Met mijn moeder, geboren in 1919, als eerste heb ik mensen van verschillende leeftijden en uit verschillende delen van ons land gevraagd  hoe zij werden opgevoed. Mijn eigen moeder raakte er niet over uitgepraat. Zo ontstond een boeiend overzicht van nog veel meer manieren van opvoeden, die ouders in honderd jaar hebben gebruikt. De gedachte dat er vele manieren van opvoeden zijn, heb ik nog verder uitgebreid uitgewerkt in mijn boek Een boterham met tevredenheid, over honderd jaar opvoeden in Nederland

.

Van sommige verhalen schrik je wel. Een kind opsluiten in een kolenhok zal geen ouder meer doen. Slaan om gehoorzaamheid aan te leren is gelukkig ook niet meer van deze tijd en sinds 2007 bij wet verboden. Maar verhalen over de vakantieontspanning kinderen voor die niet op vakantie konden in de zomervakantie zijn juist weer heel ontroerend. Vroegere ouders hadden andere zorgen, maar geen zorgen over te veel ipad gebruik of te druk verkeer, waardoor buiten spelen vaak niet meer mogelijk is. Kinderen rolschaatsten nog zonder helm en kniebeschermers en een partijtje werd vaak nog gevierd met koekhappen en stoelendans. Geen keuzestress over het soort partijtje, maar vaak wel te weinig geld om kinderen op pianoles of een sport te kunnen doen.

Naast de verhalen kwamen thema’s aan bod die elk gezin raken, zoals gezondheid, woonomstandigheden, veiligheid en nieuwe wetenschap op het gebied van psychologie en pedagogiek. Dit boek over opvoeden is  informatief om te lezen, omdat je door de verschillende denkbeelden die erin voorkomen kunt kiezen wat bij jouw gezin het beste past, bovendien lees je meteen hoe jouw ouders en opa en oma werden opgevoed. En als extra zie je oude foto’s over hoe het vroeger was, zoals het eerste ouderwetse weegschaaltje op het consultatiebureau.

Sinds eind tachtiger jaren zijn José  Sagasser, de oprichter van OPVON en ik collega pedagogen. We ontmoetten elkaar op de redactie van Ouders van Nu en deelden ons vak. Beiden werkten we jarenlang aan de Advieslijn van Ouders van Nu en bespraken we de vragen en de zorgen van ouders over hun kinderen. Mij is in die jaren opgevallen dat ouders die met vragen kwamen altijd zo vreselijk goed hun best deden om een goede ouder te zijn. Ze vonden het echt niet leuk als ze een probleem tegenkwamen waar ze zelf geen oplossing voor konden vinden. Voor ons aan de telefoon was het altijd heel dankbaar werk om samen met een ouder het probleem te bespreken met de mogelijke oplossingen die daarbij horen. Afgezien van bepaalde pedagogische stromingen die er bestaan werd duidelijk dat elke ouder en elk kind weer anders is.

Het advies aan de Advieslijn werd toegesneden op een bepaalde ouder en kind, net zoals nu gebeurt in een persoonlijk contact bij OPVON.
Er bestaat niet EEN goede manier van opvoeden, maar er zijn er vele.

Kinderen zijn het meest gebaat bij ouders die het beste met hun voor hebben, liefde en veiligheid geven en open staan voor advies of voorlichting op de momenten dat het nodig. José en ik hebben met veel plezier samen en apart opvoedboeken voor ouders geschreven over verschillende onderwerpen.


Marga Schiet
Pedagoog en auteur van Een boterham met tevredenheid, over honderd jaar opvoeden in Nederland, uitgeverij Luitingh en Sijthoff., maart 2018.