Opvoedingsvragen

We worden nu geconfronteerd met de inktzwarte kant van Corona. Een buurvrouw is overleden. Mijn zoon is daar zo verdrietig over. Hoe kan ik hem helpen? (5 april 20)

Tot nu toe was het moeilijk voor mijn zoon om binnen te moeten blijven en niet met zijn vriendjes te kunnen spelen. Maar nu is een vrouw bij ons in de straat ziek geworden en vrij snel overleden, iemand waar mijn zoon heel goed mee op kon schieten. Hij is zo verdrietig en ik weet niet hoe ik hem kan troosten. We kunnen ook niet naar de begrafenis.

Het is hard om iemand die je na staat te verliezen. Dat dit door Corona komt en zo snel is gegaan is extra zwaar voor jullie. Omdat het RIVM als regel heeft ingesteld dat er maximaal 30 mensen bij een begrafenis mogen zijn is het begrijpelijk dat de familie voorgaat, en jullie er nu niet heen kunnen. Dat is moeilijk. Een begrafenis is niet alleen een eerbetoon aan de overledene, het geeft de nabestaanden ook de kans om met elkaar het verdriet te dragen.

Niet naar een begrafenis kunnen ontneemt je de kans samen te rouwen.

Het helpt om samen bij het overlijden stil te staan, om in een zaal te luisteren naar de verhalen over het leven van de overledene, en om samen te mogen huilen. Nu jullie niet naar de begrafenis kunnen valt dat weg. Het kan helpen om daar zelf nieuwe rituelen voor in de plaats te zetten. Zo hebben veel mensen in Nederland gisteravond kaarsjes buiten gezet voor iedereen die aan Corona is overleden. Het tegelijkertijd om 21.00 uur aansteken van de kaarsjes zorgde voor verbondenheid die we nu allemaal hard nodig hebben.

Probeer je eigen verdriet niet bij je kind weg te houden.

Als jij je groot houdt tegenover je kind geef je hem de boodschap dat hij zijn eigen verdriet ook niet kan laten zien. Het kan heel opluchtend zijn om samen te huilen. Als familie kun je ook een eigen ritueel bedenken om toch afscheid te kunnen nemen. Dat kan een gezamenlijk afscheid zijn met meerdere buren en vrienden, bijvoorbeeld via MS Teams of Zoom waarbij iedereen iets kan zeggen of muziek kan spelen en jullie samen aan de buurvrouw kunnen denken. Je kunt ook samen met je zoon een brief aan de familie van de buurvrouw schrijven of bloemen brengen.

Andere tijden vragen om nieuwe rituelen.

Je kunt ook met je gezin zelf een ritueel maken. Kies een herdenkingsmoment en vertel elkaar over jullie buurvrouw. Welke dingen je samen hebt gedaan. Misschien heeft je zoon daar zelf ook ideeën voor. Ideeën waar je zelf misschien niet aan zou denken. Misschien wil hij iets zingen, of een gedicht of tekening voor de buurvrouw maken. Vraag wat hij zou willen en sta open voor waar hij op dit moment behoefte aan heeft.

Een herinneringsplekje in huis kan helpen.

Je kunt ook samen met je kind foto’s bij elkaar zoeken van vroeger, waar je buurvrouw op staat, en in een hoekje van de kamer zetten, met een kaarsje erbij. Dit helpt bij het verwerken. Het is misschien ook fijn voor je zoon om een plantje in de tuin of op het balkon of op de vensterbank te zetten voor de buurvrouw. Elke keer als hij het plantje verzorgt kan hij aan je buurvrouw denken en even tegen haar praten.

Sommige kinderen stoppen hun verdriet weg.

Overigens kan het zijn dat je zoon dit allemaal niet wil doen en het verdriet wegstopt. Sommige kinderen kunnen pas echt rouwen als alles weer veilig en gewoon is. En dat is het op dit moment natuurlijk niet met de Corona crisis. Geef daarom voor je kind ook ruimte om niet over de buurvrouw te praten en gewoon te spelen. Luister naar wat hij vertelt, en laat met je lichaamstaal zien dat je er voor hem bent. Het kan zijn dat hij dat nu heel hard nodig heeft. En het is mogelijk dat hij dan op een onverwacht moment ineens een uitbarsting krijgt.

Plotseling boos worden of hard huilen is heel normaal.

Zo’n uitbarsting is voor ouders soms een verrassing. Misschien is het gesprek al een tijd niet over de buurvrouw gegaan. Of misschien ben je gewoon samen aan het afwassen of een spelletje aan het doen. Je kind kan ineens heel boos worden of hard huilen. Misschien verwacht je dat het met het spelletje te maken heeft, maar de onderliggende reden is het verdriet dat nu ineens naar de oppervlakte komt. Ga dan niet de strijd aan, maar benoem zijn gevoel. Je kind heeft jou nu hard nodig, ook als hij boos is. Onder de boosheid zit het verdriet.

In de Wolken en Achter de Regenboog kunnen helpen.

Verschillende organisaties houden zich bezig met steun aan kinderen en jongeren die te maken krijgen met de dood. In de Wolken heeft bijvoorbeeld een webpagina vol tips voor ouders: https://www.in-de-wolken.nl/rouwinfo/kinderen/tipsvoorkinderen.
Stichting Achter de Regenboog geeft advies en begeleiding. Zie https://achterderegenboog.nl/. Ze hebben ook een advieslijn: 085 047 15 71.

Heel veel sterkte voor jullie en je zoon bij het verwerken van dit verlies.