Aandacht

Een aantal weken geleden had ons zoontje (bijna 3 jaar) veel pijn bij het plassen. Hij werd gillend wakker en durfde niet meer in zijn luier te plassen. Dus elke keer gingen we met hem naar de wc. Het probleem is verholpen met antibiotica, maar meneer heeft nu in de gaten gekregen dat hij aandacht krijgt als hij ons 's nachts roept om te plassen. Als we tegen hem zeggen dat hij in zijn luier kan plassen, dat we er dan bij blijven om hem gerust te stellen, wordt hij hysterisch en hij trapt bijna de bedstijlen kapot. Dus gaan we maar weer met hem naar de wc. Dit gebeurt ongeveer drie keer op de avond (tot een uur of 22.00 uur) en dan begint het vaak rond drie uur ’s nachts weer. In het verleden had hij dit ook met drinken. Dan kreeg hij dorst en moesten wij wat gaan halen. Maar we hadden in de gaten dat hij ons voor zijn karretje spande, en hebben dit een halt kunnen stoppen. Maar nu wordt hij zo hysterisch. Ik weet niet zo goed wat ik nu moet doen. Hij doet het hartstikke goed om aan te geven dat hij moet plassen, maar de hele nacht vind ik dit niet zo leuk. Hoe kunnen we hier mee omgaan? Ik merk aan mezelf dat ik het al minder trek en er alleen maar boos om wordt. Dat is niet de bedoeling.


Het klinkt inderdaad alsof je zoon in de gaten heeft dat jullie reageren als hij zegt dat hij moet plassen. Het is eigenlijk heel mooi dat kleine kinderen hun ouders zo goed kennen dat ze weten met welk gedrag ze hen naar zich toe kunnen halen. Als een kind bang is en veiligheid nodig heeft, dan is dat ook heel belangrijk. Hij weet hoe hij zich niet alleen hoeft te voelen. Toen je zoontje erg pijn bij het plassen had was het ook nodig om te reageren. Het is een andere zaak wanneer een kind weer helemaal beter is en zich veilig voelt. Hij heeft je aandacht dan niet echt meer nodig. Een driejarige is ook in staat om alleen in bed te blijven en de nacht door te slapen. Je zoontje heeft nu echter ander gedrag aangeleerd. Hij beseft dat jullie nog steeds komen als hij moet plassen. En als je dit niet doet of misschien niet meteen doet om hem te leren zelf weer te gaan slapen, dan wordt hij hysterisch. Je schrijft dat je dit gedrag moeilijk vindt. Daarmee geef je in feite aan dat er sprake is van een blokkade. je zegt hem dat hij in zijn luier mag plassen, maar als hij hysterisch wordt zet je hem toch liever op de wc. De boodschap die je hem daarmee geeft is dat hij vooral heel boos moet worden, want dan krijgt hij het vooral elkaar dat je hem uit bed haalt en naar de steeds wc laat gaan. Het is daarom van belang dat je uitzoekt waarom het je zo raakt als hij zo boos wordt. Wat gebeurt er dan met jou of waar ben je bang voor? Als je dat weet kun je de situatie ook aanpakken. Kun je bijvoorbeeld niet tegen de herrie dan kan het een oplossing zijn als de andere partner die beter tegen huilen kan de taak overneemt. Ben je bang dat hij straks weer helemaal terugvalt in onzindelijk gedrag als je hem niet op de po zet, dan kun je hem bijvoorbeeld aangeven dat hij 's avonds zelf op de po mag gaan zitten die naast zijn bedje staat. Voor veel driejarigen is dat een mooie oplossing. Sommige ouders halen daarvoor een paar spijltjes uit het bedje.


Maar je kunt ook nog een luier om laten. In dat geval kun je hem leren dat je een keer komt om hem te laten plassen en dat je daarna nog wel komt kijken maar hem niet meer uit bed haalt. Bespreek in ieder geval met je partner wat je 's avonds en 's nachts nu allemaal doet, terwijl je dat vroeger niet deed. Bouw die extra aandacht af. Dat kan met kleine stapjes. Ga niet met je peuter in gesprek, en stel je niet vragend op. Een peuter die een vraag krijgt zal snel de neiging hebben om nee te antwoorden. Ook al begrijpt hij de vraag eigenlijk niet. Vraag dus niet of hij in zijn luier wil plassen maar zeg bijvoorbeeld: 'Je hebt een luier om dus je hoeft niet op de wc'. Ga geregeld bij hem kijken, bijvoorbeeld met de Kiekeboe-methode, zodat je hem leert dat je er altijd voor hem bent en dat alles veilig is. Maar je leert hem dan ook dat er niets bijzonders gebeurt 's nachts. Dat de regels weer net zo zijn als vroeger, Het zal een week of drie duren, maar dan zijn de regels helder voor je peuter en weet hij wat hij kan verwachten.

's Nachts zindelijk

Ik heb jullie pas geleden gevraagd hoe ik mijn zoon van bijna 4 jaar kon helpen om zindelijk te worden. Overbodig bleek achteraf, want ineens 'regelde' het zichzelf omdat een vriendinnetje hem verbaasd vroeg waarom hij nog een luier droeg. Overdag gaat nu dus prima, alleen over de nachten heb ik een vraag. Mijn zoon wil 's nachts ook geen luier meer. Maar het lukt hem vaak (nog) niet de hele nacht droog te blijven. 's Avonds laten plassen is geen succes. Groot verdriet en absoluut geen plasje in de wc. (Om vervolgens een uur later in bed te plassen). Nu las ik ergens dat het 'niet goed' is om het kind 's avonds te laten plassen omdat het dan weliswaar een nat bed voorkomt maar dat hij niet zelf de drang om te plassen tijdens zijn slaap voelt aankomen. En dit zou langdurig bedplassen bevorderen? In zijn slaap een luierbroekje aantrekken gaat wel, maar iedere ochtend is hij hoogst beledigd dat we hem een luier hebben aangetrokken. De luier is meestal wel droog.


Waarschijnlijk lost het zichzelf inderdaad op den duur wel op. Je zoon is duidelijk bezig met de stap naar het zindelijk worden ’s nachts, maar dat lukt niet bij alle kinderen in korte tijd. Als het niet werkt om ’s avonds je kind op te nemen om te laten plassen zou ik dat inderdaad ook maar stop zetten. De reden waarom je hebt gelezen dat het niet goed is om een kind ’s avonds nog te laten plassen ligt in het feit dat een kind meestal niet echt wakker is als je hem opneemt. Veel kinderen staan halfslapend op en doen automatisch een plasje. Hun blaas is dan een stukje leger, maar de hele situatie hebben ze zelf niet echt bewust meegemaakt. Waarom opnemen kan helpen is wanneer een kind de nacht nét niet redt. Als je hem dan ’s avonds opneemt redt hij het soms wel tot de volgende ochtend, en de triomf van een droge broek kan dan zo groot zijn dat een kind ’s nachts in zijn slaap toch op de een of andere manier extra alert wordt, zodat zijn spieren zich aanspannen om de plas tegen te ouden. Opnemen moet dus snel effect hebben. Als je een week of twee weken een kind ’s avonds hebt laten plassen en hij is nog steeds niet zindelijk voor de nacht, dan begint een kind aan jouw hhandelen te wennen. En dan werkt het opnemen averechts. Jij zorgt er dan in feite voor dat de blaas leeg blijft, maar even later wanneer de blaas weer vol wordt plast een kind toch. Een kind moet namelijk eerst een seintje naar zijn hersenen krijgen dat de blaas vol is, wil hij zijn spieren gaan aanspannen om de plas tegen te houden of wil hij wakker worden om zijn bed uit te gaan. En als papa en mama zorgen dat de blaas leeggemaakt wordt, dan gebeurt dit meestal voordat een kind aandrang heeft gevoeld. Zo leert hij dat signaal nooit te herkennen. Wat je vaak ziet in zo’n geval is dat ouders hun kind steeds vaker in de nacht gaan opnemen. Niet alleen om tien uur ’s avonds, maar ook voor ze zelf naar bed gaan, en om drie uur nog een keer. Het middel wordt dan erger dan de kwaal. Het kind doet helemaal zijn best niet meer om de aandrang tegen te gaan.


Je schrijft dat je je zoon wel in zijn slaap een luierbroekje aan kan doen, maar dat hij dan ’s ochtends beledigd is. Dat begrijp ik wel. Je zoon voelt zich waarschijnlijk al een flinke vent. En het is gewoon niet fijn om te beseffen dat er ’s nachts iets met je gedaan is waar je niks van weet. En dan ook nog zoiets als een luier aan krijgen. Ik zou wat dat betreft liever open kaart spelen. Leg hem de situatie gewoon voor. Zeg dat ’s avonds opnemen niet werkt, en dat hij kan kiezen tussen een nat bed of een luier om meteen bij het slapen gaan. Wat je ook kunt doen is je zoon op een incontinentiematje leggen. Hij kan dan proberen te bewijzen dat hij droog kan blijven, en jij voorkomt dat je een nat bed moet verschonen. Daarnaast kun je overwegen een kalendermethode te starten. Daarbij maak je een grote kalender. Je start met een luier om. Elke ochtend ‘weeg’ je de luier op je hand. Is hij al beduidend lichter, dan zit er niet zoveel plas in. Dan krijgt je zoon een stickertje of een krulletje op de kalender. Is de luier helemaal droog, dan komt er een grote sticker of een fantastische zon of iets dergelijks. Met die stickertjes of tekeningetjes kan je zoontje dan ook iets verdienen. Heeft hij bijvoorbeeld vijf zonnetjes (ook al zitten er natte nachten tussen), dan ga je samen iets gezelligs doen. Een kind ontdekt dan dat er extra voordelen aan droog worden zitten, en die stimulans is zo groot dat het ’s nachts doorwerkt en de spieren laat aanspannen bij aandrang. En dat is waar je op uit bent. Veel succes.