Opvoedingsvragen

Is mijn kind hoogbegaafd?

Mijn dochter is 18 maanden oud. Wij vinden dat zij al erg veel praat voor haar leeftijd. De 3-woordzinnen komen steeds vaker voor. Papa kom mee, mama pak dit. Maar nu telt ze ook al tot 10. Is dit normaal of moeten wij gaan denken dat zij hoogbegaafd is?

Als je puur kijkt naar de ontwikkelingsfase, is jullie dochtertje inderdaad snel met praten. Normaalgesproken zijn kinderen van haar leeftijd bezig met woordjes zeggen, en komen er soms ook al zinnetjes van twee woorden voor. Zoals bijvoorbeeld: ‘mama boek’, of ‘papa eten’. Zinnetjes van drie woorden aan elkaar komen meestal pas voor bij kinderen vanaf 2,5 jaar. Jullie dochtertje lijkt dus lekker vlot met praten.

Ook tellen komt bij de meeste kinderen pas later voor. Of dat betekent dat je kind hoogbegaafd is vind ik een te snelle conclusie. Jullie dochtertje is nog heel klein en kan zich op allerlei manieren gaan ontwikkelen. Het is mogelijk dat ze op het gebied van de taal erg vlot is, maar op andere gebieden het iets langzamer aandoet.

Het kan ook zijn dat ze nu erg snel is, maar straks een tijdje ‘stil blijft staan’. Zoiets kun je niet voorspellen. Wat dat betreft zou ik het woord ‘hoogbegaafd’ niet in de mond willen nemen. Natuurlijk is het wel mogelijk dat zal blijken dat jullie dochtertje op alle gebieden vlot is en dat haar ontwikkeling steeds sneller gaat. Ik kan jullie wat dat betreft aanraden je dochtertje de mogelijkheid te geven zich te ontwikkelingen zoals zij prettig vindt.

Voor ieder kind geldt wat dat betreft in feite het zelfde. Hoe vlot of traag een kind zich ook ontwikkelt, hij heeft altijd een bepaalde behoefte aan uitdagingen. Enerzijds betekent dit dat je een kind niet overmatig moet pushen. Een beetje uitdaging is leuk, maar zet je er teveel druk op, dan gaat dit een kind tegenstaan. Daarbij komt dat het bij de ontwikkeling niet alleen maar gaat om de intelligentie. Een kind heeft ook contact met andere kinderen nodig en moet in staat zijn om zijn gevoelens op een goede manier te verwerken en te uiten. Een te eenzijdige nadruk op het presteren kan problemen met zich meebrengen op dit andere gebied.

Anderzijds is het ook weer niet de bedoeling om een snel kind af te remmen, alleen omdat hij zich vlotter ontwikkelt dan leeftijdsgenootjes. Probeer daarom open te staan voor wat je kind aangeeft. Zit ze zich duidelijk te vervelen, gaat ze haar speelgoed uit elkaar halen om te kijken hoe het werkt, of wil ze spelen met speelgoed van oudere kinderen, dan kan het zijn dat dit aangeeft dat ze meer uitdaging nodig heeft.

Let dus op wat je kind allemaal leuk vindt om te doen. Daarover kun je ook overleg hebben met de leiding van de peuterspeelzaal of de leerkrachten op de basisschool. Maar dat is allemaal van later zorg. Voor dit moment zou ik gewoon genieten van wat je dochtertje doet en goed in de gaten houden waar zij behoefte aan heeft.

Tenslotte: het woord hoogbegaafd is de laatste jaren nogal gemakkelijk gebruikt. Veel mensen lieten hun kind testen in de hoop dat het hoogbegaafd zou blijken te zijn. Hoogbegaafd zijn is echter niet iets wat alleen maar een doel is om naar te streven. Een hoogbegaafd kind kan het erg moeilijk hebben, juist omdat het veel meer snapt dan zijn leeftijdgenootjes. Daarom is het heel belangrijk om je kind te begeleiden en op te letten dat zijn ontwikkeling in de breedste zin van het woord zo goed mogelijk verloopt.

Merk je dat je kind klem komt te zitten, bijvoorbeeld op sociaal gebied, dan is het belangrijk om hulp in te roepen, bijvoorbeeld van een pedagoog.