Opvoedingsvragen

Niet alles kan of mag

Mijn zoontje (13 maanden) is tamelijk snel in zijn ontwikkeling. Hij liep al met 11 maanden. Het ontdekken van de wereld staat heel gezond op nummer 1. Maar niet alles kan en mag. Dus uit woede slaat hij met zijn hoofd tegen de vloer, ledikant en box. De blauwe plekken en bulten staan op zijn voorhoofd. Ik heb het eerst genegeerd. Maar hij gaat steeds harder slaan. Nu zeg ik kort “Hou op, niet bonken”. Dat helpt wel maar zo geef ik hem aandacht voor negatief gedrag. En dat lijkt me niet de juiste weg. Ook schopt hij me tijdens het verschonen op de commode. Afleiden helpt soms, maar niet als hij moe is. In zijn bedje zetten en opnieuw beginnen (wat ik al gedaan heb), vertraagt het proces. Ik zeg nu kort ‘nee, niet schoppen.’ En daarna… ‘uh!’ Dan houdt hij zijn benen van me af. Dan wordt het langzaam werkbaar. Maar ik ben bang dat ik straks met een 2-jarige sta te worstelen. Ik heb een plan van aanpak nodig. Bij zijn oma’s en op het kinderdagverblijf doet hij dit natuurlijk niet… Mijn boosheid en de frustratie die bij dit gedrag komt kijken is al geweest. Nu is het en kwestie van de juiste aanpak vinden. Hebben jullie suggesties?

Je zoontje ontwikkelt zich snel

Als je dreumes zo snel ontwikkelt als je zoontje kan hij allerlei dingen ondernemen waar hij motorisch al toe in staat is, terwijl hij geestelijk eigenlijk nog wat jong is voor al die activiteiten. Kinderen kunnen hierdoor in de knoop komen met zichzelf en dat uit zich soms in onbedaarlijke woede-aanvallen en ook in het gedrag dat jij beschrijft. Je zoontje weet dan helemaal geen raad meer met zichzelf omdat hij van alles en nog wat wil doen, terwijl hij emotioneel niet begrijpt wat hij nu allemaal wil. Als je grenzen stelt raakt dat zijn ondernemingslust en dat kan hij niet goed aan.

Je zoontje is dus nu al in een soort peuterpuberteit terecht gekomen is

Wees dus niet al te bezorgd voor straks als hij echt peuter wordt. Hij is gewoon wat eerder met die periode gestart. Als je een kind hebt dat een pittig temperament heeft komt dat daar wel bovenop. Pittige kinderen maken altijd een wat fellere peuterpuberteit door. Of je kind extra pittig is kan ik niet goed uit je vraag halen. Daarom hou ik het er voorlopig op dat je kind erg vroeg aan het ‘peuterpuberen’ is. Ik raad je aan om één aanpak te kiezen en die ook goed vol te houden.

Kies daarbij een aanpak die veilig is voor jezelf en je kind

Het is niet goed om je te laten slaan of schoppen. Dat is voor jezelf niet goed, maar ook je kind krijgt dan een verkeerde boodschap door: ‘Ik mag mama pijn doen’. Ga dus geen worstelpartijen aan, maar pak je kind gedecideerd op en zet hem altijd op dezelfde plek neer. Dat wordt een ‘uitraasplek’ waar hij boos mag zijn. Het in bed zetten als hij je begint te schoppen is een begrijpelijke actie. Echter, een bed moet voor een dreumes een prettige plaats blijven, niet een plek waar je voor ‘straf’ neergezet wordt. Dus zoek een rustige time-out plek waar je hem neerzet wanneer hij gedrag vertoont dat je niet accepteert. Zeg daar niet veel over.

Maar zorg dat je lichaamstaal helder en duidelijk en altijd gelijk is

Je kunt boos kijken, je vinger opheffen. En kort zeggen: ‘Dat mag niet’. Je zet je kind dan meteen op een ‘uitraasplek’. Dat kan voor een kleine dreumes ook nog een box zijn. Laat hem daar boos worden. Je kunt hem daarbij zelfs stimuleren door te zeggen: ‘Goed zo, je mag best boos zijn’. De emotie is namelijk niet fout. Het gaat om het gedrag dat hij vertoont. Als hij weer wat tot rust komt begin je rustig overnieuw met wat je aan het doen was. Wordt hij weer kwaad, dan herhaal je de actie. Het lastige bij zo’n klein kind is dat hij nooit in een keer zal begrijpen dat hij gedragingen moet stoppen.

Jij moet hem dat leren door iedere keer op dezelfde manier te reageren

Dat moet je zeker drie weken strikt volhouden wil het bij je dreumes doordringen dat er een nieuwe regel is. Zijn gedrag heeft veel met onduidelijkheid te maken. Onduidelijkheid over de wereld om hem heen en vooral ook over zijn eigen mogelijkheden. En omdat jij een veilige ouder voor hem bent reageert hij die gevoelens op jou af. Uit je brief haal ik dat je eigen frustratie al niet meer zo’n rol speelt. Dat is heel fijn en vooral ook erg knap van je. Want het kan ontzettend moeilijk zijn om de woede van een kind niet op jezelf te betrekken.

Als jij rustig blijft leert je kind dat jij een veilige aanwezigheid blijft

Wat helpt is als je je kind veel aandacht geeft op momenten dat hij rustig is of doet wat je graag wilt. Daardoor leert een kind dat positief gedrag veel effect heeft en omdat hij jouw aandacht graag wil hebben zal hij dit gedrag steeds vaker gaan vertonen. Die aandacht moet dan vooral ook lang duren, waardoor je kind echt geniet van de aandacht. Geef dus niet alleen een aaitje, maar begin te knuffelen, zing samen een liedje, speel een kietelspelletje, lees een verhaaltje voor, of ga samen iets anders gezelligs doen. Zulke aandacht vindt elke dreumes geweldig. Gaat je dreumes tijdens dit spelen weer boos worden, dan breng je hem naar zijn uitraasplek voor een time-out. Daar hoef je niet veel over te zeggen, dat hoef je alleen maar steeds weer te doen. Herhaling is de grootste les voor hem.