Op de bank slapen

Onze dochter van ruim 2 jaar slaapt nu bijna een half jaar slecht. ‘s Avonds begint het al. Samen met haar knuffel leg ik haar rustig in bed. En dan begint ze met krijsen. Ze staat direct op in haar bedje en wil eruit. Ik leg haar dan weer terug, trek de dekens strak, zeg “slaap lekker” en doe de deur achter me dicht. Vervolgens blijft ze zeker 5 tot 10 minuten huilen. In het begin pakte ik of mijn man haar op, knuffelden we even en legde we haar weer terug. Dat werkt nu niet meer want ze vertikt het om terug in bed te gaan. Oké, dan maar bij ons op de bank. Ze valt daar direct in slaap omdat ze heel moe is. Vanaf de bank leggen we haar terug in bed, doen zachtjes de deur dicht en wij hebben weer rust. ‘s Nachts rond 03.00 uur krijst de hele straat weer bij elkaar. Sinds twee weken leggen we haar niet meer in haar bedje maar valt ze in slaap op de bank. We wonen in een flat en de buren hebben last van haar gehuil. Binnenkort krijgt ze een nieuw peuterbed en we hopen dat ze hier wel in wil slapen. Ze slaapt overigens pas erg laat ’s avonds en ze wil geen middagdutjes meer doen. We hopen op tips en wat steun.


Je dochter is in de peuterpuberteit gekomen en dat gaat vaak gepaard met slaapproblemen. Een peuter ontdekt de eigen wil en gaat daar mee experimenteren. En een van de dingen die een peuter graag wil is bij papa en mama blijven, en hun aandacht hebben. Het is veel fijner op bij papa en mama in slaap te vallen dan om alleen in bed te zijn. Uit wat je schrijft blijkt dat op dit moment je dochter eigenlijk de baas is over het slapen gaan. Jullie brachten haar wel naar bed, maar zij kreeg het toch voor elkaar dat je haar weer mee naar de huiskamer nam. En nu leggen jullie haar zelfs meteen al op de bank. Je schrijft dat je hoopt dat het nieuwe peuterbedje een oplossing zal zijn. Dat vraag ik me af. De kans is groot dat je dochter ook uit dat bedje komt. Misschien zal ze het de eerste nachten even leuk vinden om erin te liggen. Maar waarschijnlijk is de lol er al snel af en klimt ze toch weer bij jullie in bed. Want bij papa en mama slapen vindt ze waarschijnlijk fijner. Je schrijft dat jullie in een flat wonen en dat de buren last kunnen hebben van haar gehuil ’s nachts. Zo’n situatie werkt als een zogenaamde ‘blokkade’. Het is heel moeilijk om standvastig op een kind te reageren wanneer je weet dat ze dan heel hard gaat huilen en de buren daar ook wakker van worden. Zo’n blokkade zorgt er dan voor dat je gaat sussen of iets gaat doen om je kind stil te krijgen. En daarmee leer je je peuter in feite dat ze morgen ook weer hard moet gaan huilen. Want daarmee krijgt ze het voor elkaar dat ze uit bed mag. Het kan zijn dat er nog meer blokkades meespelen die het voor jullie moeilijk maken om het slaapprobleem aan te pakken. Je kunt een kind heel goed leren dat ze in haar eigen bedje moet blijven, en dat de nacht de nacht is en dat ze niet meer in het grote bed mag slapen. Dit duurt echter zeker drie weken, want een peuter moet ervaren dat regels veranderen. Elke dag weer, en elke keer moet ze ervaren dat jullie op dezelfde manier op haar reageren. Je moet standvastig en kordaat zijn als ouders. En je moet er tegen kunnen dat ze boos zal worden als ze haar zin niet krijgt. Je schrijft dat je hoopte dat het niet meer ’s middags slapen misschien de oplossing zou zijn omdat ze vermoeider zou kunnen zijn. Dit hoeft niet zo te zijn. Kinderen die ’s middags niet slapen kunnen daarna heel vermoeid en lastig worden, maar zijn vaak tegen de avond weer over hun slaap heen. Ze blijven dan soms juist wakker.

Hopen dat het over gaat is helaas een verkeerd uitgangspunt. Daarmee leg je de macht over de situatie bij je kind. Ga ervan uit dat je kind niet zo graag uit zichzelf de situatie zal veranderen. Zij gaat ervan uit dat ze lekker bij papa en mama mag slapen. Wil jij het dus veranderen, maak dan een duidelijk plan. Wat wil je bereiken, en hoe ga je daar naartoe werken? Dat kun je stapje voor stapje doen, door haar bijvoorbeeld eerst in een bedje naast jullie te laten slapen, daarna zelf op een matras naast haar in haar eigen kamer te gaan slapen, dan de matras wat  verder van haar bedje te leggen etc. Er zijn nog meer mogelijkheden. Maar het belangrijkste op dit moment is dat je moet achterhalen welke blokkades er allemaal een rol spelen, omdat die het tegenhouden om iets te veranderen. Vul de volgende zinnen aan, dan kom je achter de blokkades: ‘Ik wil wel het slaapprobleem aanpakken, maar ik ben bang dat…..’  en ‘Ik denk dat een aanpak niet werkt omdat…..’

Mocht je meer willen weten dan raad ik je aan de slaapbrochure van OPVON te bestellen. Daarin kun je ook alles over blokkades lezen, en leer je een aanpak te maken helemaal gericht op je eigen situatie. De brochure is te bestellen via onze webwinkel.

Expres wakker blijven

Sinds twee weken wil mijn dochter van 3 niet meer gewoon gaan slapen als het bedtijd is. Ze houdt zichzelf gewoon moedwillig wakker en slaapt pas in na 22.00 uur (als we geluk hebben) en alleen als ik ernaast lig. Ze zegt niet bang te zijn voor iets. Ze is wel rond dezelfde tijd zindelijk geworden ’s nachts.


Wat je dochter doet lijkt erg veel op ‘peuterpuberaal gedrag’. Ze geeft aan dat ze niet bang is, maar ze wil toch niet gaan slapen zonder dat je naast haar ligt. Bovendien wordt het later en later. De kans is groot dat ze aan het uitproberen is waar jouw grenzen als ouder liggen. Peuters zijn erg bezig met hun eigen wil. Ze willen graag allerlei nieuwe dingen leren en kunnen. Maar ze willen ook van alles mogen. Er zijn drie gebieden waarop ze wat dat betreft veel macht over hun ouders kunnen uitoefenen. Dat zijn de gebieden: eten, slapen en zindelijk worden. Bij alle drie speelt namelijk het peuterlichaam een belangrijke rol. En met dat lichaam kan je peuter enorm goed protesteren als jij iets wilt bereiken. Als jij wilt dat je kind eet, kan hij zijn mond dichthouden. Als je eten naar binnen propt kan hij het weer uitspugen. Als je wilt dat je kind op een potje plast, kunnen peuters het voor elkaar krijgen om een uur op de po te zitten, dan op te staan en op de vloer te plassen. En met slapen is het al net zo. Als jij wilt dat je kind gaat slapen, kan hij zich tegen de slaap gaan verzetten. Er zijn zelfs kinderen die homeopathische slaapmiddeltjes van hun ouders krijgen, maar ondanks de pilletjes wakker blijven. Zo sterk is die drang om wakker te blijven. Wat dat betreft is het goed om na te gaan waar de kink in de kabel is gekomen. De kans bestaat dat dit te maken heeft met het zindelijk worden. Als je zindelijk wordt kost dat veel energie. En zindelijk blijven kost ook energie. Soms hebben kinderen dan eventjes niet veel reserves meer. De energie die ze nodig hebben halen ze dan uit een ander ‘voorraadpotje’. In jullie geval heeft je peuter misschien wel besloten tijdelijk steun bij mama te zoeken voor het slapen, omdat dit minder energie kost dan in je eentje in bed in slaap vallen. Kinderen doen dit zelfde wanneer ze ziek zijn. Ook dan kruipen ze bij jou, omdat dit prettiger voelt. Tijdelijk is dit ook helemaal niet erg. Maar merk je dat het voor jou erg vervelend gaat worden, dan is het belangrijk om paal en perk aan de situatie te stellen. Je kind zal er dan wel weer aan moeten wennen dat de regels voor het slapen weer veranderen. Zoals al vaker gesteld is in deze website: voor veranderingen moet je zeker drie weken uittrekken. Die tijd heeft een kind nodig om eraan te wennen dát je andere regels invoert. Ga je weer terug naar je oude bedtijd en bedtijdritueel, dan kan je kind dus drie weken lang in opstand komen. Dat is testen: ‘als ik veel misbaar maak, mag ik dan weer bij mama slapen?’ Het gaat er daarom om dat je overtuigd bent van je aanpak, én kordaat optreedt.


Weet je niet welke methode je het beste kunt gebruiken, dan kun je de slaapbrochure aanvragen.

Piepen en zeuren

Onze zoon (3,5) wil opeens niet meer slapen. Alles gaat goed, tot het instoppen in bed. Dan begint hij te piepen, zeuren en klimt direct weer uit bed. Als ik er wat van zeg, reageert hij alsof we een spelletje doen. Hij daagt me constant uit. Wat enigszins helpt is op zijn kamer te blijven zitten totdat hij wat wegvalt en dan stukje bij beetje de kamer uit gaan maar dit ritueel duurt soms wel 3 uur. Hij komt ook ‘s nachts of ´s ochtends vroeg zijn bed uit. Nu lieten wij hem dan maar bij ons in bed slapen, maar dat is natuurlijk ook geen oplossing. Hoe los ik dit probleem op?


Je kind is peuter en peuters dagen hun ouders uit. Peuters willen hun eigen wil doorzetten en experimenteren met het woordje en het gedrag ‘ NEE’. Jouw peuter doet dit ook. Hij heeft ontdekt dat het leuk is om ‘ nee’ te zeggen tegen slapen. Je krijgt er aandacht door, je ouders proberen steeds iets anders om je toch in bed te krijgen…. en daar maken peuters dankbaar gebruik van. In plaats van te gaan slapen door al die lieve aandacht en zorg, gaat je peuter juist veel wakkerder worden en roept hij extra vaak. Ga dus na wat je eigenlijk allemaal doet om hem in slaap te helpen. En breng dat allemaal drastisch terug tot een simpele saaie reactie. Liefst geen lamp aandoen, niet uit bed halen, niet teveel zeggen. Ga nadat je hem in bed hebt gelegd heel snel weer terug, nog voordat hij uit bed kan komen. Geef een aai over de bol, zeg gedecideerd: Lekker slapen. En ga dan weer weg. Komt hij meteen weer uit bed? Dan ga je na een paar tellen alweer terug voor exact hetzelfde ritueel. Blijft hij rustiger liggen, dan kun je iets langer weg blijven of de periode waarin je wegblijft steeds langer maken. Echter: dit duurt lang. Dit is niet eenvoudig. Je moet er echt op rekenen dat het wel drie weken kan duren van exact hetzelfde reageren tot de boodschap bij je kind echt is doorgedrongen dat je altijd op dezelfde manier reageert. En als je kind dat beseft, dan is het ook in orde. Je kind is dus in feite aan het leren wat jij doet als hij niet wil slapen. Dat kun je tegen hem zeggen, maar bij een peuter komt dat niet over. Een peuter leert alleen doordat je iets doet. Hij moet gedrag ervaren. En die ervaring slijpt zich steeds dieper in zijn geheugen in. Dat is na een avond nog niet zover, na twee of drie avonden ook niet. Dat is bij sommige kinderen na een week of tien dagen zover. Maar ik zeg altijd: reken op drie weken. Dan is het echt zover.


Wil je meer weten over slaapproblemen en hoe je ze aanpakt, bestel dan de slaapbrochure.