Opvoedingsvragen

Hij schrikt paniekerig wakker

Wij zijn als ouders al een jaartje uit elkaar en hebben allebei een nieuwe partner gevonden. Mijn zoontje is om het weekend bij zijn vader. Nu schrikt hij heel vaak wakker ’s nachts: hij huilt, schreeuwt en is totaal in paniek. Nu ben ik gisteren even bij hem gebleven. Toen is hij wel weer na 20 minuten troosten in slaap gevallen, maar hij schrok en schopte met zijn armen en benen. En begint dan weer te huilen. Ik weet niet waar dit vandaan komt. Groeipijn, slaapangst of nachtmerries? Hij is wel wakker en aanspreekbaar. In het weekend is er niets raars of ongebruikelijks gebeurd. 

Het is voor mij moeilijk om in te schatten wat er precies speelt

Je schrijft dat jij en de vader van je zoontje uit elkaar zijn. Natuurlijk kan het meespelen dat je kind daar last van heeft. Het is soms voor kinderen moeilijk om het ene weekeind hier te zijn en het andere weekeind ergens anders. Echter, je schrijft niet over problemen wat dat betreft. En het is ook al een jaar geleden dat jullie zijn gescheiden. Het zou dus kunnen zijn dat de slaapproblemen daar niets mee te maken hebben. Als een kind veel last heeft van een scheiding kan het ook zijn dat hij meer signalen vertoont. Dat hij bijvoorbeeld overdag ook angstig is, of boos, of een terugval heeft in zijn ontwikkeling.

Je schrijft verder dat je zoontje vaak wakker schrikt

Het is voor mij niet helder of dit al lang gaande is, of dat het pas is begonnen. Als je kind net begonnen is met veel wakker schrikken, dan raad ik je aan na te gaan of er onlangs iets is gebeurd waar hij erg veel last van heeft. Dat kan van alles zijn: een ziekte, een nare ervaring, pijn, maar ook een verhuizing, de overgang naar een nieuwe oppas, of een verandering van speelzaalleidster of school…

Omdat je niet aangeeft hoe oud je zoontje is kan ik niet goed inschatten welke oorzaak waarschijnlijk meespeelt. Elke ontwikkelingsfase brengt bepaalde ‘angsten’ met zich mee bijvoorbeeld. Een kind van negen maanden krijgt te maken met eenkennigheid, en wil daardoor soms heel plotseling niet alleen zijn. Een kind van anderhalf jaar kan last krijgen van verlatingsangst, waardoor hij het liefst de hele dag aan je ‘kleeft’.

Oudere kinderen kunnen soms veel problemen hebben

Met vriendjes die naar tegen ze doen, of met een nieuwe juf op school. Ga dus eens na wat de laatste tijd in het leven van je zoontje is gebeurd. Misschien kun je daarover ook contact opnemen met je ex-partner. Misschien is er bij hem iets gebeurd in het weekeind?

Wanneer een kind last heeft van ‘nachtangst’ kun je dat het beste achterhalen door te bekijken hoe je kind reageert als hij zo hard huilend ‘wakker’ wordt. Ik zet ‘wakker’ tussen aanhalingstekens omdat hij uit zijn diepe slaap wakker schrikt en eigenlijk niet echt wakker is. Een kind met nachtangst wil ook het liefst zo snel mogelijk doorslapen. Het is niet de bedoeling dat hij wakker wordt, maar hij moet de overgang van de diepe slaap naar de minder diepe slaap maken. Dit komt normaalgesproken meerdere keren per nacht voor zonder dat een kind wakker wordt.

Een kind met nachtangst is helemaal in paniek

Kan zweten, rood zijn, en met armen en benen zwaaien. Hij wil meestal niet getroost worden en is niet echt wakker. Je kunt hem het beste rustig toespreken, misschien het zweet wat wegwassen met een nat warm washandje en hem zo snel mogelijk weer toedekken. Nachtangst heeft te maken met de ontwikkeling en komt bij jongere kinderen nogal eens voor. Soms heeft het te maken met drukte overdag. Je zou kunnen kijken of daar een link ligt.

Als een kind een nachtmerrie heeft is hij absoluut wakker

Hij wil dan ook getroost worden en oudere kinderen vertellen soms wat ze hebben gedroomd. Een kind dat een nachtmerrie had wil graag bij je zijn, en wil ook graag de volgende dag over zijn droom vertellen. Je kunt een ouder kind ook de droom laten tekenen. Of je kunt samen een beter einde voor de droom verzinnen.

Komen nachtmerries vaak voor?

Dan zou je kunnen kijken of er iets aan de hand is in het leven van je kindje. Als hij veel spanningen meemaakt overdag, dan kan zich dat ’s nachts uiten. Zit je kind op een speelzaal of op school, ga dan praten met de leidster of leerkracht, zodat je kunt nagaan of daar iets aan de hand is. Ga ook zelf na of er in jullie gezin spanningen zijn. Bijvoorbeeld ziekte, werkloosheid, de komst van een nieuwe baby, relatieproblemen… al deze zaken kunnen een kind beïnvloeden.

Ook al praat je er misschien helemaal niet over en denk je dat je kind het niet meekrijgt, toch kan een klein kind dit alles aanvoelen. En kinderen gaan dan vaak zelf hun eigen verklaring bedenken. In zo’n verklaring speelt een kind vaak zelf de hoofdrol. En dat betekent dat hij zichzelf soms de schuld geeft van mama die ziek is, of papa die boos is. En dat is niet de bedoeling.

Mocht je meer willen weten van nachtangst of nachtmerries?

Of dromen in het algemeen, bestel dat het boek ‘Kinderdromen’ in onze webwinkel. Daarin staat ook hoe je op allerlei verschillende manieren kunt helpen om je kind op een fijne manier te laten dromen en hoe je nachtmerries kunt tegengaan en nachtangst kunt aanpakken.