Opvoedingsvragen

Mijn tweejarige wil niet alleen spelen

We hebben een dochtertje van 2 jaar dat erg graag gestimuleerd wordt en daarom ook altijd samen wil spelen. Ze is pienter en kan van alles zelf, maar ze weigert. We hebben al meerdere fases doorlopen waarin we samenspel en zelfstandig spel proberen af te wisselen. Soms lukt dit voor korte tijd, maar ze dwingt de aandacht uiteindelijk toch weer af door de hele dag te huilen en te mieren of door ons af te leiden met hulpvragen (op het potje gaan, pijn hebben, etc.). Ook het voordoen van een spel en haar na een paar minuten zelf laten verdergaan werkt niet. We maken gebruik van vaste tijden waarop ze zelf zou moeten spelen, bijvoorbeeld na het eten, maar ze kan dan gerust eindeloos huilen, krijsen of aan ons hangen. Wat is de juiste aanpak? Dat ze haar ‘mama- en papameter’ af en toe moet vullen, begrijpen we, maar we willen ook dat ze leert om niet altijd zo te dwingen om aandacht Op de drie crèchedagen speelt ze erg graag zelfstandig of met andere kinderen, maar bij oma dwingt ze ook. Ik denk dat ze zelfstandige speeltijd vaak als een straf ervaart.

Het klinkt alsof je dochtertje een goede manier gevonden heeft om jullie aandacht te vangen. Dat is best knap voor een meisje van haar leeftijd. Zoals je het beschrijft kost het jullie veel tijd en aandacht om haar aan het spelen te krijgen. Het is overigens normaal als een kind van 2 jaar nog niet zo lang in haar eentje bezig kan zijn. Dat hangt niet alleen af van haar concentratie mogelijkheden, maar ook van haar temperament. Er zijn kinderen die heel vlug zijn afgeleid en kinderen die zich vrij lang met iets bezig kunnen houden. Misschien is het wat dat betreft handig om na te gaan hoe dat voor haar ouders zit. Kunnen jullie je goed en lang ergens mee bezig houden, of is het voor jullie ook belangrijk om iets samen te doen? Dat zou natuurlijk best in de familie kunnen zitten.

Of je je goed kunt concentreren, dat zit soms in de familie

Wat echter ook meespeelt is dat een klein kind al snel kan wennen aan een bepaalde vorm van aandacht krijgen. Als ze het gewend is om gestimuleerd te worden met spelen, dan verwacht ze dat ook. Op de speelzaal is het anders dan thuis en dat is ook wel begrijpelijk. Daar worden kinderen afgeleid door andere kinderen en gebeurt er van alles in de groep. Thuis wil ze die afleiding kennelijk van jullie krijgen. En daarvoor probeert ze allerlei gedrag uit om dat voor elkaar te krijgen: huilen, mieren, hulpvragen, krijsen, aan je hangen. Kinderen hebben wat dat betreft een heel arsenaal aan gedrag dat ze op hun ouders kunnen afvuren. En heel vaak doen ze juist dát waar jij als ouder niet goed tegen kunt of voor door de knieën gaat.

Op de speelzaal zijn veel kinderen en is dus ook veel afleiding

Overigens is een tweejarige ook nog een beetje jong om zich lang met spelen bezig te kunnen houden. Het is goed dat jullie een vaste structuur voor haar hebben, maar verwacht nog niet te veel van haar. De aandacht van een tweejarige is soms maar een paar minuutjes op iets gericht en dan is het alweer klaar. Het speelgoed is voor een peutertje soms ook veel minder interessant dan het levende speelgoed dat ze voor zich heeft staan: papa en mama. Daardoor heb je soms niet in de gaten dat ze jou ongemerkt als speelgoed gebruikt.

Ouders zijn het allermooiste speelgoed dat er is

Ze gedraagt zich op een bepaalde manier en speeltje papa of speeltje mama gaat iets doen. Ga dus heel goed bij jezelf na hoe je eigenlijk reageert als je dochtertje begint te huilen, mieren of aan je hangen. Wat doe je precies als je haar aan het spelen wil krijgen? Hoe meer tijd in minuten je aan je kind geeft op dat moment, hoe duidelijker zij de boodschap krijgt dat ze vooral door moet gaan met haar gedrag. En hierdoor kan het zijn dat al je pogingen om haar aan het spelen te krijgen niet werken. Ze speelt namelijk al lang. Met jou.

Wat is het moeilijkste moment van de dag voor jou?

Het kan goed zijn om eens in kaart te brengen wanneer je dochtertje precies aandacht vraagt op een manier die je niet prettig vindt. En wat jullie reactie dan is. Die kan voor de een heel anders zijn dan voor de ander, dus noteer het per persoon. Hoe laat is het, wat is er allemaal aan de hand, wat doet je kind, wat doe jij, en hoelang duurt die aandacht eigenlijk. Dan krijg je duidelijk in beeld hoe de vork in de steel zit. En dan kun je ook structureel veranderingen aanbrengen. Je kunt bijvoorbeeld afspreken met je partner om altijd op dezelfde manier te reageren. Kort en duidelijk. Niet steeds iets anders uitproberen, dat geeft alleen maar meer aandacht en dat blijft voor je dochtertje superinteressant.

Let op de aanleiding, én op het gevolg van haar gedrag

Zorg ook voor momenten op de dag waarop je juist wel aandacht aan haar geeft, want de aandacht die ze nu met negatief gedrag krijgt heeft ze uiteraard wel nodig. Het kan helpen om het SGG-schema hierbij te gebruiken. Deel een blad in drie vakken in: De S is de situatie waarin jij en je peuter zich bevinden. De eerste G is het gedrag dat je dochtertje daarbij vertoont wat je moeilijk vindt. En de tweede G is het gevolg van dat gedrag. Dus wat doe je als je dochtertje aan je gaat hangen. Hoe reageer je. Wat gebeurt er met haar? Soms kun je zoveel aandacht geven aan negatief gedrag dat je dochtertje daar alleen al zeer veel aandacht mee krijgt. En dat geeft haar weer de boodschap dat ze vooral door moet gaan met aan haar negatieve gedrag. Zij is nog niet in staat te bedenken dat dat voor jou helemaal niet prettig is. Ze ziet alleen en merkt alleen dat het gedrag haar iets positiefs oplevert: aandacht.

Je dochtertje wil heel graag aandacht, en véél aandacht

Dus wil je dat je dochtertje zich minder negatief gedraagt, dan is het zaak om de aandacht die zij daarmee krijgt te minimaliseren. Zet haar even op de gang, of ga zelf resoluut weg. Daarmee stop je de aandacht. Dat vindt ze uiteraard niet leuk, en het is ook belangrijk dat je er rekening mee houdt dat het zeker drie weken duurt voor het muntje bij je dochtertje zal vallen dat het echt anders gaat. Blijf dus rustig, hou gestructureerd je gekozen aanpak vol. Geef je dochtertje de aandacht die ze verdient op een ander moment: als het gezellig is, of als ze rustig zit te spelen. Ga dan voorlezen of samen een spelletje doen, of knuffelen. Maakt niet uit. Na drie weken zal bij haar het muntje zijn gevallen dat ze met haar vervelende gedrag geen aandacht meer krijgt. En dan dooft het ook uit.