Speen als troost

Mijn oudste dochter van 3,5 jaar gebruikt haar speen, vooral ’s nachts bij het inslapen (ook als ze even wakker is geworden) maar soms ook overdag als troost of als ze moe is. Nu wil ik dit graag afbouwen/stoppen. Hoe kan ik zien of ze daaraan toe is? Hoe kan ik haar hierbij helpen?


Wat je kunt doen om het gebruik van de speen af te bouwen is een paar dagen bijhouden wanneer je dochter eigenlijk om haar speen vraagt, of wanneer ze hem zelf in haar mond stopt. Je krijgt dan een beeld van de voor haar moeilijkste momenten. Kinderen stoppen vaak een speen in hun mond als ze moe zijn, als ze wat ziek zijn, of als ze iets eng en griezelig vinden of troost nodig hebben. Maar er zijn ook momenten waarop kinderen hun speen in de mond stoppen waarbij ze de speen eigenlijk niet zo nodig hebben. Ze doen het dan als ze zich een beetje vervelen, niets te spelen weten bijvoorbeeld. Wanneer je nu wilt gaan afbouwen kun je het beste starten met die ‘verveelmomenten’. Je kunt je kind dan afleiden door haar iets te doen te geven waar ze beide handen voor nodig heeft, of waarbij ze moet praten. Op zo’n moment mist ze haar speen niet zo erg. Zorg ook dat ze zelf de speen niet zo gemakkelijk kan pakken, maar spreek een plek af waar jij de speen voor haar bewaart. Bepaal eventueel samen met je dochtertje wanneer ze haar speen echt heel erg nodig heeft. Die momenten mag ze gewoon spenen. Maar als die voorbij zijn gaat de speen weer uit. Geef haar een compliment elke keer als je ziet dat ze haar best doet om niet te spenen. Of vertel haar dan als beloning een verhaaltje. Dat maakt de momenten zonder speen ook prettig. Merk je dat ze open staat voor deze methode, dan kan je verder gaan met afbouwen. Je merkt vanzelf wanneer het erg moeilijk voor haar wordt om verder te gaan. Dan lukt het afbouwen moeilijker en zal ze meer om haar speen vragen. Momenten waarop het voor een kind moeilijker is zijn momenten van ziekte, van spanning, van drukte of momenten waarop je kind iets moeilijks aan het leren is. Wordt je kind dus net zindelijk, dan zou ik er niet voor kiezen het spenen ook nog af te bouwen. Want dan wordt het allemaal wat veel van het goede. Merk je dat het afbouwen steeds beter gaat, dan kun je speenmomenten aan bepaalde plaatsen gaan koppelen. Ze mag dan bijvoorbeeld een speen in de auto en tijdens het middagslaapje in bed. Lukt dat ook, dan kun je die momenten ook gaan verkorten, door bijvoorbeeld alleen de speen aan het begin te geven, en later weg te halen.

Stoppen met speen

Mijn zoon is bijna 4 en nog zeer verknocht aan zijn speen. Hij heeft hem bij het inslapen en 's avonds trek ik hem uit zijn mondje en leg hem in de hoek van zijn bed. Als ik hem op zijn kastje leg roept hij meerdere malen per nacht om zijn speen en gaat pas weer slapen als hij hem heeft. Hij is altijd een zeer moeilijk slapertje geweest en daarom zijn we nooit eerder de 'spenenstrijd' aangegaan. Ik heb al een paar boekjes met hem gelezen en hem voorgesteld de speen aan een nieuw baby’tje te geven enz enz, maar hij is hiervan niet erg onder de indruk. Nu zegt hij zelf sinds enkele weken dat hij de speen niet meer nodig heeft als hij naar de basisschool gaat. Zal ik daar op 'gokken' (is het een geschikt moment met alle spanningen en nieuwe dingen die erbij komen kijken) of moet ik het nu aan pakken? Ik wil in ieder geval dat hij er voor zijn vierde jaar mee stopt.


Er zit een groot verschil in wat jij wilt, en waar je zoon aan toe is. Ik begrijp heel goed dat je graag wilt dat je zoon er voor zijn vierde jaar mee stopt. En zelf lijkt hij daar nu ook wel mee bezig te zijn. Voor veel kinderen is de basisschool een heel grote stap. Een soort stap naar de grote mensen wereld. Dat je zoon voor zichzelf dat moment het uitgekozen om te stoppen met de speen is dan ook wel logisch. Ik zou hem honoreren en zeggen dat je het heel knap van hem vindt dat hij dat wil gaan doen. De spanning van het ‘naar school toegaan’ is nu waarschijnlijk nog zo groot dat hij de speen hard nodig heeft.


Al jouw argumenten ten spijt zal hij dan ook gewoon doorgaan met de speen. Of het ook werkelijk zal lukken als hij vier is moet je natuurlijk afwachten. Veel kinderen hebben de speen juist de eerste maanden nog nodig omdat de school best spannend kan zijn. Wat ik je aan zou willen raden is de pogingen om hem van de speen te halen nu in ieder geval even te staken. Hoe meer je probeert, hoe meer hij zal tegenstribbelen. Wat je wel kunt doen is bijvoorbeeld het reageren op het ’s nachts roepen om de speen af te bouwen. Als je steeds komt als hij om een speen roept, dan kan het best zijn dat jouw aanwezigheid heel belangrijk is. Misschien wel belangrijker dan de speen. Leer hem daarom dat de speen op een bepaald plekje ligt waar hij hem zelf kan pakken. En geef hem ook zelf de speen niet, maar laat hem de speen zelf pakken in het begin. Later hoef je dan ook niet meer naar hem toe om de speen te geven. En als een kind zelf wakker moet worden om de speen te pakken, zonder de aandacht die hij er eerder bij kreeg, merk je dat de prikkel om wakker te worden ook afneemt. Er is domweg veel minder aan. En dat helpt ook om het speenzuigen af te leren.