Ze kruipt bij ons in bed

Onze dochter (2 jaar en 7 maanden) kruipt sinds een maand tussen 03.00 en 06.00 uur 's nachts bij ons in bed (soms hebben wij er niet eens erg in). Ze begon hiermee toen ze nog in een ledikant lag, maar inmiddels ligt ze in een juniorbed (1 week) en blijft ze dit doen. Tijdens vakanties of weekendjes weg slaapt ze altijd goed in een "gewoon" bed. Het lijkt soms of ze slaapwandelt omdat het lastig is om contact met haar te krijgen. Ze komt met haar knuffels aangelopen en kruipt dan in een soort van automatisme in ons bed en slaapt gewoon verder.
's Ochtends als ze wakker wordt brengt ze als eerste haar knuffels direct weer naar haar eigen bed. Ze zegt zelf dat "de brandweer" kwam. Het is voor ons onduidelijk wat ze daar precies mee bedoelt. We hebben het volgende al geprobeerd: lichtje aan, terugleggen, slaapzak. Echt boos zijn we niet geweest.  Dit gebeurt zo’n vier nachten per week. Inslapen gaat goed. Ze heeft sinds 4,5 maand een zusje waar ze gek op is. Wat zouden nog meer redenen kunnen zijn dat ze dit gedrag vertoont, of past dit bij de leeftijd? Wat kunnen we doen dat ze in haar eigen bed blijft, of moeten we het laten en gaat het "vanzelf" over, of toch een keer boos worden?


Er kunnen verschillende oorzaken voor haar gedrag zijn. Je geeft er zelf al een aantal aan die zeker mee kunnen spelen. Ten eerste is de komst van een baby voor een peuter een grote overgang. Sommige peuters laten dit heel duidelijk merken door de baby stiekem te knijpen of te slaan. Maar ook peuters die heel lief tegen de baby zijn ervaren toch spanningen. Het kost energie om de nieuwe situatie te verwerken. Vaak valt een peuter daardoor op een bepaald gebied van zijn ontwikkeling een beetje terug om energie te sparen. Kinderen die net hebben leren praten gaan weer brabbelen, kinderen die net zindelijk zijn plassen weer in hun broek. Jouw peuter kan dus heel goed haar terugval ’s nachts hebben. Zij zoekt de veiligheid en warmte van papa en mama op om de nieuwe situatie aan te kunnen. Wat dat betreft kan de overgang naar een juniorbed de behoefte nog een beetje versterken. Zo’n bedje is nieuw en anders, en je peuter zoekt nu juist vertrouwdheid.

Wat je verder schrijft is dat het lijkt of je peutertje slaapwandelt als ze bij jullie komt. Dat komt inderdaad voor bij kleine kinderen. Een verklaring zal ze er inderdaad niet echt voor hebben, want daarvoor is ze nog erg jong. Het is op zich al heel knap dat ze het over de brandweer heeft. Als kinderen in een diepe slaap aan de wandel gaan dromen ze waarschijnlijk niet echt. Je schrijft dat jullie van alles hebben geprobeerd. Dat is heel begrijpelijk maar het is handiger als je één aanpak kiest en die altijd toepast. Je moet daarbij afwegen in hoeverre je zelf last hebt van de situatie. Er zijn ouders die het niet erg vinden dat een kleintje bij hen in bed kruipt. In zo’n geval is er ook helemaal niets op tegen om het een tijdje zo te laten. Maar wil je het echt veranderen, dan is het zaak om ook een gerichte aanpak in te zetten. Als een kind een maand lang het bed uit komt, dan is het geen kwestie meer van een kort advies. Je peuter is er aan gewend om bij je in bed te kruipen en heeft er zoveel voordeel van dat ze daar zelf niet snel mee zal stoppen. Er zijn verschillende manieren om je kind weer aan zijn eigen bed te laten wennen, en wat je kiest hangt af van je eigen voorkeur. Zo kun je er voor kiezen stapje voor stapje naar je doel toe te werken, bijvoorbeeld door eerst een tijdje naast haar op haar kamertje te gaan slapen. Je kunt er ook voor kiezen om steeds even bij je peuter te gaan kijken maar haar wel in haar eigen bedje te laten. Een uitgebreide handleiding voor het aanpakken van dit slaapprobleem vind je in de brochure van OPVON ‘Slaapproblemen de baas’ die je via onze website kunt bestellen.

 

Nieuw bedje

Ons dochtertje is nu 2 jaar en 3 maanden oud. We hebben er net een zoontje bij gekregen ( 3 weken oud). Onze dochter is voordat ons zoontje kwam al in een juniorbedje gaan slapen. Dat ging 2 tot 3 weken goed, maar toen kreeg ze door hoe ze eruit kon klimmen. Dat doet ze dus elke keer nu en gaat daardoor zeker pas na 1,5 tot 2 uur slapen als wij haar naar bed brengen. Boos worden, lief zijn, dreigen met geen snoepjes de volgende dag (je moet wat…) het helpt allemaal niet want ze gaat er toch weer uit. We hebben ook al geprobeerd haar weer met slaapzakje te laten slapen maar ze gaat er met slaapzak en al ook weer uit. Zijn wij te vroeg begonnen met haar in een groter bedje te leggen? Toch willen wij proberen dit tot een succes te maken anders moeten we weer een kleiner bed zien te regelen. Ik heb wel eens gehoord over een soort riem waarmee je de slaapzak kunt vastmaken aan het bed maar dat klinkt me eigenlijk weer te radicaal, je kind vastbinden. Wat kunnen we gaan proberen?


Ten eerste wil ik graag reageren op die riem waar jullie het over hebben. Ik ben nooit voorstander van het vastbinden van kinderen. Onlangs is ook weer gebleken dat de riem waarmee baby’s in de wieg vastgelegd konden worden ook gevaarlijk was en tot de dood van een baby heeft geleid. Ik zou het jullie dan ook willen afraden je kind vast te leggen. Het is ook juist altijd een probleem met kinderen die druk en actief zijn. Die wil je gaan vastbinden om ze tegen te houden. En juist die kinderen wringen zich dan soms met riem en al in allerlei onmogelijke houdingen waarin ze ook klem kunnen komen te liggen. Niet doen dus wat mij betreft. Ik kan me jullie onrust wel voorstellen. Je hebt met goede bedoelingen een groter bedje voor je kind aangeschaft, waarschijnlijk ook met de gedachte dat de baby dan het kleine bedje kon krijgen. Maar inderdaad vind ik dat jullie daar wat te vroeg mee gestart zijn. Een peuter is nog erg jong om al in zo’n groot bed te liggen. Niet alleen door de afmeting, maar ook door het feit dat zo’n bedje enorm veel meer mogelijkheden tot onderzoek biedt. Ieder kind dat een groter bed krijgt zal die vrijheid proeven en je moet er dan ook sowieso vanuit gaan dat kinderen een week of drie ‘rondrennen’ als ze in een groot bed mogen gaan slapen. Het is een onderdeel van hun ontdekkingsdrang. Als ze eenmaal in de gaten hebben dat het rondrennen verder niets bijzonders oplevert gaan ze vanzelf hun nieuwe bed wel in om te gaan slapen. Maar dan heb ik het wel over kinderen die al tegen de vier jaar lopen. Jongere kinderen zullen in extremere mate de grenzen gaan verkennen. Dat komt omdat peuters steeds meer en meer willen, dus ook meer en meer vrijheid en ruimte. Dat kan ten eerste tot gevaarlijke situaties leiden als ze bijvoorbeeld over hekjes op de overloop dreigen te gaan klimmen, of op kamers komen waar spullen staan waar ze niet aan mogen komen. Maar het kan ook tot een eindeloze vorm van aandacht geven leiden. En als ze dat eenmaal in de gaten krijgen stoppen ze helemaal niet meer met rondrennen. Ik doet daarmee op je eigen reactie als je je kind boven hoort. Vaak ga je dan een hele reeks dingen ondernemen. Zoals je zelf al zei: mopperen, lief zijn, dreigen met straf… en al die aandacht is voor een peuter weer zo spannend dat hij niet zal stoppen met zijn gedrag. Wil je niet meer ‘terug’ naar een klein peuterbedje, dan is het van belang dat je een heel duidelijke structuur gaat aanbieden, waarbij je de ruimte tot rondrennen zo klein mogelijk maakt. Je kunt dat doen door steeds zelf terug te komen bij je kind, bijvoorbeeld al heel snel. Je doet de deur dicht na het bedtijdritueel en dan doe je hem vrijwel meteen weer open voor een nachtkus. Dan doe je hem weer dicht en wacht je tien tellen en doe je hem weer open voor een aai over de bol. Dan loop je weer weg en wacht je twintig tellen etc. Op die manier leer je je kind voortdurend: jij hoeft niet uit bed te komen, want ik kom naar jou toe. Het heeft wel een lange adem nodig… Overigens heb ik het nog niet gehad over een laatste reden waarom een groter bed op jonge leeftijd minder geschikt is. En dat is het feit dat het kleine bedje voor een peuter vaak een heel veilige haven is. De afgesloten ruimte is net zo klein dat het prettig en overzichtelijk is. Juist als er een baby bijkomt is het voor een peuter soms fijn om het eigen bedje niet af te hoeven staan. Er kan dan namelijk ook nog jaloezie een rol gaan spelen. De baby heeft nu mijn bed en dat wil ik niet, dus ga ik uit mijn nieuwe bed lopen, want dat vind ik niet leuk… als deze gedachte bij jullie peuter een rol speelt, dan kan het extra lastig zijn om het nieuwe bed aantrekkelijk genoeg te maken om je kind er in te laten slapen. In dat geval raad ik je aan óf te besluiten het bedje alsnog te retourneren (het gaat dan om het eigen bed, niet om een willekeurig ander ledikant), óf voorlopig naast je kind te gaan slapen als hij in zijn nieuwe bed ligt. Jouw aanwezigheid kan er dan voor zorgen dat de veiligheid terugkeert. Doe dit dan zeker een dag of tien. De methode heeft meteen als voordeel dat een peuter minder snel uit bed klimt. Mama of papa ligt er tenslotte naast.

Uit bed klauteren

Ons zoontje van 2 jaar en 3 maanden klimt inmiddels zijn ledikantje uit en gaat dan heel hard voor de deur staan huilen. Aangezien we de klinken omhoog hebben gezet kan hij nog niet zelf de deur open maken. We leggen hem iedere keer terug in zijn bedje zonder veel woorden te gebruiken. Vanavond klom hij er toch zeker een keertje of 8 uit voordat hij eindelijk bleef liggen. Vraag is eigenlijk gewoon hoe we het beste kunnen reageren.


Het zal niet lang meer duren en dan maakt jullie zoontje de klinken ook open als ze omhoog staan. Want zo zijn peuters, ze gaan grenzen over en proberen alles uit. Hem tegen proberen te houden zal dus niet de oplossing van jullie probleem zijn. Wat je wél kunt doen is hem duidelijk maken dat er een bepaalde aanpak volgt ’s nachts. En dat die altijd hetzelfde is. Die aanpak moet zodanig zijn dat de noodzaak om uit bed te klimmen bij je zoontje verdwijnt. Dat geeft in het begin veel werk. Maar het zal zich wel lonen. Wat je kunt doen is in principe heel simpel. Je past de kiekeboe-methode toe, die gebaseerd is op het kiekeboe-effect van de spelletjes. Je bent even weg, en je komt weer terug. Je bent weer even weg en je komt weer terug. Elke keer als je weg bent schrikt je kind even, maar omdat je steeds terug komt leert je kind dat hij rustig kan afwachten. Alles is veilig en papa en mama komen als je ze nodig hebt. Wil je peuter dus leren dat hij niet uit zijn bedje moet komen, dan zul je hem heel vaak het kiekeboe-effect moeten laten meemaken. Ik raad in dit soort situaties altijd aan om in het begin de tijdspanne zó kort te maken, dat je kind bij wijze van spreken nog niet eens bedacht heeft om uit bed te klimmen als je weer terug komt. Dus bouw het rustig op. Begin met het bedtijdritueel, en loop dan de deur uit. Doe de deur dicht. En… doe hem meteen weer open. Zeg dan welterusten, geef een aai over de bol en zeg dat je zo weer terug komt. Ga de deur weer uit, wacht twee tellen met een dichte deur en ga de deur weer in en herhaal het ritueel. Je blijft steeds langer weg, net als bij het kiekeboespelletje. Zo leert je kind vertrouwen op je aanwezigheid en je terugkomst. En dat is waar het bij hem nu om gaat. Het is even afzien, maar het heeft écht effect.