een week zonder middagslaap. Je kunt uitproberen of dit bij jouw kind ook zo is door het middagslaapje af en toe over te slaan.


Verder raad ik je aan de slaapbrochure ‘Slaapproblemen de baas’ te bestellen. Daarin staan handvatten om een eigen slaapaanpak te maken voor jouw kind. De brochure is via onze website te verkrijgen. Je kunt hem op papier aanvragen, maar ook downloaden via de webwinkel van OPVON. Veel succes.

Plotseling hard huilen

Tot voor kort ging ons dochtertje (17 mand.) zonder problemen slapen, zowel thuis als elders. Dit is helaas aan het veranderen. Tijdens het logeren begint ze vaak hard te krijsen. We proberen steeds even te kijken, maar het schreeuwen wordt alleen mar erger. Ze begint dan uiteindelijk te hoesten, staat recht in bed en snikt verschrikkelijk. We halen haar er dan eventjes uit, maar zodra ze door heeft dat ze toch moet slapen begint het drama weer opnieuw. Het resultaat is dat we echt met haar naar huis moeten. Nu begon ze gisteren plots ook thuis aan met huilen. Ik ben bang dat er een slaapprobleem aan het ontstaan is; eerst bij anderen, maar nu ook thuis. Bovendien durven we nog amper in te gaan op uitnodigingen van vrienden of familie omdat we vrezen dat onze lieve schat niet zal willen slapen. Wat zou de reden kunnen zijn van deze plotse verandering? (Verlatings)angst? Grenzen uittesten? En vooral: hoe pakken we dit probleem het best aan?


In de laatste twee zinnen van je vraag geef je zelf een goede verklaring voor het gedrag van je dochtertje. Ze is met haar 17 maanden inderdaad op een leeftijd waarop er sprake kan zijn van verlatingsangst. Maar ook van het uittesten van de grenzen. Je dochtertje wordt stilaan een peuter. Die leeftijdsfase start rond 18 maanden. Kinderen maken in die periode grote ontwikkelingen door. Ten eerste ontdekken ze steeds meer terrein en wordt hun wereld groter. Dat is stoer en spannend, maar soms ook heel eng. Kinderen lopen soms zo ver weg in hun onderzoekingsdrang dat ze plots ontdekken dat ze even helemaal alleen zijn. Waar is mama? Ze raken dan in paniek en gaan heftig op zoek naar hun ouders. En dat heeft weer tot gevolg dat ze zich aan je kunnen vastklemmen, in paniek raken als je weggaat, en niet meer naar bed willen. Uiteraard kan dit gedrag buitenshuis het snelst voorkomen. Maar ook thuis komt het voor. Het hoort een beetje bij de ontwikkeling. Wat je kind dan nodig heeft is heel vaak ervaren dat je weg kunt gaan, maar ook steeds weer terug komt. Veel kiekeboespelletjes helpen. Maar ook een gestructureerde aanpak. Het is niet nodig om je kind voortdurend aandacht te geven of op te tillen of in te gaan op haar vraag. Want dan gaat een kind al snel ontdekken dat het interessant is om te huilen en te kleven. Dan krijg je alleen maar veel aandacht. En aandacht vindt een peuter heel leuk.


En daarmee kom je meteen op het tweede punt wat je ook al noemde: grenzen uittesten. Inderdaad is dat iets waar peuters druk mee zijn. Vooral het uittesten van de eigen wil is daarbij ook van belang. Een peuter ontdekt dat hij een eigen wil heeft, en wil graag kijken wat hij daarmee kan doen. Hij kan iets willen wat jij niet toestaat. En wordt daar dan heel boos om. Geef je dan toe, dan leer je je kind dat hij met boosheid zijn zin krijgt. Hij kan ook iets niet willen wat jij wel graag wil dat gebeurt, bijvoorbeeld slapen gaan. Het risico wat je als ouder dan loopt is dat je veel gaat doen. Je gaat vaak zeggen dat hij moet gaan slapen, of je wordt boos, of gaat spelletjes doen.. allerlei dingen die weer veel aandacht geven, en dus het nee zeggen interessant gaan maken. Wat moet je dus doen? Heel rustig een gericht een vaste aanpak bij het slapen gaan invoeren. Altijd hetzelfde zeggen, altijd hetzelfde doen. Niet boos worden, geen extra aandacht. Je kunt beter steeds na een vast ritueeltje weggaan en even later weer terug komen om precies hetzelfde, dan dat je extra lang bij je kind blijft in de hoop dat hij gaat slapen. Hij leert dan dat je altijd weer terug komt, en dat helpt ook tegen de verlatingsangst. Maar hij leert tegelijkertijd dat er niets nieuws gebeurt. Het duurt drie weken voor hij dit goed in de gaten heeft en zich daarbij neerlegt. Dus, je moet wel een lange adem hebben om je kind te laten wennen aan de nieuwe aanpak.


Wil je meer weten over het specifiek aanpakken van slaapproblemen, bestel dan de slaapbrochure ‘Slaapproblemen de baas’

Met speen slapen

Onze dochter is 13 maanden. Ze gebruikt tijdens het slapen (overdag en 's nachts) een fopspeen. Als ze met de speen in slaap valt, houdt ze deze in gedurende de hele nacht. We proberen wel eens als ze slaapt de speen uit haar mondje te halen. Ze wordt dan meestal binnen een uur wakker en komt niet in slaap zonder de speen. Is het nadelig voor het gebit of de spraak als ze de hele nacht met de speen in haar mond slaapt? En wat is een goede leeftijd en manier om de speen af te wennen?


Jonge kinderen hebben het zuigen soms nog nodig om zich veilig en rustig genoeg te voelen om in slaap te vallen. Wat jullie doen is op zich prima. Je kunt geregeld blijven testen of ze haar speen nog echt nodig heeft. Het is goed dat jullie haar het speentje zo snel mogelijk willen afwennen, maar als je te vroeg stopt en je kind de zuigbehoefte nog sterk heeft, dan kan je kind overgaan op de duim of op vingers. En dan ben je in feite verder van huis. Het afwennen van een duim gaat veel moeilijker dan het afwennen van een speentje. Bovendien kan een kind dan ook overdag gaan duimen, omdat je nu eenmaal een duim niet kunt wegnemen. De nadelen van het speentje zijn er natuurlijk wel voor het gebit en de spraak. De risico’s zitten daarbij in het mond-ademen en in de vervorming van het gebit. Wanneer je geregeld bij je kind kijkt als hij slaapt kun je zien of ze door haar mondje ademt. In dat geval is het het handigste om haar mondje dicht te doen terwijl ze slaapt. Dit doe je door haar onderkaakje zachtjes naar boven te duwen. Zorg verder dat je kind niet overdag voortdurend op het speentje zuigt. Laat haar uit een beker drinken in plaats van uit een zuigfles bijvoorbeeld. Daarvoor moet ze haar mondspieren goed gebruiken. Tandartsen geven vaak aan dat het goed is de speen af te wennen voordat het kind vier jaar wordt en in ieder geval voordat het vaste gebit doorkomt. De schade die een speen daarbij veroorzaakt aan het gebit is veel minder groot dan die van het duimen. Overleg anders even met jullie eigen tandarts wat zijn/haar advies is.