Van slag na logeren

Mijn zoontje (2 jr. en 2 mnd.) is een gezellig, pienter mannetje en gezond aan het 'peuterpuberen'. Echter laat hij af en toe lastig gedrag. Bijvoorbeeld: Vanochtend kwam hij terug van drie nachtjes logeren bij oma. Hij was hangerig en zei niets tegen papa. Volgens oma was het heel goed gegaan. Toch begon daarna lastiger gedrag: Zeuren, niet luisteren, expres gooien, etc. En vanavond heeft hij keihard aan mijn haar getrokken. Ik heb gelezen dat boos worden en schreeuwen niet helpt. Dus ik heb hem gewoon in zijn bedje gelegd en welterusten gewenst. En toch zit het me niet lekker. Was uit logeren toch te eng? Is hij boos omdat we hem 'weggebracht' hebben? En hoe kunnen we hem in de toekomst beter opvangen?   


Wat je zoontje laat zien is een gezonde reactie op een spannende nieuwe ervaring die hij heeft opgedaan. Het feit dat hij drie dagen is gebleven bij opa en oma betekent dat hij het daar kennelijk naar de zin heeft gehad. Anders hadden opa en oma wel aangegeven dat hij eerder opgehaald moest worden. Een peuter kan als hij eenmaal in een nieuwe situatie zit die interessant en uitdagend is ook heel erg genieten van zijn ervaringen. Hij leert iedere dag nieuwe dingen bij, ook tijdens een logeerpartij. Echter, zo’n ervaring kun je vergelijken met het voor het eerst naar de peuterspeelzaal of het dagverblijf gaan, of met andere nieuwe spannende dingen. Het kost een kind ook energie om dit mee te maken. Het hoeft helemaal niet te betekenen dat een kind een nare ervaring had wanneer hij zich tegen zijn ouders gaat afzetten. Het omgekeerde kan het geval zijn. Het kind heeft het heel leuk gehad, maar voelt zijn vermoeidheid pas als hij vertrouwde gezichten ziet en hoort. De reactie op het skypen is dan ook begrijpelijk. Hij ziet je gezicht en jij hoort bij thuis. En thuis voelt hij zich prettig en vertrouwd. Wat je veel ziet bij kinderen die worden opgehaald door ouders, is dat ze of meteen om je nek gaan hangen om je niet meer los te laten. Of dat ze het tegengestelde doen en net doen alsof je er niet bent, of zelfs gaan schoppen of slaan of zeggen dat je stom bent. Beide soorten gedragingen laten zien dat het kind ineens voelt dat het allemaal wel erg spannend en vermoeiend was om nieuwe dingen mee te maken. Geef je kind dus gewoon de tijd om zijn gevoelens weer op een rijtje te krijgen en zijn ervaringen te verwerken. Vergelijk het met je eigen emoties wanneer je na een vakantie of na een spannende dag weer thuiskomt. Soms plof je meteen op de bank en wil je helemaal niets, en soms begin je zonder reden je partner af te katten. Want die is jouw veilige haven.

Wat je kunt doen is je kind zeggen hoe hij zich voelt. En dat hij zich zo mag voelen. Laat hem rustig uitrazen. En heel belangrijk: voel je niet schuldig door de logeerpartij. Je kind thuishouden is wat dat betreft geen goed alternatief. Kinderen leren met de dag nieuwe dingen aan. Logeren hoort daar ook bij. Net als straks naar school gaan. Enerzijds is de grote wijde wereld griezelig en spannend, maar anderzijds is het een enorme verrijking voor kinderen. En juist peuters willen die wereld heel erg graag onderzoeken, in de wetenschap dat ze altijd weer kunnen terugvallen op papa en mama als ze klaar zijn met hun ervaringen. En dat is wat er bij jullie is gebeurd.

Dochter van je vriend

Mijn vriend heeft een dochtertje van net 3 die in het weekend bij ons, in haar eigen kamertje, logeert. Zij huilt ‘s nachts vaak, heel hard, als ik dan naar haar kijk blijkt ze gewoon nog te slapen. Af en toe wordt ze ook wakker. Dit gebeurt ZO vaak, soms wel 3x per nacht worden wij hiervan wakker. Hoe kunnen wij hiermee het beste omgaan. Ik mis mijn nachtrust in het weekend enorm. Ik ben door de weeks op mijn werk gewoon niet meer fit, als ik geen enkele nacht in het weekend door kan slapen.


Hoe wil je dat ik deze vraag beantwoord? Wil je horen wat het beste voor het dochtertje van je vriend is, of wil je horen hoe je aan je eigen nachtrust toe kunt komen? Dat zijn namelijk twee aspecten van dezelfde problematiek. Wat de reden van het huilen van het peutertje is kun je niet zo een twee drie zeggen. Er kunnen allerlei oorzaken zijn. Misschien is ze angstig in haar logeerkamertje, en wil ze het liefst dat papa bij haar is, of dat ze thuis in haar eigen bedje ligt. Misschien heeft ze last van alle verwikkelingen door haar leven in twee huishoudens. Peuters gedijen bij rust en regelmaat. Misschien heeft haar onrust te maken met het feit dat ze er nu ook een nieuwe moeder bij heeft, die misschien weer anders reageert dan haar eigen moeder… En misschien heeft ze in de gaten dat je komt als ze brult, en is het voornamelijk de peuterpuberteit die je parten speelt. Overigens, wanneer een peuter wel hard huilt, maar eigenlijk nog slaapt, kan er ook sprake zijn van nachtangst. Een kind wordt dan wakker uit een zeer diepe slaap. Eigenlijk is hij niet echt wakker. Hij wil ook het liefst weer snel doorslapen. Het kind is op zo’n moment hard aan het huilen of gillen, en wil niet getroost worden, is niet goed aanspreekbaar. Het is voor het kind op dat moment dan niet erg, omdat ze het zich later niet herinnert. Maar voor ouders is het vervelend, omdat ze angstig worden van het gedrag, en doordat ze wakker worden.


Wat de aanpak van het dochtertje wordt is afhankelijk van hoe jullie de situatie inschatten. Daarbij is het belangrijk dat jullie op één lijn zitten. Mijn vraag is: is dat ook zo? Je schrijft wel dat je zelf veel problemen hebt met het wakker worden ’s nachts, maar je schrijft niet over hoe je vriend er tegenaan kijkt. Vindt hij het ook lastig? Wat doet hij voor zijn dochtertje ’s nachts? Zijn jullie het daarover eens?


Ik denk dat het goed is dat jullie daar samen rustig over praten en er een plan voor maken. Een gerichte aanpak, die altijd hetzelfde is, waardoor er een duidelijke structuur ontstaat, werkt het beste bij peuters. Ga bijvoorbeeld elke keer naar haar toe, geef een aai over de bol en ga dan weer weg. Heb een rustige kordate veilige uitstraling. Herhaal dit héél vaak. Want een peuter leert door herhaling. Het kan zeker drie weken duren.


En dan kom ik nu bij jou aan. Als je kijkt naar wat er voor het dochtertje nodig is, dan kom je uit bij een gerichte aanpak, waarbij je tijdelijk véél moet doen. Jij hebt nu een groot probleem omdat je niet aan je slaap toekomt. Wil je daar iets aan veranderen, dan moet je niet éérst het slaapprobleem aan gaan pakken. Daar heb je vast en zeker de energie of het geduld niet voor. Daarom raad ik je aan eerst voor jezelf uit te maken hoe jij aan je slaap toe gaat komen. In het ergste geval ga je ergens anders liggen met oordoppen in je oren terwijl je partner voor zijn dochtertje zorgt. Pas als je een paar nachten weer goed slaapt kijk je weer rustiger tegen zo’n situatie aan.

Gastouder

Mijn dochtertje slaapt op zich prima. Maar sinds één maand ben ik gastouder en moet ik naast haar ook op een jongen van 21 maanden en een meisje van bijna 3 passen. Het probleem is dat mijn dochtertje daar niet kan slapen in een normaal bed (ze slaapt in een ledikant), maar ook de kinderen daar slapen niet. Ze krijsen, huilen, ook al leg je ze in bed en zeg je dat het bedtijd is. Ze komen er uit en het is een heel gevecht. De moeder blijft meestal bij de kinderen zitten totdat ze slapen. Iets wat ik niet bij mijn dochter heb gedaan. Wat kan ik doen, om die kinderen alle 3 te laten slapen (ze hebben ieder een eigen kamer). Zo dat het geen gevecht wordt en ik 1 a 2 uren aan het weggooien ben, om hun alleen in bed te krijgen, zodat ik 2 uurtjes voor mezelf heb.


Als ik het goed begrijp heb je twee kinderen in huis als gastouder, naast je eigen dochtertje. Ik neem aan dat dit betaald werk is. Je kunt er niet vanuit gaan dat de kinderen van een ander even gemakkelijk bij jou in slaap vallen als dat ze het thuis doen. De omgeving is voor hen anders, en ze missen hun ouders natuurlijk ook wel. Bovendien hebben ze al snel in de gaten dat er ook andere kinderen zijn waarmee ze plezier kunnen maken of die reageren als zij beginnen te roepen of te huilen. Jij als gastouder moet daar mee om kunnen gaan. Een vast bedtijdritueel is daarbij belangrijk, voldoende aandacht voor alle kinderen apart. Je moet ze het gevoel geven dat je er voor hen bent, net zoals je er voor je eigen kindje wil zijn. Als ik jouw email lees ben ik daarover een beetje bezorgd. Je hebt het er vooral over dat de kinderen niet willen slapen en dat het een ‘gevecht’ wordt. Wat bedoel je daarmee precies? Gaan de kinderen met elkaar vechten, of krijg jij een soort gevecht om ze in slaap te krijgen? Dat mag namelijk nooit het geval zijn. Het is prima als je geregeld even bij ze gaat kijken als ze roepen of dat je ze weer terug legt in hun bedje als ze eruit komen, maar tot een gevecht –in welke vorm dan ook – mag het nooit komen. Lukt het slapen niet, dan moet je dit pedagogisch aan gaan pakken. Je kunt daarvoor onze slaapbrochure ‘Slaapproblemen de baas’ bijvoorbeeld eens goed doornemen. Ik raad je ook aan om wat pedagogische begeleiding aan te vragen bij het gastouderbureau waar je voor werkt. Zij kunnen samen met jou vast en zeker een goed programma opstellen wat je kunt volgen om de kinderen te begeleiden.


Je schrijft nog iets wat me een beetje zorgen baart en dat is het laatste stuk van de laatste zin: ‘Zodat het geen gevecht wordt en ik 1 a 2 uren aan het weggooien ben, om hun alleen in bed te krijgen, zodat ik 2 uurtjes voor mezelf heb’. Als je gastouder bent is het je baan om met de kinderen op te trekken. Dat betekent dat ouders er van uit mogen gaan dat je in de tijd dat de kinderen bij jou zijn voor hen zorgt en ze geeft wat ze nodig hebben. Je kunt en mijns inziens niet vanuit gaan dat je twee uurtjes voor jezelf kunt hebben wanneer de kinderen in bed liggen. Kinderen zijn kinderen en dat betekent dat het voor kan komen dat je een oppaskindje of meerdere oppaskinderen hebt die ’s middags niet slapen. Ga je ervan uit dat je die twee uren voor jezelf moet hebben, dan bestaat de kans dat je dit uitstraalt naar de kinderen, waardoor ze zich niet welkom en op hun gemak voelen. Dit kan een ‘gevecht’ juist aanwakkeren in plaats van verminderen. Probeer dus je dagindeling zodanig te wijzigen dat je alle tijd voor de kleintjes hebt wanneer ze bij jou thuis zijn. Ga ervan uit dat je géén tijd voor jezelf krijgt, stel je erop in dat een pedagogische begeleiding nodig is in de middag, en reageer rustig en kordaat op ze wanneer ze roepen of uit bed komen. Doe alles steeds consequent op dezelfde manier. Kinderen hebben tijd nodig om te wennen aan bepaalde regels. Dus het duurt zeker drie weken voor ze gewend zijn aan je nieuwe aanpak en rustig gaan slapen.