Opvoedingsvragen

Afzetten tegen mama

Mijn zoontje van 1 jaar en 10 maanden is gezond en ondernemend. De laatste maanden begint hij zich steeds meer tegen mij (zijn moeder) af te zetten. Ik mag hem niet troosten, geen schone luier omdoen of in bad doen. Zodra hij boos wordt begint hij mij te slaan, trekt aan mijn haar, bijt of gooit dingen stuk. Hij heeft zeker ook momenten dat hij wel wil knuffelen of een kusje geven, maar grotendeels wil hij alleen met zijn vader optrekken en ben ik gewoon niet in beeld. Ik heb al verschillende manieren geprobeerd om dit te stoppen en ook dezelfde band met hem terug te krijgen als daarvoor, maar het lijkt alsof hij zich steeds meer van mij afzet. Ik ben boos geworden, heb hem op de gang gezet om af te koelen, niet erop gereageerd etc. Daarnaast begint hij dit gedrag ook op het kinderdagverblijf te uiten op andere kinderen en thuis schopt en slaat hij de kat of hond zonder reden en rent er dan hard lachend achteraan. Hij gedraagt zich steeds meer alsof ik een grote boeman (vrouw) ben en wijst mij steeds keihard af. De pijn die mij dit doet in mijn hart is echt onbeschrijflijk en bijna niet te doorstaan.

 

Dat het heel veel pijn doet als je kind je zo behandelt snap ik heel goed. Maar ik wil je wel meteen laten weten dat het gedrag van jouw zoontje niets maar dan ook helemaal niets te maken heeft met niet meer houden van. Het is eerder precies omgekeerd. Je zoontje gedraagt zich zo, omdat hij voelt dat je van hem houdt en omdat hij zich erg veilig bij je voelt.

Houden van is voor kleine kinderen helemaal geen punt van discussie. Dat hoort automatisch bij hun leven. Jij bent mama en daarmee de allerbelangrijkste voor je zoontje. Zit daar dus niet over in alsjeblieft. Wat is er dan wel aan de hand? Jouw zoontje is aan het experimenteren. Hij zit al lekker in de peuterpuberteit en dat betekent dat hij zijn eigen wil aan het uitproberen is. Hij ontdekt dat hij van alles kan willen. En ook dat hij van alles NIET kan willen. Hij zet zich af, hij probeert zijn grenzen uit. En daarbij gaat hij voor het gemak over de grenzen van andere mensen heen.

Hij weet nog niet dat hij jou daarmee veel pijn doet. Hij beseft niet dat jij gevoelens hebt die hij kan kwetsen. Daarvoor is hij nog veel te jong. Het duurt zeker nog een paar jaar voor je peuter zich empathisch kan inleven in een ander en dus weet hoe jij je moet pesten. Wat hij dus doet is experimenteren met kwaad gedrag, met agressief gedrag, en met afwijzend gedrag. En omdat hij zich bij jou het veiligst voelt durft hij zich tegen jou ook flink te laten gaan.

Wat nu te doen? Ten eerste is het dat je agressief gedrag naar jou of anderen toe meteen stopt. Pak je kind op en zet hem even op een time-out plek. Zeg kort altijd hetzelfde, bijvoorbeeld: je mag niet slaan. Ga verder niet van alles uitleggen, want dat begrijpt hij toch niet. Zorg wel dat je toon klopt met je woorden.

Dus niet vriendelijk iets zeggen wat niet vriendelijk is bedoeld. Na een korte tijd (bijv. minuutje) pak je hem weer op en ga je samen iets totaal anders doen. Begin niet meer over wat er is gebeurd. Dan geef je juist weer aandacht aan het negatieve gedrag. Het gaat erom dat hij leert om leuke dingen vaker te doen. Wat er namelijk gaande is, is dat hij ontdekt dat er een reactie komt als hij nare dingen doet. Hij lacht erom als de hond piepend wegrent, omdat hij de reactie van de hond spannend vindt. Ook mopperen kan voor je kind spannend zijn. Hij krijgt dan veel aandacht. Hij beseft nog niet dat het als straf bedoeld is.

Een peuter straffen kan niet, want daarvoor moet hij vooruit kunnen denken. Hij moet dan beseffen dat hij bepaalde dingen niet moet doen, omdat hij er anders straf voor krijgt. Een peuter straf je niet, je leert hem nieuwe gedragingen aan, door drie weken lang heel consequent het negatieve gedrag te stoppen met een time-out, en het positieve gedrag juist te belonen met aandacht. Dus geeft hij de hond een aai, dan ga je gezellig naar hem toe, zeg je er iets liefs over, of ga je een spelletje doen of een liedje zingen. Als het maar positief is, en hij langzaamaan ontdekt dat dit positieve gedrag veel spannender is om te doen. Want dan gebeuren er allemaal leuke dingen na!

Overleg de aanpak ook met de leiding van het kinderdag-verblijf. Spreek samen af wat je doet en zegt, zodat je kind snel leert dat de aanpak bij iedereen en overal hetzelfde is. Juist bij een kinderdagverblijf kan het effect van negatief gedrag voor een peuter namelijk heel interessant zijn. Niet alleen beginnen andere kinderen te huilen, er komen ook allerlei andere kinderen op af en grote mensen gaan ook van alles zeggen of doen.

En dat zorgt er juist in zulke situaties vaak voor dat peuters gaan volharden in slaan, schoppen, duwen of bijten. Dat is allemaal af te leren gelukkig, maar je moet er wel drie weken consequent iets aan doen.