Logeren

Onze dochter (7 jaar) heeft laatst bij haar oom, tante en nichtje gelogeerd waar ze zich altijd thuis voelt. Maar zodra ze moest gaan slapen raakte ze in paniek en ze konden haar niet geruststellen. Ze hoort haar nichtje zuchten, en raakt dan zelf weer gefrustreerd dat ze niet kan slapen: het is een vicieuze cirkel. We hebben even met haar gebeld en ze zei dat ze ons miste. Nu sliep ons nichtje laatst bij ons zodat mijn dochter haar eigen slaappatroon kan ontwikkelen maar ook nu lukte het niet. Het zit in haar hoofd dat ze niet kan slapen als er iemand bij is. We zijn boos geworden, hebben begripvol getroost: niets helpt. Ze wil zo graag maar het lukt toch niet. Ik ben momenteel zwanger dus vrees al wat er gaat gebeuren als haar broertje is geboren en ze moet slapen. Hebben jullie tips?


Je schrijft dat je zwanger bent en vreest voor wat gaat gebeuren als haar broertje is geboren en ze moet slapen. Het is me niet helemaal helder waar je precies op doelt. Bedoel je dat ze na de geboorte of tijdens de bevalling ergens moet logeren? Of bedoel je dat ze straks samen met de baby op een kamer zal moeten slapen? Als het over logeren gaat speelt de zwangerschap en de komst van de nieuwe baby waarschijnlijk een rol. Kinderen vinden het soms erg moeilijk om uit logeren te gaan als er thuis ‘iets aan de hand is’. Soms gebeurt dit als er thuis ziekte is of als er spanningen zijn. Kinderen voelen dat aan en willen erbij zijn. Soms gaat hun fantasie daarbij ook aan het werk. Kinderen stellen zichzelf vaak centraal in hun fantasie en de kans bestaat dat jouw dochter zichzelf een grote rol toebedeeld bij de situatie thuis. Misschien denkt ze dat alles zonder haar niet goed kan lopen, of misschien denkt ze dat zij de schuld is van spanningen thuis. Ik weet niet wat jullie haar hebben verteld over de komst van de nieuwe baby en hoe groot zij haar eigen rol daarin ziet? Het is in ieder geval van belang dat zij weet dat ze haar eigen plekje niet hoeft op te geven als de baby komt. En dat ze ook niet per se als grote zus voor de baby moet gaan zorgen. Dat zijn dingen die je soms als ouders heel snel zegt, maar die een kind soms veel te serieus kan opvatten. En dat kost veel energie en maakt dat kinderen niet van huis willen.


Mocht het zijn dat het er vooral om gaat dat je dochter niet kan slapen als er iemand anders op haar kamertje is, dus misschien ook de baby straks, dan kun je met haar bespreken waar ze last van heeft. Vraag haar gewoon wat ze moeilijk vindt aan samen slapen. Soms is de oplossing namelijk heel simpel. Er zijn veel mensen die voortdurend de ademhaling of bewegingen van anderen horen als ze in bed liggen. En dan gaat ze ook denken dat de anderen je eigen ademhaling kunnen horen. En dan lig je helemaal te stressen in bed en kun je niet meer slapen. Wat heel goed helpt is je kind een paar oordopjes geven. Daarmee kan ze zichzelf afsluiten van de geluiden om haar heen. Wat je ook kunt doen is je kind met een koptelefoon of ‘oortjes’ wat muziek te laten luisteren als ze in bed ligt. Ook daarmee kan ze zichzelf wat afsluiten voor de geluiden om haar heen en tot rust komen.

Inslaapproblemen

Ik zou graag tips willen hebben voor inslaapproblemen van mijn zoontje van 10 jaar: al een half jaar zijn wij aan het tobben. Daarvoor nooit een probleem gehad. Gemiddeld duurt het 2 uur voordat hij eindelijk in slaap valt. Volgende al geprobeerd: Deur is altijd open, lichtje aan op overloop, hij wil graag geluid horen van beneden. Bewust geluid maken: strijken, computer, douchen e.d. Wij nemen hem niet in bed. Na kwartier kijken en dan afbouwen naar een half uur kijken. Samen met zus laten slapen. De adviezen die ik op jullie site lees, zijn hoofdzakelijk voor kleinere kinderen. Is er iemand die mij een tip of advies kan geven?


Een tienjarige moet in principe zelf in slaap kunnen komen, zonder hulp steun of ritueel van ouders. Je schrijft dat je kind tot voor een half jaar ook goed in slaap kwam. Ik verwacht dat er twee dingen meespelen. Ten eerste kan er iets aan de hand zijn waar hij zich onprettig over voelt. Het lijkt me van belang dat je daar met je zoon een gesprek over aan gaat. Het kan zijn dat er problemen in de klas zijn. Bij tienjarigen is er op sociaal gebied vaak van alles aan de hand. Er kan groepsvorming in de klas zijn, en kinderen die eerst goed in de groep lagen kunnen ineens aan de kant gezet worden. Een gesprek met de leerkracht kan hierover belangrijke informatie geven. Het kan ook zijn dat je zoon problemen heeft met de leerkracht zelf, of dat hij bepaalde vakken te moeilijk vindt. Misschien durft hij dat niet goed met je te bespreken, maar tobt hij er wel over. Als jij er dan over begint kan dat voor hem net voldoende zijn om zijn probleem te bespreken. Er kunnen ook andere problemen zijn waar hij mee zit. Misschien voelt hij zich lichamelijk niet goed, heeft hij last van kinderen in de buurt, heeft hij problemen via internet (op msn, facebook, habbo of andere sites kan van alles aan de hand zijn zonder dat ouders dit weten)… En het kan ook zijn dat er in jullie gezin iets speelt waar hij bezorgd over is. Of misschien heeft hij het gevoel dat jullie niet goed zien wat hij nodig heeft (bijvoorbeeld meer zakgeld, of een andere aanpak dan een broer of zus). Los daarvan kunnen kinderen rond hun tiende jaar ook gaan ‘prepuberen’. Dit betekent dat er in hun lichaam al van alles gaat rondspoken als een soort voorbode op de puberteit. Kinderen kunnen daar veel last van hebben. Ze kunnen ook al erg verliefd worden en niet goed weten wat ze met die gevoelens aanmoeten. Dit kan tot slaapproblemen leiden.


Naast de oorzaak van het inslaapprobleem is er ook een belangrijke reden die de situatie in stand houdt, en dat is de gewenning. Je schrijft ‘wij zijn aan het tobben’. En daarna noem je een aantal dingen op die je geprobeerd hebt. Helaas kun jij het inslapen van je zoon niet regelen. Wat jij als ouder ook doet, hoe prachtig je de zogenaamde ‘slaapvoorwaarden’ ook maakt. Hij bepaalt of hij zijn ogen dicht doet of niet. Wat vaak gebeurt is dat je in een vicieuze cirkel terecht komt. Hoe meer je voor je kind gaat doet, hoe meer je kind ook van je gaat verwachten. Dat wat de ene nacht nog hielp om in te slapen is de volgende nacht al niet meer voldoende. Je zoon gebruikt jou nu een beetje als middel om in slaap te vallen, maar hij wil ook graag jouw aandacht hebben. En hij weet nu dat hij die door ‘niet slapen’ krijgt. Ik raad je dan ook aan jouw aandeel drastisch te verminderen. Bedenk een kort bedtijdritueel, dat past bij zijn leeftijd. Ook dat kun je met hem bespreken. Hij kan zelf ook meedenken. Wat tienjarigen vaak prettig vinden is als je aangeeft dat ze al groot zijn, en bijvoorbeeld later naar bed mogen dan hun broertje of zusje. Als je kind voelt dat hij eigenlijk te vroeg naar bed gaat kan dat een inslaapprobleem versterken. Verder kun je hem een zaklamp geven, of afspreken dat hij zelf zijn licht uit mag doen rond een bepaalde tijd. Maar ga niet steeds naar hem toe, en doe ook niets extra’s. Het werkt beter wanneer je zijn positieve gedrag beloont, bijvoorbeeld door samen met hem een kalender te maken waarop hij elke ochtend een sticker mag plakken als hij ’s avonds rustig in bed is blijven liggen. En na een aantal stickers mag hij dan iets leuks doen bijvoorbeeld. Let wel… ik zeg rustig in bed liggen. Dat is iets anders dan daadwerkelijk slapen. Want dat komt alleen wanneer een kind ontdekt dat hij geen extra aandacht met wakker blijven krijgt. In slaap vallen kun je dus niet van hem eisen, maar rustig in bed blijven liggen wel.

Kind van je partner

Mijn partner heeft een dochter van negen: Hij heeft de gewoonte bij haar in bed te gaan slapen totdat zij in slaap valt. Het gebeurt ook wel dat hij zelf ook in slaap valt tot een uur of 1.30 in de ochtend. Zijn dochter is dit ook zo gewend. Is dit normaal gedrag?


Uit wat je schrijft maak ik op dat het niet om jouw dochter gaat, maar dat hij dit meisje uit een eerdere relatie heeft. In dat geval is het uiteraard mogelijk dat zij met zijn tweeën een manier van omgaan hebben ontwikkeld, die voor jou een beetje vreemd overkomt. Op zich is het natuurlijk niet de bedoeling dat een meisje van negen niet alleen in slaap kan vallen, maar daar haar vader bij nodig heeft. Maar wanneer ze bijvoorbeeld een nare scheiding achter de rug heeft, dan kan het zijn dat hij haar veiligheid heeft willen bieden door bij haar te blijven tot ze in slaap was gevallen. Wanneer een drukke baan zijn tol dan eist van de vader is het ook niet zo vreemd dat hij daar zelf ook bij in slaap sukkelt. En voor je het weet is er dan een gewoonte ingeslopen.


Ik kan me voorstellen dat je het zelf niet zo prettig vindt dat hij op deze manier met zijn dochter omgaat. Ten eerste heb je zelf dan weinig aan je partner, want die komt om half twee ’s nachts nog een keer jouw kant op. Ten tweede kan ik me voorstellen dat je het niet goed vindt voor de ontwikkeling van een meisje van negen om met haar vader in bed te liggen. Het zal er helemaal aan liggen hoe de relatie van die twee is of dit ook werkelijk ongezond is. Het is bijvoorbeeld iets heel anders wanneer een vader gekleed en wel op de dekens ligt naast zijn dochter, dan wanneer hij bloot onder de dekens naast haar ligt. Het is iets heel anders wanneer een vader zijn dochter alleen veiligheid wil bieden, dan wanneer hij naast haar ligt omdat hij zélf behoefte heeft aan dat contact. Een meisje van negen mag nooit de plek van een vrouw opvullen voor haar vader. Helaas zijn er teveel pedofielen in Nederland die hun dochter daarvoor wel willen gebruiken. Ik ga er niet vanuit dat jouw partner die rol bij zijn kind wil vervullen, maar ik vind dat dit aspect ook wel even genoemd moet worden.


Ik raad je aan om in ieder geval het gesprek met je partner aan te gaan over zijn gewoonte, en hier ook je eigen gevoel bij te noemen. Belangrijk is dat jullie samen tot een goede oplossing kunnen komen, waarbij zijn dochter zich niet in de steek gelaten voelt, maar waarbij jij je ook prettig voelt.