Opvoedingsvragen

Jaloers op broertje

Wij hebben een dochter van net vier jaar. Sinds bijna twee jaar heeft zij een broertje. Ze is extreem jaloers op de aandacht die broertje krijgt van mama. De jaloezie breidt zich nu uit naar alles en iedereen die aandacht krijgt van mama. Ze uit dat door op allerlei (vaak vervelende) manieren van aandacht trekken. Vreselijk druk doen, lawaai maken, weglopen, niet luisteren, haar broertje vervelen op opjutten etc. Het wordt van kwaad tot erger en we weten niet goed meer hoe het aan te pakken. Ze luistert erg slecht en vertoont dan druk gedrag. Als we haar een ‘time out’ op haar kamer geven is ze eerst heel boos en daarna heel verdrietig. Ze belooft dan goed haar best te doen, de boze buien weg te laten maar snel gaat het dan weer mis. Zodra mama uit de buurt is is er niets aan de hand, en is ze ons lieve meisje weer. Voor ons gevoel verdelen we de aandacht goed over de twee kinderen en heeft ze écht wel genoeg ‘mamatijd’ voor zich alleen. Graag tips en truc om ons lieve prinsesje weer terug te toveren!

Prinsesje

Je laatste zin geeft een heleboel informatie. Ik kan me goed voorstellen dat je het allerliefste je lieve prinsesje terug wilt. Maar je kind is niet meer het kleine schattige meisje wat ze was voordat de jongste geboren werd. En ze heeft in de tussentijd ook heel wat moeten verstouwen in haar leventje. Ze is nu vier, gaat waarschijnlijk naar de basisschool en dat kost enorm veel energie van haar. Maar ze heeft ook nog een prinsje erbij gekregen dat zomaar naast haar op de troon mocht en waar zij in ieder geval niet om gevraagd had. Haar boosheid daarover zit haar waarschijnlijk nog steeds behoorlijk dwars.

Pesten

Ze laat het op allerlei manieren zien, dat jullie als koning en koningin éigenlijk alleen maar voor haar hadden mogen kiezen. Jullie zouden haar misschien wel een grote dienst bewijzen als je het broertje aan de dijk zette. Maar ja… dat zijn jullie uiteraard niet van plan. Jullie hebben wel begrip voor haar jaloezie, maar jullie willen niet dat ze zich vervelend gedraagt. En dát heeft zij nu juist nodig om zich af te reageren op dat binnendringende prinsje. Het lastige daarbij is dat je dochter in de tussentijd zo haar eigen manier heeft gevonden om zich in het koninkrijk te handhaven. Ze is nu niet meer het lieve prinsesje, ze is het kwade prinsesje geworden. En kwade prinsesjes brengen je ook heel wat op. Kwade prinsesjes krijgen behoorlijk veel aandacht als ze niet luisteren, druk doen, prinsjes pesten en dergelijke. Al met al is jullie dochter dus een beetje in een vicieuze cirkel terecht gekomen. Een cirkel van zich alleen voelen, zich verdrongen voelen, zich boos voelen en aandacht willen. En die aandacht halen met slecht gedrag.

Balans

Als je de situatie thuis wilt aanpakken is het ten eerste heel belangrijk dat je voor jezelf op een rijtje gaat zetten wat het gedrag van je dochtertje allemaal voor gevolg heeft. Hoe reageren jullie op haar als ze zo boos doet. Hoeveel tijd in aandacht geven jullie haar daarvoor? Een mopperbui kan behoorlijk lang duren in de meeste gezinnen. En daar doet ze het voor. Wat dat betreft is het goed je te realiseren dat ieder kind een balans in zijn hoofd heeft. Aan de ene kant zit positief gedrag, aan de andere kant negatief gedrag. Ze gaat dat gedrag vertonen waarmee ze het meeste en langdurigste aandacht krijgt. En meestal is dat negatief gedrag. Daar reageer je als ouders sneller en langer op. Juist omdat je het wilt veranderen.

Uitrazen

De sleutel tot de aanpak en vrede in je koninkrijk ligt dus in het veranderen van de stand van de balans. Zorg dat je kind met haar boze gedrag geen extra aandacht van jullie krijgt, maar kies een vaste reactie uit. Bijvoorbeeld: als je je zo gedraagt ga je even uitrazen op de gang, of even op je kamer zitten. Komt ze terug en is ze nog boos, dan zeg je: ‘Ik zie dat je nog boos bent, ga nog maar even terug’. Is ze alleen verdrietig of wil ze de kamer weer in, dan laat je haar gewoon binnen en begin je over iets heel anders. Het is niet nodig haar te laten beloven dat ze voortaan lief zal zijn. Het maakt het terugkomen in de kamer voor een kind veel moeilijker.

Beker melk

En bovendien kan ze die belofte toch niet waarmaken. Dat weet zij eigenlijk best, en dat weet je als ouders ook. Komt ze binnen dan zeg je gewoon gezellig hallo en betrek je haar weer bij waar je mee bezig bent. Altijd hetzelfde reageren en bijvoorbeeld altijd je kind even apart zetten zorgt er ook voor dat je kind op een gegeven moment geen zin meer heeft om allerlei negatieve gedragingen uit te proberen. Jullie doen toch altijd hetzelfde, dat weet ze dan wel. Aan de andere kant is het belangrijk om de balans naar positief gedrag door te laten slaan. Zeg vooral veel over dingen die ze altijd al wel goed doet, maar waar je eigenlijk nooit iets van zei. Bijvoorbeeld dat ze goed haar boterham opeet, of dat ze haar jas ophangt of lief zit te spelen. Zeg wat ze doet, geeft er een compliment over, en koppel er bijvoorbeeld een leuke activiteit aan vast: ‘Ik ga je nu voorlezen, want je hebt zo goed je beker melk leeggedronken. Dat vond ik heel knap. Kom maar bij me zitten’.

Huisgenoot

Ze voelt dan dat ze iets goed deed, en nog iets extra leuks krijgt ook. Het zal een tijd duren voor de balans weer door slaat. Want je dochter moet haar oude gedrag afleren en ontdekken dat het leuker is om zich gezelliger te gedragen. Wat heel belangrijk is, is daarbij dat je probeert de complimenten vooral met haar zelf te maken te laten hebben. Dus ga haar niet vergelijken met haar broertje, zeg ook niet dat ze zo lief doet voor hem of iets dergelijks. Die complimenten zijn wel goed bedoeld, en kan ze later misschien ook wel verdragen. Maar op dit moment is het prinsje gewoon nog een te moeilijke huisgenoot om lief en aardig tegen te moeten zijn. In plaats daarvan kun je haar gevoelens benoemen en zeggen dat je haar best begrijpt. Bijvoorbeeld: ‘Ik snap best dat je soms boos op je broertje bent. Iedereen voelt zich wel eens boos. Maar je mag niet aan zijn haren trekken. Hier is een kussen, schop daar maar tegen. Dat helpt ook’. Op die manier voelt ze zich begrepen, en trek je tóch een belangrijke grens.