Moeite met poepen

Ik heb een zoontje van 3,5 jaar. Vanaf 3 jaar is hij zindelijk geworden. Ik had er nooit problemen mee dat hij het hoopje altijd in zijn broekje deed. Ik dacht het komt wel in orde met een beetje geduld. Maar sinds kort is het gewoon erg geworden. Hij wil zelfs niet meer zijn hoopje doen en dat kan tot 4-5 dagen duren. Hij stopt zijn drang om te poepen heel vaak, en uiteindelijk moet hij van al die moeite braken. Hij eet graag bijna alles fruit, groenten geen probleem. Hij heeft ook geen last van buikpijn. We zijn niet zo lang geleden bij de dokter geweest en hij vond niks abnormaals. Hij heeft wel Forlax en Glycerine suppo's voorgeschreven. Helpt niet veel. Ik wil echt graag dat hij op zijn gemak een hoopje gaat doen. Hoe kan ik hem helpen?


Je laatste twee zinnen zijn heel belangrijk. Je schrijft: ‘Ik wil echt graag dat hij op zijn gemak een hoopje gaat doen. Hoe kan ik hem helpen?’ Het lastige bij zindelijk worden is, dat het om een handeling gaat waar jij als ouder helemaal geen macht over hebt. Het gaat om een lichamelijke actie van jouw kind. En als hij wil poepen gaat hij poepen en als hij dat niet wil dan doet hij dat niet. Je kunt met middelen de ontlasting wel op gang brengen, maar dan nog zijn driejarigen in staat om hun billen dicht te knijpen en de ontlasting binnen te houden. Freud noemde de periode waar peuters doorheen gaan wel de ‘anale periode’. Dit is een periode waarin een kind alles bij zich wil houden. Vaak zie je dat in het dagelijkse leven ook op andere manieren. Dan wil een kind ook zijn speelgoed niet delen, wil hij alles zelf houden. Het is voor een peuter soms ook heel lastig te beseffen dat hij door te poepen ‘zomaar iets kwijtraakt’. Een peuter snapt nog niet hoe dat zit met eten en poepen. Voor hem is zijn lijf heel belangrijk, en hij staat daar niet graag zomaar iets van af. Dus hoe meer jij als ouder aandringt op poepen. Hoe meer je hem belooft of wat voor spelletjes je ook bedenkt, het heeft vaak het tegengestelde effect: je kind gaat nóg meer zijn behoefte ophouden. Net zolang tot hij écht niets meer kan tegenhouden. En dan komt het er vaak zo dik uit dat het pijn gaat doen. En dan gaat de pijn ook weer zorgen dat de poep wordt opgehouden. Je kind komt zo in een vicieuze cirkel terecht. Tegen de pijn kan de arts iets voorschrijven. En hij kan dus ook zorgen dat de ontlasting zachter wordt. Maar wil je dat je zoon regelmatiger naar de wc. gaat, dan moet als eerste de emotionele druk verdwijnen. Deels komt die emotionele druk vanuit hemzelf, zoals ik hierboven omschreef. Je peuter zit in een fase waarin hij dingen ‘vast wil houden’. Deels kun jij daar als ouder zelf een aandeel in hebben. Dus dat is dan ook het eerste wat jij kunt gaan doen om de situatie te verhelpen. Ga na wat jij zoal zegt of doet als het over poepen van je peuter gaat. Praat je er wel eens met hem over? Praat je erover aan de telefoon met een vriendin terwijl je kind in de kamer zit? Probeer je hem met spelletjes te stimuleren om te poepen? Word je soms wel eens geïrriteerd, of lees je verhaaltjes voor over poepen op de pot? Al die dingen geven aandacht aan het probleem en leren je kind dat het juist goed is om in zijn situatie te volharden. Niet alleen houdt hij dan alles bij zich, hij krijgt er ook nog eens veel aandacht mee. Stop dus al die aandacht. Ga op een rustig moment bij je kind zitten en zeg; ‘Mama heeft van alles geprobeerd om jou te helpen om te poepen. Maar dat helpt natuurlijk niet. Want het is niet mama’s lijf. Alleen jij kan poepen. Want jij bent de baas over je eigen lijf. Dus stop ik met praten over poepen. Als je wil poepen dan merk ik het wel’. Op die manier leert je kind dat het zijn eigen zaak is en niet die van jou. De kans is groot dat hij je erg gaat testen en de poep misschien nog langer gaat ophouden dan hij nu al doet. Misschien gaat hij onder je neus staan met een rood hoofd terwijl hij zijn poep binnen probeert te houden. Begin dan gewoon over iets anders. Of loop ergens anders heen. Geef hem wel de zelfde hoeveelheid aandacht die hij tot nu toe met het niet poepen kreeg. Maar geef hem die aandacht op een moment dat hij iets leuks doet. Iets wat je tot nu toe nooit hebt benoemd, misschien omdat je er niet bij nadacht. Bijvoorbeeld als hij zijn beker melk leegdrinkt, of zijn jasje ophangt. Koppel daar bijvoorbeeld een leuk verhaaltje of spelletje aan, en zeg: ‘je hebt zo goed je beker melk leeggedronken, ik ga een verhaaltje voorlezen’. Op die manier leert je kind de aandacht te vangen op andere manieren dan met het niet willen poepen.


Op deze manier help je hem om ontlasting niet meer vast te houden voor de aandacht. Het duurt dan misschien nog wel een tijdje voor hij dan ook zijn eigen lijfje zal gaan ontspannen zodat het poepen gemakkelijker zal gaan. Je kunt hem daarbij indirect wel helpen. Niet door erover te praten, maar door hem dingen te laten doen die ontspannend werken. En dat zijn dingen die helemaal niets met poepen te maken lijken te hebben, zoals zwemmen, in de zandbak spelen met droog zand, of juist met modder kliederen, deeg kneden, met vingerverf smeren, kleien, zijn lijfje masseren… Al die dingen helpen je kind zich op een heel prettige manier te ontspannen. En dan komt het poepen vanzelf.