Opvoedingsvragen

Agressief tegen zusje

Ik heb twee dochters (net 3 jaar en 20 maanden). Net zoals hun moeder hebben ze veel temperament. De oudste kan niet met de jongste maar ook niet zonder. Als de jongste aan het spelen is dan komt de oudste wel even iets afpakken of duwen etc. Uiteraard kopieert de jongste dit soms van de oudste. Hierdoor ben ik een hele dag politieagent aan het spelen.

Ik probeer (lukt niet altijd, ligt aan het moment) consequent hierop te reageren door de bijkeuken te gebruiken als nadenkplaats maar dit doet de oudste helemaal niets. Ze haalt het bloed van onder mijn nagels vandaan want ze gaat weer rustig verder als ze terug mag komen. Als we iets gaan doen dan verzet de oudste zich (denk aan schoenen aandoen, nog even plassen voor we weg gaan). Ze begint met zindelijk worden maar gaat vaak nog teveel op in haar spel en vergeet het. Ik probeer haar geregeld op de wc te zetten door haar op te pakken en niet meteen te vertellen wat we gaan doen. Soms gaat dit goed en soms niet.

Een peuter staat in het centrum van de wereld

Als ik je e-mail zo lees krijg ik het gevoel dat je iets teveel lijkt te verwachten van je oudste. Natuurlijk is ze veel groter dan je jongste, maar ze is ook nog maar net drie. En kinderen van die leeftijd zijn nog niet in staat om rekening te houden met anderen. Ze kunnen nog niet echt rekening met jou houden en ook niet met jongere kinderen. Heel soms doen ze gevoelsmatig heel lieve dingen, of wachten ze rustig op hun beurt. Maar op andere momenten gaat het juist helemaal fout. Dat komt doordat een kind van drie nog denkt dat hij in het centrum van de wereld staat. Alles moet om hem draaien, om hem alleen.

Ze heeft een eigen wil

Een klein broertje of zusje is wat dat betreft voor een peuter moeilijk te verwerken. Haar verzet kan daar heel goed mee te maken hebben. Maar haar verzet kan ook een gevolg zijn van haar ontwikkeling. Ze is in de fase waarin ze ontdekt dat ze een eigen wil heeft. Dat ze dingen kan willen, en dingen níet kan willen. En vooral wordt het voor een peuter interessant om uit te proberen wat er gebeurt als je ‘nee’ tegen mama zegt. Probeer wat dat betreft niet teveel aandacht aan dit gedrag te besteden, want dan wordt het alleen maar erger. Stel niet teveel vragen, maar geef gewoon korte opdrachtjes. En eis niet teveel van haar. Een driejarige met een kleine broertje of zusje heeft het echt niet gemakkelijk.

Luisteren kunnen driejarigen nog niet zo heel erg goed

Een time-out in de bijkeuken is prima. Maar het heeft alleen als doel een kind even uit een situatie te halen die hem teveel uitlokt tot vervelend gedrag. Meer effect heeft het niet. Dus als je kind in de bijkeuken staat, is hij meestal niet van plan om voortaan ‘braaf’ te zijn. Hij kan nog helemaal niet goed vooruit denken. Hij leeft in het hier en nu. Wat dat betreft zou ik je willen aanraden niet te verwachten dat je dochter de bijkeuken als ‘nadenkplaats’ gebruikt. Ze denkt er helemaal niet na. Ze is er gewoon even. Wat dat betreft doet zo’n time-out een peuter inderdaad helemaal niets.

Ze gaat daarna weer door met haar gedrag

De time-out heeft als voordeel dat het eventjes rustig wordt in de kamer, en dat je peuter een plekje heeft waar ze lekker heel boos kan zijn als ze dat wil. Als je kind daarna weer in de kamer komt is hij meestal helemaal vergeten wat er nu aan de hand was. En veel peuters gaan inderdaad even later weer rustig door met hun moeilijke gedrag. Gewoon omdat ze weer terugkomen in de situatie die hen uitlokte tot het gedrag wat je juist niet goed vond. Wil je dus dat er verandering in dit gedrag komt, dan is het goed de situatie ook meteen te veranderen voor je peuter weer terug komt. Zit ze steeds met haar handjes in de koektrommel, zet haar dan niet alleen in de bijkeuken, maar haal de koekjes weg. Dat scheelt een hoop gedoe erna.

Afleiden werkt prima

Wat dat betreft is het ook goed een peuter af te leiden zodra ze de kamer weer inkomt. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik ga net een verhaaltje voorlezen, kom je lekker bij mij zitten?’ Het wordt voor haar dan juist fijn om weer terug te keren na de bijkeuken, en ze komt ook niet meteen op het idee om weer dingen te doen die niet mogen.

Dwing je kind niet

Tenslotte het zindelijk worden: laat dat liever van haar kant komen. Ik denk dat het niet zal werken als je je kind in haar spel oppakt zonder te vertellen wat je gaat doen. De eerste keren zal het misschien wel goed gaan, maar zodra je kind gaat merken waar je mee bezig bent zal ze in verzet komen. En dan ben je verder van huis dan je was. Want sommige kinderen besluiten hierdoor dat ze helemaal niet meer zindelijk willen worden. En dan duurt het soms heel lang voor het eindelijk zover is. Laat haar dus naar hartenlust ontdekken wat het is om zindelijk te worden, maar dwing haar niet om dit sneller te doen dan haar plan is. Het lukt heus wel op een bepaald moment. Alle kinderen worden zindelijk. Op hún tijd.