Ze wil niet poepen

We hebben de tips gelezen, maar we hebben toch nog een vraag: onze dochter houdt haar poep op en verliest daardoor na zeven dagen telkens een beetje in haar broek. We moeten soms wel 20 keer per dag een zachte keutel van haar bil afvegen en haar een schone onderbroek geven. Ze vindt het echt een drama als we haar billen niet willen afvegen, maar wij zijn het zat en zo krijgt ze toch haar aandacht. Hoe moeten we hier mee omgaan?


Je schrijft niet hoe oud je dochtertje is, zodat ik niet goed kan inschatten wat je het handigste kan doen qua leeftijdsfase. Wat in ieder geval goed is, is niet ingaan op de aandacht die zij per se van jou wil hebben. In dat geval bepaalt zij alles wat jij doet, en daarmee geef je haar in feite de rol van opvoeder. En dat is niet de bedoeling. Zij moet van jou regels en leiding krijgen ook als het gaat om dit soort lastige gedragingen. Stel dus een aantal regels rond zindelijk worden vast. En houd je daar ook aan. Als je dochter niet wil poepen, dan poept ze niet. Daar kun jij als ouder niet veel tegen doen. Ze is de baas over haar eigen lichaam. Als een kind de poep zo erg ophoudt dat het gewoon ‘teveel’ wordt, moet ze af en toe wel een beetje poepen omdat de druk anders te groot wordt. Omdat ze telkens maar weinig poept, betekent dit dat ze het eigenlijk nog steeds wil ophouden. Ze houdt toch zo veel mogelijk ‘binnen’. Dit kost een kind veel energie, en de kans is groot dat ze ook erg gespannen is. Je moet je spieren goed beheersen om steeds maar een klein beetje te poepen. Dat ze het niet fijn vindt om gepoept te hebben en dat haar billen weer snel schoon ‘moeten’ is ook wel begrijpelijk. Ze wil namelijk eigenlijk niet poepen. Dus dat kleine beetje voelt misschien wel als een mislukking zou ik bijna zeggen. Als je telkens haar billen schoonveegt ga je in feite mee in haar gedachte dat ze niet ‘hoeft’ te poepen. Dat kleine beetje wordt meteen schoongemaakt toch? Ik verwacht dat ze in haar peutertijd zit, en dat ze dus graag wil bepalen wat jij als ouder doet. Daarom wordt ze zo enorm boos als je haar billen niet wil afvegen. Zij is de kleine koningin en wil bepalen wat de regels zijn.


Het is dus tijd dat jij het heft weer in handen neemt. Als je wil poepen, dan doe je dat op de wc. Als je niet op de wc wil poepen, dan poep je in de luier. En de luier verschonen we een paar keer per dag, bijvoorbeeld op een vastgesteld moment. Als je dochter heel boos wordt, geef haar dan een plek in huis waar ze enorm kwaad mág zijn. Een schreeuwhoekje bijvoorbeeld. Er zijn ook mensen die een keukenmat aanwijzen voor dat doel. Als je daar op staat mag je zo boos zijn als je wil. Als ze kwaad is kun je haar ook zeggen: ‘Je mag ook boos zijn. Schreeuw maar zo hard als je kan. Kun je misschien nóg harder?’ Ze kan haar eigen boosheid en frustratie dan veilig uiten. En dat helpt ook weer een beetje tegen de spanning die ze in haar lijfje opbouwt door die ontlasting steeds maar op te houden.


Los hiervan is het van belang dat je haar leert en helpt om zich te ontspannen. Ze zit in feite in een verkeerde spiraal vast. Hoe langer ze haar ontlasting ophoudt, hoe gespannener ze wordt en hoe vervelender het wordt om toch te poepen. Maar hoe meer ze ophoudt, hoe harder het nodig is om toch te poepen. En dat geeft ook weer spanning. Wat ze moet leren is dat het niet erg is om te poepen en dat ze in ieder geval geen extra aandacht van mama en papa meer kan vangen door niet te willen poepen. Praat dus niet meer met haar over haar luiers of haar vieze billen. Volg gewoon je vaste regels die je instelt en praat met haar over vogeltjes, over spelen, over van alles en nog wat, maar niet over ontlasting. Wil zij daar met alle geweld wel over praten? Dan begin je toch over iets anders, of je zegt gewoon even niets.


Ze moet zich wel leren ontspannen, want anders blijft ze vastzitten in dat gespannen lijfje dat niet wil poepen. Je kunt dat echter het beste doen op een totaal onverwachte manier. Laat haar heel veel kliederen op allerlei manieren. Door te kliederen ontspannen kinderen zich altijd. Het materiaal dat aan je lijfje plakt lokt dat nu eenmaal uit. Denk maar aan je eigen gedrag in een zwembad, in een bubbelbad, aan het strand of wanneer je in de sneeuw of modder loopt. Je wordt uitbundig, je gaat lachen, of je gaat helemaal ontspannen liggen. En dat bevordert ook de stoelgang op een positieve manier. Maak er dus een gewoonte van om een paar keer per dag zo’n activiteit te doen. Laat je kind lekker smeren met vingerverf, ga samen deeg kneden of iets kleien, laat haar lekker kliederen met sop… er zijn allerlei manieren te bedenken voor dit ‘sensopathische spel’ zoals dit heet. Los van het feit dat het goed is voor je dochter, is het nog leuk ook!

Poep ophouden

Mijn dochter van bijna 3 jaar was zindelijk van ontlasting. Sinds enkele weken echter klaagt ze over pijn in haar buik en haar ‘poepertje’ en wil ze niet meer poepen. In eerste instantie dacht ik aan blaasontsteking maar dat is niet het geval. Het is echt een drama. We zijn naar de dokter geweest en die heeft een verdovende zalf en duphalac voorgeschreven. Het lijkt er echt op dat ze haar poep ophoudt en als het ‘echt niet meer gaat, dan poept ze in de luier of in haar broek.


Je dochtertje kan terecht zijn gekomen in een soort dwangmatig patroon van ‘vasthouden’. Veel peuters maken wel eens een periode door waarin ze het moeilijk vinden dingen met anderen te delen of dingen af te staan. Soms heeft dat te maken met speelgoed niet willen uitlenen, of koekjes niet willen delen. Maar het kan ook een puur lichamelijk ‘afstaan’ worden. Het kind wil dan van zijn lichaam niets ‘kwijtraken’. En dan kom je als peuter natuurlijk wel in de problemen. Want dagelijks vertelt je lichaam je dat je moet poepen en plassen. Dus steeds moet je weer een stukje van je lijf kwijtraken. Voor een peuter kan zoiets heel moeilijk zijn. Hij heeft overigens al snel in de smiezen dat een plas ophouden bijna onmogelijk is. Dat kun je eventjes doen, maar daarna plas je toch gewoon in je broek. Maar je poep ophouden is een andere zaak. Dat lukt wel, als je heel erg goed je best doet. Kinderen gaan soms in een hoekje van de kamer zitten, of achter het gordijn als ze weer aandrang hebben. Ze proberen de ontlasting dan met alle macht tegen te houden en als het gelukt is voelen ze zich eigenlijk heel trots en stoer. Maar tegelijkertijd worden ze er ook wat angstig van.


Want de volgende keer komt de aandrang weer, en dan wordt het misschien nóg moeilijker om de poep op te houden. Uiteindelijk na een paar dagen zal de ontlasting dan ook wel komen. Maar dan kan het zo’n dikke harde klont zijn geworden dat het pijn gaat doen om hem eruit te krijgen. En daarmee heeft je peuter meteen weer een argument gevonden om de volgende keer zijn poep echt op te houden. Want het doet pijn om te poepen.


De huisarts heeft iets voorgeschreven om te zorgen dat de ontlasting minder pijnlijk gaat verlopen. En dat kan de boel lichamelijk ook verhelpen. Maar geestelijk zit je dochter nog steeds met haar zelfde peuterprobleem. Namelijk: ‘Ik wíl het per se binnenhouden, middeltjes van de huisarts of niet’. Wat dat betreft kun je haar helpen door haar te laten ervaren dat jíj het in ieder geval niet meer zo’n probleem vindt. Hoe meer aandacht jij aan het poepprobleem besteed, hoe groter haar behoefte wordt om haar ontlasting op te houden. Maak dus een duidelijke structuur rond het hele poepprobleem. Zeg haar dat ze om een luier mag vragen als ze wil poepen, en dat je haar verder niet meer vraagt hoe het ervoor staat. Gaat ze achter een gordijn staan, dan moet ze dat maar doen. Zeg haar ook: ‘Ik heb niet jouw billen. Als jij niet wil poepen, dan is dat jouw zaak. Ik kan je daarbij niet helpen. Jij bent de baas over je eigen billen’. Daarmee geef je aan wat ze heel belangrijk vindt: dat het háár lijfje is. Maar tegelijkertijd maak je duidelijk dat ze geen extra aandacht meer krijgt met dit probleem. Daardoor kan ze ontdekken dat er eigenlijk veel minder aan is om het poepen op te houden. Want alle aandacht en zorg van papa en mama zijn verdwenen. Wat over blijft is het rotgevoel in je buik, dat je alleen op kunt lossen door weer te gaan poepen. Die strijd met zichzelf is gemakkelijker op te lossen als ze niets meer te ‘winnen’ heeft aan extra aandacht als ze haar poep op houdt. Loslaten van ontlasting kan ze dus alleen als ze zélf haar spieren loslaat, maar ook als jullie als ouders het probleem als het ware ‘loslaten’. En dat is best moeilijk omdat het zo tegenstrijdig klinkt.


Overigens kun je je kind ook op een andere manier helpen. Via een omweg. Poep ophouden kost erg veel energie en kinderen moeten hun lijf ook goed aanspannen om dat voor elkaar te krijgen. Je kunt je kind indirect helpen door haar veel activiteiten te laten doen waarbij ze wordt uitgenodigd om zich te ontspannen. Daarbij gaat het om activiteiten als zwemmen, badderen, in de modder stampen, afwassen met veel sop, kleien, vingerverven, met brooddeeg kneden et cetera. De ontspannende werking hiervan kan de behoefte aan poepen bevorderen. Wat ook erg helpt is massage. Het grote voordeel van deze methodes is dat je kind niet in de gaten heeft dat je haar helpt met haar poepprobleem. Het is namelijk gewoon leuk om te doen.

Plas ophouden

Onze dochter van 3,5 jaar oud is volledig zindelijk. Ze houdt echter haar plas op, als het moet de hele dag. Pas op het allerlaatste rent ze naar de wc “ik moet!” Je merkt dat ze zich vervelend voelt. Ze gaat dreinen en draaien en kan niet stilzitten. Ze heeft er ongetwijfeld last van maar ik kan haar er niet van overtuigen dat ze zich lekkerder zal voelen als ze gewoon op tijd gaat.


Je schrijft dat je je dochter geprobeerd hebt te overtuigen dat ze zich lekkerder zal voelen als ze op tijd naar de wc. gaat. Je schrijft niet hoe je dit hebt geprobeerd, maar ik kan me voorstellen dat je er allerlei goede argumenten voor hebt aangedragen. Helaas heb je te maken met een peuter, en bij een kind van die leeftijd gaan argumenten geregeld het ene oor in en het andere uit. Belangrijk bij deze situatie is ook dat peuters nogal bezig zijn met het fenomeen ‘macht’. Een peuter vindt het geweldig wanneer hij macht over een situatie heeft en zal die macht proberen te vergroten. Peuters gaan grenzen over als ze daartoe de gelegenheid hebben, puur om te ontdekken wat er daarna te vinden is en wat er dan gebeurt. Het ophouden van je plas is ook een kwestie van macht. Macht over je eigen lichaam. Daarbij komt ook nog dat het soms een heel prettig gevoel kan zijn om te moeten plassen, en dan die plas toch tegen te houden. Dat geeft een soort prikkeling die spannend kan zijn. In feite speelt je dochter wat dat betreft dus een soort spel met haar eigen lichaam. Hoe lang lukt het me nog om niet te plassen? En tegen die wedstrijd met zichzelf kunnen je volwassen argumenten nooit op. Laat haar die strijd met zichzelf rustig aangaan. Maar laat haar daarbij zélf de nadelen ook ontdekken. Dat hoef je haar dus niet te vertellen, dat moet ze zelf kunnen merken. Zorg dus niet dat ze op tijd naar de wc. gaat omdat jij er op let. Maar laat haar eventueel ervaren wat het is als je met een natte broek thuiskomt omdat je te laat bent. Dat zijn de nadelen die ertoe kunnen leiden dat het machtsspel zijn spanning verliest. Overigens is de kans ook groot dat wanneer alle aandacht van jou om het plas ophouden verdwijnt haar lol in het spel ook al minder wordt. Soms doen kinderen dingen namelijk gewoon alleen maar omdat ze er van papa en mama aandacht voor krijgen…