Opvoedingsvragen

Hij slaat, bijt en knijpt…

Ik heb een zoontje van 17 maanden. Hij is een ontzettend makkelijk en sociaal kind. Alleen is hij sinds twee maanden heel erg veranderd: hij slaat, bijt en knijpt (vooral mij). Als we samen een liedje zingen of knuffelen, dan kan hij me ineens een pets in mijn gezicht geven, in mijn arm bijten of in mijn nek/arm of wang knijpen. In het begin werd ik hier erg boos om, want je schrikt natuurlijk omdat het pijn doet. Inmiddels heb ik begrepen dat ik het maar moet negeren en alleen moet zeggen: ‘Nee niet doen. Dat doet pijn’. Maar soms zeg ik dit wel 25 keer op een dag! Duurt dit ongeveer 3 weken en snapt hij dat hij het niet meer mag doen? En waarom doet hij dit? Zou het een uiting van frustratie kunnen zijn?

Uit je verhaal haal ik niet dat je zoontje uit frustratie aan het slaan, bijten en knijpen is

Hij is ook nog erg jong, nog niet echt in de peutertijd. Ik denk dat je zoontje dit gedrag vertoont als een soort verlenging van het onderzoeksgedrag.

Kinderen die iets aan het onderzoeken zijn, een speeltje bijvoorbeeld, stoppen dat ook in hun mond, bijten erop, knijpen erin en slaan er tegenaan. Ze merken op die manier of iets geluid maakt, hoe het aanvoelt… kortom, wat ze eigenlijk in hun handen hebben. Vooral de reactie zorgt ervoor of een kind verder gaat met zijn onderzoekingen.

Wanneer een speeltje geluid maakt, dan zal een dreumes er ongetwijfeld nog een paar keer tegenaan slaan of erin bijten. Puur om ervoor te zorgen dat er weer een geluidje komt. Hoe vreemd het ook mag klinken, kleine kinderen gaan op gelijke manier met mensen om. Ook die onderzoeken ze. En de reactie op het bijten, slaan, knijpen zorgt ook nu of het onderzoek doorgaat.

Je schrijft dat je in het begin erg boos werd omdat je schrok

Dat is heel logisch. Nu zeg je alleen nog maar: Nee niet doen, dat doet pijn. Je vraagt je af of dit wel zal helpen omdat je het 25 keer op een dag moet zeggen. Dat is inderdaad het lastige met kleine kinderen. Jouw dreumes leert door ervaring. En die ervaring moet hij geen 25 keer krijgen, maar wel duizend keer of meer.

Daarom is die drie weken een standaard waar je vanuit mag gaan

Als je dagelijks op dezelfde manier reageert, dan is na drie weken bij je kind het muntje gevallen dat je iets aan het doen bent. Pas dán zal hij besluiten of het de moeite waard is er nog mee door te gaan. Heeft zijn bijten, slaan, knijpen dus geen interessant gevolg meer voor je dreumes, dan zal hij na drie weken testen ontdekken dat hij er net zo goed mee kan stoppen. Maar of dat zo is… dat is afhankelijk van wat jij precies doet als hij knijpt of bijt.

Je zegt dat je het negeert en alleen zegt: nee niet doen, dat doet pijn

Maar wat gebeurt er daarna? Kijk je boos, hou je hem op schoot, mopper je nog wat door, knuffel je hem? Want eigenlijk is alle aandacht die je aan hem geeft nadat je dit zinnetje hebt gezegd voor hem een soort beloning.

Stel: je zegt tegen hem dat hij moet stoppen omdat het pijn doet, en direct daarna neem je hem op schoot om een boekje te lezen. Dan leer je je dreumes dat hij vooral moet bijten of knijpen, want dan krijgt hij een verhaaltje. Wat dat betreft raad ik je aan om niet alleen kort iets te verbieden, maar meteen op te staan en weg te lopen, of je kind op een vaste plek in huis neer te zetten en hem daar een minuutje alleen te laten zitten.

Zo leer je hem gaandeweg: als jij bijt ben ik weg (dus het publiek is verdwenen), en zit jij alleen. En als dat muntje na drie weken is gevallen kiest een dreumes eieren voor zijn geld. Want alleen zitten vinden kinderen heel erg vervelend. Kleine kinderen willen aandacht en vooral veel. En heeft je kind ontdekt dat hij die aandacht niet met bijten, knijpen of slaan krijgt… dan stopt hij er wel mee. Veel succes.