Niets helpt

Mijn dochtertje (3,5 jaar) is al meerdere keren zindelijk geweest. Na de geboorte van haar broertje werd ze met 2,5 jaar even zindelijk, en een paar maanden later weer. Beide keren ging het een maand goed en vervolgens begon ze overal te plassen. Een paar maanden geleden begon het even goed, maar na een maand ging het weer mis. Ze heeft dan wel zes tot zeven natte broeken per dag. Ik probeer er weinig aandacht aan te besteden en laat haar zelf een schone broek aandoen. Dat vind ze echter niet erg om te doen. Ook loopt ze gerust rond in een natte broek. Ik kan haar niet stimuleren met stickers of andere beloningen. Hoe kan ik haar toch weer zindelijk krijgen? Want ik weet dat ze het kan. Ik ben nu echt geneigd weer een luier aan te doen maar ze is tenslotte al 3,5 jaar.


Kinderen die zindelijk worden gaan verschillende ontwikkelingsstadia door. Ten eerste wordt een kind lichamelijk zindelijk. Dat betekent dat hij in staat is om zijn lichaamsspieren zo te beheersen dat hij zijn plas en zijn ontlasting op kan houden. De meeste kinderen zijn rond hun tweede jaar lichamelijk zo ver dat ze in theorie zindelijk kunnen worden. Echter, het gaat bij zindelijk worden om veel meer dan alleen de lichamelijk ontwikkeling. Je schrijft ‘ik weet dat ze het kan’. Dat heeft te maken met haar lichaam. Maar een peuter die zindelijk kan worden moet ook emotioneel aan zindelijk worden toe zijn. Hij moet het ook ‘willen’. En daar zit meestal het probleem. Een peuter wil een heleboel en ook een heleboel niet. Via het gedrag toont een peuter dat hij zijn eigen wil aan het ontwikkelen is. Hij merkt tegelijkertijd dat bepaalde gedragingen niet door ouders geregeld kunnen worden. Wanneer een kind bijvoorbeeld snoepjes uit de trommel haalt, dan kun je de trommel weghalen, of je kunt je kind oppakken en weg zetten. Maar als een kind niet op de wc. wil plassen of in zijn broek plast… wat kun je dan als ouders doen? Eigenlijk niets. Je kunt van alles proberen, je kunt dingen beloven, je kunt boos worden, je kunt je kind op de wc zetten… maar als een peuter in een fase is waarin hij niet wil, dan bereik je als ouder helemaal niets. Je bereikt in feite het tegengestelde. Je geeft je kind de boodschap dat jij als ouder heel veel aandacht wil geven als je kind niet zindelijk wil worden. En kinderen willen graag aandacht dus gaan vooral niet hun best doen. Pas als je kind ontdekt dat het zijn ouders niet uit maakt of hij zindelijk wordt of niet gaat hij ontdekken dat hij het zelf eigenlijk wel graag wil.


Sommige kinderen beginnen daar wat vroeger mee en sommigen wat later. En daarmee kom je dus bij jezelf als ouder terecht. Hoe graag wil je zelf dat je kind zindelijk wordt? En hoeveel tijd besteed je aan het zindelijk worden van je kind. Je schrijft bijvoorbeeld ‘een paar maanden geleden ben ik weer begonnen’. Daarmee geef je aan dat jij de eerste stap hebt gezet om je kind zindelijk te krijgen. Als je dochter er toen nog niet echt aan toe was, bestaat de kans dat zij heel goed merkt dat jij het graag wilt, en dat ze er alles aan doet om je tegen te houden. Hoe meer gedoe dat geeft, hoe meer aandacht ze krijgt. Met andere woorden: ik raad je aan om terug te gaan naar ‘af ‘ en je kind te vertellen dat niet jij kan zorgen dat ze zindelijk wordt, maar dat zij dat zelf bepaalt op het moment dat zij dat echt zelf wil. En daarmee kom je op de derde ontwikkelingsfase van het zindelijk worden. Een kind moet het lichamelijk en geestelijk willen, en hij moet ook voldoende energie hebben om het aan te gaan en vol te houden. Je schreef dat je dochtertje zindelijk werd toen haar broertje geboren werd. Ze heeft het toen een maand vol gehouden. De kans is groot dat ze op dat moment lichamelijk en geestelijk best graag zindelijk wilde worden, maar dat ze door de spannende periode van de komst van het nieuwe broertje niet genoeg energie had om het zindelijk zijn vol te houden. Het is best moeilijk om iets wat je net geleerd hebt ook te blijven doen. Ze moet aan een heleboel denken. Ze moet bedenken dat ze haar plas op moet houden, dat ze naar de wc moet gaan en dat ze dat ook nog eens op tijd moet doen. Je ziet dat kinderen die een spannende tijd doormaken vaak een terugval krijgen in hun ontwikkeling. Ze laten dat wat ze net geleerd hebben weer los. En zeker met een nieuwe baby erbij die ook in een luier plast is het voor veel peuters fijn om ook weer zo klein te zijn en een luier te krijgen. Als een kind eenmaal een terugval heeft gehad ontdekt hij dat het best prettig is om weer even klein te zijn. En hoe meer aandacht je als ouders geeft om het zindelijk worden weer goed te laten gaan, hoe meer je peuter de boodschap krijgt dat hij vooral onzindelijk moet blijven. Het beloven van cadeautjes of stickers is voor een kind van 3,5 nog te moeilijk. Een peuter heeft nog onvoldoende besef van de toekomst om te begrijpen dat hij iets kan verdienen door iets moeilijks te doen. Kinderen moeten daarvoor echt in de kleutertijd zijn, wil het met stickers en cadeautjes werken.


Zoals ik al zei: meld je dochter dat jij er niet voor kunt zorgen dat zij zindelijk wordt, en dat ze zelf mag bepalen wanneer ze dat wil. Geef haar gewoon weer een luier en zeg er niets meer over, maar geef haar vooral aandacht aan ander gedrag wat je wel leuk vindt. Ze ontdekt dan vanzelf dat het jou niet meer uitmaakt of ze wel of niet in haar broek plast. Wat je daarbij ook kunt doen is haar af en toe vragen: Wil jij mijn kleine baby’tje zijn? Bijvoorbeeld elke avond vlak voor het slapen gaan is een goed moment. Je kunt haar dan een flesje geven en een beetje babytaal tegen haar praten en knuffelen. Je merkt vanzelf wanneer ze die behoefte inderdaad heeft. Sommige peuters gaan dan op hun rug liggen en met hun armen en benen zwaaien en da da zeggen etc. Die behoefte aan klein zijn kan weken duren, en gaat dus ook vaak samen met onzindelijk zijn. Het toont aan dat je kind inderdaad een beetje een terugval heeft. Dat is normaal gedrag. Je merkt ook vanzelf wanneer je kind voldoende energie heeft ‘bijgetankt’ met het babygedrag. Dan zegt je peuter ineens; ‘ik hoef die fles niet meer’ en gaat zich weer als peuter gedragen. En dan kan een peuter ook bedenken dat hij geen luier meer wil en zelf naar de wc kan gaan. Maar zoiets kan best een paar maanden op zich laten wachten. Wees daar niet bezorgd over. Ieder kind wordt zindelijk. Maar wel op zijn eigen tijd.

Na scheiding

Ik ben recentlijk gescheiden. Ik heb twee dochters: één van 3, en één van bijna 2. Het verhuizen van mijn ex-man verliep zonder problemen, en emotioneel gaat het met de meisjes goed. De oudste is vrij wijs voor haar leeftijd, en is verder in haar ontwikkeling dan leeftijdsgenoten. De jongste heeft nog helemaal geen gedragsverandering getoond, maar misschien komt dat nog. De oudste is nu een half jaar zindelijk. Het heeft maar twee weekjes geduurd tot ze zindelijk werd. Het gaat nu alleen plots wat slechter. Het is natuurlijk een lastige situatie en ik stuur haar vaker naar de wc, wat ze wel doet, maar ze plats nog vaak in haar broek voor het slapen gaan en soms zelf voor mijn neus. Ik weet dat straffen uit den boze is. Ik stimuleer haar, geef haar complimenten als ze naar de wc gaat etc. Heb ook al veel opgezocht op internet. Ook vraag ik haar waarom ze het doet, maar gezien haar zo jonge leeftijd geeft ze ook aan dat ze het niet weet. Heeft u nog tips hoe ik haar weer volledig zindelijk krijg? En ook hoe ik haar 's nachts zindelijk kan krijgen? Haar nachtluiers zijn echt nog heel vol in de ochtend.


Je driejarige peuter is lichamelijk wel in staat om volledig zindelijk te zijn maar emotioneel is ze er op dit moment gewoon niet mee bezig of niet aan toe. Het kan zijn dat de peutertijd daarbij een rol speelt, een peuter kan heel erg bezig zijn met de eigen wil. Wil mama dat ik vaker naar de wc ga om te plassen… nou ik niet. Als ze onder je neus in haar broek plast kan dat zo’n peutersignaal zijn bijvoorbeeld. En je kunt als ouder dan bidden en smeken, streng worden of goede argumenten geven… het lichaam van een peuter kun je niet sturen als de peuter dat zelf niet wil.


Een andere oorzaak kan toch de echtscheiding zijn. Je schrijft dat de verhuizing van je ex-partner goed verliep en dat de meisjes het emotioneel goed doen. Dat is heel prettig. Maar toch zal de scheiding invloed op hen hebben. En het is mogelijk dat de terugval in zindelijk zijn daarmee te maken heeft. Het kost je dochtertje nu gewoon teveel energie om haar plas op te houden en naar de wc. te gaan. Die energie heeft ze nu misschien nodig om goed om te gaan met de gevolgen van de echtscheiding.


Het is heel goed dat je je dochter niet straft. Dat helpt inderdaad niet bij dit probleem. Maar wat ook niet helpt is veel aandacht aan het probleem besteden. Je schrijft dat je stimuleert, complimenten geeft, haar vraagt waarom ze het doet. Dat geeft allemaal aandacht aan het probleem. En die aandacht kan er weer voor zorgen dat je dochter het gedrag juist blijft volhouden. Je bereikt dan precies het tegengestelde dan je wilt bereiken! Probeer haar nu dus niet ‘zindelijk te krijgen’. Dat is iets wat ze helemaal zelf zal moeten gaan doen. En ook zeker wel zal gaan doen als ze er emotioneel aan toe is. Het teken dat ze ’s morgens heel volle luiers heeft geeft aan dat ze er ’s nachts ook nog helemaal niet mee bezig is om zindelijk te worden. Laat haar dus maar een tijdje, zeker een paar maanden, met rust. Laat haar haar energie nu steken in het verwerken van de scheiding met alle veranderingen die dat met zich meebrengt. Het zindelijk worden komt daarna weer aan de beurt.

Terugval

Mijn dochtertje van nu 3,5 jaar begon een aantal maanden geleden met zindelijk worden. Dat ging goed in het begin. Maar sinds de zomervakantie is het helemaal mis. Ze doet steeds kleine plasjes in haar broek en komt het me dan vertellen. Ik heb al van alles geprobeerd zoals elk half uur even naar de wc en haar belonen met stickertjes, maar niets helpt. Ze weet zelf ook niet waarom ze weer in haar broek plast. Een luier wil ze niet aan want dat is voor baby's. Dat wil ik ook eigenlijk niet, want dan ben ik weer terug bij af.


Het lijkt erop dat je dochtertje een terugval in haar ontwikkeling heeft gehad. Dat komt vaak voor bij peuters. Zindelijk worden kost energie. En soms heeft een kind niet genoeg energie. Soms komt dit door een ingrijpende gebeurtenis zoals een verhuizing of ziekte. Maar ook de zomervakantie kan spannend zijn voor een kind. Daarom is het bekend dat kinderen óf tijdens óf na de vakantie nogal eens terugvallen. Het feit dat ze steeds komt vertellen dat ze geplast heeft houdt in dat ze wel graag wil dat jij weet dat ze in haar broek plast. Het kan zijn dat ze graag jouw aandacht wil hebben. En omdat je er niet omheen kunt als ze een natte broek heeft, moet je die aandacht dus ook geven. En zo zitten jullie samen in een vicieuze cirkel. Zij plast in haar broek, omdat ze jouw aandacht wil. Jij geeft haar aandacht omdat je juist wil dat ze stopt met in haar broek plassen. Je schrijft dat je alles probeerde, zoals haar elk half uur op de wc. zetten of belonen. Het hielp niet. Dat is wel begrijpelijk. Voor een peuter is een beloningssysteem met stickers nog te moeilijk. Daar kun je eigenlijk pas mee beginnen als je kind een kleuter is geworden. Kleuters staan wel open voor beloningen. Peuters zijn nog teveel bezig met het moment van nu en kunnen niet goed vooruit denken aan wat ze straks zullen krijgen als ze nu iets doen. Elk half uur op de wc zetten werkt ook vaak niet omdat je peuter snel genoeg in de gaten heeft dat zij zelf niet hoeft op te letten. Want mama doet dat wel. Die zorgt dat je elk half uur een plas op de wc doet. Overigens zijn er ook veel peuters die vlak nadat ze op de wc zaten toch weer in hun broek plassen. Daarmee laten ze je zien dat je van alles kunt proberen, maar dat de peuter zélf de baas is over zijn blaas. Tenslotte schrijf je dat je kind geen luier aan wil omdat ze geen baby meer is. En zelf voel je dat ook als een stap terug. Het is heel logisch dat je dat zo voelt. Maar toch kan juist dit een valkuil zijn. Het feit dat je dochter een tijdje terug al heel ver was met zindelijk worden geeft je het gevoel dat je niet terug mag gaan naar luiers. Maar intussen zijn er dingen gebeurd. Je dochtertje is door omstandigheden weer in haar broek gaan plassen en dat gebeurt nu zo vaak, dat je eigenlijk niet meer kunt spreken van een 'zindelijk' kind. Als je je dochtertje steeds maar in gewone broekjes laat lopen geef je haar daarmee de boodschap: 'Het is niet erg dat je in je broek plast, ik zorg wel voor een schone broek'. En je gaat mee in haar gevoel: 'Ik ben geen baby meer'. Wat ze echter eigenlijk zou moeten leren is dat ze zich nu als een baby gedraagt door in haar broek te plassen. Dat is niet erg, maar dat heeft wel tot gevolg dat ze babykleding aan krijgt. Zie dat niet als een straf maar als een gevolg van haar handelen. Alleen op die manier kan ze merken: 'Mijn gedrag heeft een gevolg wat ik niet zo leuk vind'. En dan kan ze zelf besluiten om toch weer zindelijk te worden. Want dat kan ze heel goed zelf. Bovendien: zij is ook de enige die dat kan regelen. Volwassenen kunnen de sluitspieren van kinderen niet beheersen. Ik zou je dus aanraden om je kind te vertellen dat ze zolang ze in haar broek plast gewoon weer een luier aan krijgt. Misschien wordt ze boos, misschien trekt ze zich er niets van aan. Maar als je haar weer een luier aandoet heb je in ieder geval niet meer de last van haar steeds weer naar de wc sturen, en steeds weer natte broeken uittrekken en wassen. Bovendien ontdekt zij dat ze geen extra aandacht meer van je krijgt. Want ze draagt gewoon een luier. De kans is groot dat je dochter in eerste instantie door het dragen van de luier helemaal terug zal vallen. Met andere woorden: het beetje dat ze nu nog op de wc plast zal ze waarschijnlijk ook los gaan laten. Daar kun je van schrikken. Je kunt het gevoel krijgen dat je nu helemaal terug bent bij af. Maar dat is niet zo. Je dochter is lichamelijk namelijk al in staat tot zindelijk zijn. Ze is al een heel eind op weg. Alleen geestelijk lukt het nu niet. Waarschijnlijk is voor haar het in de broek plassen een soort 'verzet' tegen het groot moeten zijn. Als ze nu helemaal in haar broek mág plassen zal ze zich ook helemaal laten gaan. Sommige peuters gaan zich zelfs als een baby gedragen. Dit kan wel een paar weken duren. Wees er niet bang voor, maar geef je kind gewoon de gelegenheid om af en toe baby te zijn. Bijvoorbeeld 's avonds. Neem haar even op schoot, vraag haar of ze even je baby wil zijn, knuffel en tut wat rond samen. Wanneer je peuter merkt dat ze elke dag wel kleine baby mag zijn, dan komt na een tijdje wel het moment waarop ze genoeg heeft gehad. En dan wil een peuter wel weer groot zijn. Daarbij hoort ook zindelijk worden. Uit zichzelf zal ze dan besluiten dat het uit moet zijn met de luiers. En dan kan ze het ook volhouden om alleen op de wc te plassen. Want het moment heeft ze dan zélf gekozen.