Opvoedingsvragen

Hij blijft driftig

Mijn zoontje is 3 jaar en heeft een ontwikkelingsachterstand. Hij loopt ongeveer een jaar achter op spraak, taal en sociaal-emotioneel vlak. Hij is vaak driftig en boos en gooit dan met spullen. Ook met eten. Soms omdat hij zijn zin niet krijgt, maar soms weten we het ook niet. Hij slaat dan zijn grote zus ook. Hoe pakken we dit aan? Hij weet dat hij niet mag gooien en slaan, maar toch blijft hij hiermee doorgaan. Rustig toespreken en zeggen wat hij wel mag doen met spullen of eten helpt niet, boos worden ook niet. Dan gaat hij alleen maar meer huilen, gooien en slaan. Omdat zijn begrip achterloopt, is het erg lastig om hem hiermee aan te pakken. Graag wat tips!

Je peuter begrijpt je nog niet goed

Het is begrijpelijk dat je af en toe met je handen in het haar zit, omdat je peuter niet begrijpt wat je hem wil laten weten. Peuters die achter zijn met praten tonen vaak gedrag dat je beschrijft. Ze willen iets laten weten, ze willen iets doen of vragen en dat lukt ze niet. Dat maakt boos en die frustratie zorgt weer voor typisch peutergedrag als schoppen, gooien, krijsen, slaan. Wat dat betreft raad ik jullie aan om niet teveel te verwachten van uitleg of rustig toespreken.

Al die woede en frustratie komen naar buiten

Op een moment dat je gefrustreerd of woedend bent, ook als volwassene, sta je vaak niet open voor rustige uitleg. Dan kun je alleen maar loeien van kwaadheid. Je peuter heeft dat ook. Als je zelf boos wordt werkt dat inderdaad ook niet, omdat je dan alleen maar twee ‘kwaaie koppen’ tegenover elkaar krijgt. Je peuter begrijpt zichzelf niet en hij begrijpt jou al helemaal niet. Hij voelt alleen maar enorme ‘boze broebels’ in zijn buik en kan niets anders dan zich boos afreageren. Wat ik jullie aanraadt is je kind niet te veel uitleg te geven, maar wel heel duidelijke regels te hanteren.

Praten helpt niet, hij moet leren door te ervaren

Jullie reactie, jullie handelen kan op een gegeven moment wel ‘inslijpen’ bij je kind. Je kind snapt niet goed wat je zegt, maar kan wel leren wat zijn gedrag voor gevolg heeft. Dat leert hij alleen door het te ervaren. En dat niet een keer, maar honderd, duizend keer. Daarom adviseer ik ook altijd om altijd drie weken exact hetzelfde te reageren voordat je kunt verwachten dat het ‘muntje gevallen’ is bij je kind. Ik weet niet wat de ontwikkelingsachterstand van jullie peuter exact betekent, maar het zou kunnen zijn dat voor jullie zoon nog meer dan drie weken nodig zijn om duidelijk te maken wat de regels zijn in huis.

Hou bij wanneer de grootste problemen ontstaan

Mijn advies is om een paar dagen te noteren op welk moment jullie zoon de grootste problemen heeft. Wat is er dan aan de hand? Vaak is het voor een peuter namelijk het moeilijkst als er meerdere mensen aanwezig zijn, of als een paar dingen tegelijkertijd gebeuren, of wanneer je als ouders even iets anders omhanden hebt als hij iets wil, of als een peuter iets wil doen dat niet lukt. Hou dit een paar dagen bij: wat is er exact aan de hand, wie is erbij, wat doet je peuter en hoe reageer jij zelf?

Soms kun je de situatie praktisch aanpassen

Soms ontdekt je op deze manier een patroon en als je dat hebt kun je daar iets aan veranderen. Je kunt bijvoorbeeld de situatie beïnvloeden door praktisch iets aan te passen. Merk je dat er altijd iets mis gaat in de ochtend bij het aankleden, omdat je dan haast hebt? Zet de wekker dan eerder, of leg de avond van te voren al spullen klaar, zodat je meer tijd hebt voor je kind. Het kan ook zijn dat je ontdekt dat je kind eigenlijk altijd meer tijd nodig heeft om iets zelf te doen dan hij door de omstandigheden krijgt. Plan dan voor alles wat meer tijd in.

Peuters zijn gevoelig voor sfeer

Rust op zo’n moment straalt ook weer naar je zoontje uit en kleine peuters zijn erg gevoelig voor de sfeer om hen heen. Merk je dat je zelf af en toe horendol wordt van je kind, dan kan het goed zijn de taken anders te verdelen. Je moet namelijk ook om jezelf denken. Je bent ook maar een mens en heb je rust en energie nodig. Plan dus ook vrijaf in voor jezelf en voor je partner. Dan kun je er op andere momenten weer beter tegen.

Een eigen plekje in huis is prettig

Daarnaast is het goed om na te gaan hoe je reageert op je kind als het mis loopt. Hoe meer aandacht je geeft aan zijn uitbarstingen, hoe meer je kind merkt dat hij hier aandacht mee krijgt. En dat werkt tegengesteld. Geef je kind een plek in huis waar hij zijn woede mag uitleven. Soms is het voor een peuter ook fijn om een veilig plekje te krijgen, zoals een tentje met zachte kussens in een hoekje van de huiskamer. Hij kan daar boos zijn, maar hij kan daar ook lekker tot rust komen. Kijk wat er voor jullie werkt.

Soms heb je meer hulp nodig

Merk je dat het toch te moeilijk is om een goede aanpak voor je kind te vinden, dan raad ik je aan contact op te nemen met een opvoedkundige. Het is niet gemakkelijk een kind met een ontwikkelingsachterstand te begeleiden. Daar mag je best hulp voor vragen. Uiteraard kun je ook contact opnemen met de pedagoog van OPVON. Het gaat dan wel om een adviesgesprek. Als je liever begeleiding aan huis hebt verwijs ik naar hulp in je directe omgeving. Je kunt bijvoorbeeld met de huisarts, kinderarts of het consultatiebureau bespreken of er begeleiding mogelijk is.