Slapen in twee huizen

Mijn ex en zijn uit elkaar sinds onze zoon 4 maanden oud was. Sindsdien hebben we een omgangs-regeling: 4 nachten bij mama, 3 bij papa. Mijn zoontje is intussen 17 maanden. Nadat hij twee weken geleden terug kwam van een weekendje bij papa wil hij gewoon niet meer naar bed. Als hij eindelijk slaapt wordt hij meerdere malen huilend wakker en valt lastig weer in slaap, en uiteindelijk (omdat hij mij zo vermoeid) neem ik hem dan maar bij mij in bed. Het rare is, bij papa slaapt hij als een roosje! Hij slaapt bij zijn vader op de slaapkamer (omdat het huis te klein is) en bij mij heeft hij wel een eigen slaapkamertje. Ik vind het een lastige situatie. Ik wil het negeren door hem te laten huilen, en dan elke 10 minuutjes even te kijken. Maar mijn gevoel zegt dat hij de situatie door heeft, en misschien wel verlatingsangst heeft. Ik heb allerlei trucjes geprobeerd: shirt van mezelf in zijn ledikantje, klein lampje aan, deur open en deur dicht, extra knuffels, neuriën op de gang, op zijn kamertje blijven tot hij slaapt, en laten huilen en af en toe bij hem gaan kijken. Verder is hij wel gewoon vrolijk (soms wel wat jengelig van vermoeidheid) en erg lief en knuffelig. Kortom: ik weet niet goed met deze situatie om te gaan. Negeren of juist niet?


In ieder geval moet je stoppen met steeds allerlei trucjes te proberen. Daarmee geef je je kind in feite aan dat hij vooral wakker moet blijven, want dan gebeuren er steeds nieuwe dingen. Een klein kind heeft behoefte aan regelmaat, rust, saaiheid, voorspelbaarheid. In zijn leventje is dat al anders dan bij andere kinderen, omdat hij regelmatig bij zijn vader slaapt. Maar op zich kan een dreumes daaraan best goed wennen. Er zijn veel kinderen die regelmatig bij opa en oma slapen, of bij de oppas. Wat belangrijk is in die situaties is dat een kind weet wat hij bij wie kan verwachten. En daar zit nu op dit moment het probleem. Bij papa is de zaak kennelijk duidelijk. Je dreumes slaapt op zijn kamer omdat het niet anders kan. En dat vinden dreumesen meestal helemaal in orde. Ze zijn graag bij andere mensen en voelen graag hun aanwezigheid. Dus slapen ze gemakkelijker in bij anderen op de kamer. Bij jou is de situatie anders. Dat is op zich ook geen punt. Want een dreumes kan daaraan gewend zijn. Maar wat bij jou op dit moment het probleem is, is je eigen onzekerheid. Je hoofd zegt dat je moet negeren en een duidelijke structuur moet aanbieden. Maar je gevoel zegt iets totaal anders. Waar denk je dat je dreumes op dit moment zijn pijlen op richt? Op je hoofd of je gevoel? Juist, op je gevoel. Hij voelt haarfijn je onzekerheid aan en gaat zich daarnaar gedragen. Voor jezelf is het dus heel belangrijk dat je gaat uitvinden wat je precies tegenhoudt in de aanpak van het slapen. Je noemde dat je bang bent dat meespeelt dat hij nu pas in de gaten heeft wat er speelt. Dat zou kunnen. Maar dat hoeft niet wanneer een kind al een jaar in deze situatie zit. Maar voor jou speelt het kennelijk wel een rol. En daar moet je iets mee doen. Kijk goed na bij wie het probleem precies ligt. Bij je eigen verwerking van de situatie, of bij je kind. Ligt het probleem bij je kind, dan kan het zijn dat hij nog meer signalen geeft waaruit je kunt opmaken dat hij het moeilijk heeft. Huilerig zijn, terugvallen in de ontwikkeling etc. zijn bijvoorbeeld zulke signalen. In dat geval kan het goed zijn om je kind even met rust te laten en even lekker toe te geven aan zijn slaapbehoefte. Een kind heeft in zo’n situatie energie nodig om de situatie aan te kunnen, waardoor hij terugvalt in afhankelijk gedrag. Als hij zich weer wat beter voelt gaat het ook vanzelf weer beter met andere dingen, zoals bijvoorbeeld slapen.


Ligt het bij jezelf, dan kan je bepaald gedrag van je kind verkeerd gaan interpreteren. In dat geval is het waarschijnlijk geen verwerking, maar gewoon peutergedrag. Je kind is al 17 maanden, en dicht tegen de peutertijd aan. In die tijd gaan kinderen altijd grenzen uittesten en hun eigen wil doorzetten. In dat geval moet je dus eerst met je eigen verwerking aan de gang. Heb je daar greep op dan kun je een slaapaanpak door gaan zetten. Je hebt intussen de slaapbrochure aangevraagd, daar kun je in lezen hoe je dat kunt aanpakken.

Na scheiding

Ik heb een zoontje van 21 maanden en mijn man en ik zijn uit elkaar sinds een twee weken. Sindsdien woon ik nu in een ander huis samen met mijn zoontje. De eerste 4 dagen heeft hij zich normaal gedragen, hij was niet huilerig en sliep onmiddellijk toen ik hem in zijn bedje legde (ik heb trouwens nooit problemen gehad om hem in zijn bedje te leggen). Toen is zijn vader hem komen halen om het weekend door te brengen bij hem en daar zijn de problemen blijkbaar begonnen. Mijn zoontje wou niet in zijn bedje, hij krijste de hele buurt bij elkaar elke keer dat hij in zijn bedje werd gelegd. Op zondagavond bracht mijn man hem terug naar mij zoals afgesproken en toen begonnen de moeilijkheden ook bij mij. Sindsdien wil mijn zoontje niet meer in zijn bedje, noch voor zijn middagdutje noch 's avonds.


Ik denk dat je zoontje in eerste instantie vrij gemakkelijk naar bed te brengen was, omdat de zwaarte van de situatie nog niet tot hem was doorgedrongen. Hij is nog heel klein en beseft uiteraard niet wat er precies aan de hand is. Maar toen hij met zijn vader meeging, waar jij als moeder niet was, heeft hij waarschijnlijk al veel van de spanning gevoeld, en is hij gaan merken dat het niet zo ‘gewoon’ meer is. Hij heeft dus gewoon last van de hele situatie, net zoals jij en je ex-partner zullen hebben. Een klein kind uit spanning door terug te vallen in zijn ontwikkeling. Dat kan van alles betekenen. Het ene kind dat net zindelijk is gaat weer in bed plassen, de ander wordt aanhankelijk en een derde gaat weer op duim zuigen. En jouw zoontje heeft slaapproblemen gekregen. Hij wil waarschijnlijk niet meer alleen gelaten worden uit angst dat er nog meer mensen verdwijnen. Zijn vertrouwde oppas in tenslotte ook al verdwenen. Ik zou je willen aanraden je kind de tijd te geven aan dit alles te wennen. Hoe moeilijk het ook is, word niet boos, maar praat met je kind over wat er aan de hand is. Hij is pas 21 maanden en zal uiteraard veel niet snappen, maar als je vertelt wat er gebeurt en hoe hij zich voelt, zal hij aan de oprechtheid en emotie in je stem voelen dat je er echt voor hem bent. Ga daarnaast zo veel mogelijk terug naar vertrouwde rituelen. Lukt dat niet, bedenk dan nieuwe rituelen waar je je aan vast houdt met hem. Geef hem de tijd daaraan te wennen. Het duurt zeker drie weken voor bij hem door zal dringen wat de nieuwe regels en rituelen zijn. Geef je kind daarnaast de gelegenheid om zijn boosheid en verdriet om alles te uiten. Wees niet verbaasd als hij straks niet alleen slecht zal slapen maar ook boos en driftig wordt. Het kan zijn uitlaatklep zijn. Misschien is het goed wat peuterboekjes van de bibliotheek te halen over boze peuters. Het kan hem helpen te merken dat peutertjes boos kunnen zijn, en dat dit mag. En dat het ook weer over gaat. Als hij zijn emoties kan uiten op een veilige manier, kan hij ook beter slapen en wordt alles wat rustiger.