Opvoedingsvragen

Poept je kind niet? Kleien kan helpen

Mijn zoontje (3 jaar) is nu vier maanden zindelijk. Hij draagt geen luier overdag en plast zelfstandig op wc. Dit gaat allemaal prima. Poepen is echter een heel ander verhaal. Hij durft dit niet op de wc of op het potje te doen. Ik ben er nu al drie of vier keer over begonnen maar hij roept dan heel hard ‘neeeeee!’, rent weg en zegt dat hij dit eng vindt. Forceren lijkt mij dan ook geen goed idee. Echter, hij poept nu alleen nog tijdens zijn slaap. Overdag doet hij meestal nog een dutje en poept dan ook. ’s Nachts is hetzelfde verhaal, met als gevolg dat hij dan ’s ochtends met pijnlijke rode billen wakker wordt. Dit gaat nu al vier maanden zo en hij heeft nu meer last van luieruitslag dan ooit tevoren, terwijl hij dus in principe zindelijk is! Hoe kan ik dit omkeren? Heeft hij er wel controle over? Aan de ene kant wil ik niet teveel druk op hem leggen maar telkens pijnlijke billen is toch ook geen optie.

Wat je schrijft komt geregeld voor. En eigenlijk hoor ik dit vaker van jongetjes dan van meisjes. Het kan zijn dat het voor een jongetje lastiger is om zindelijk voor ontlasting te worden dan voor een meisje. Mijn verklaring daarvoor is dat het zindelijk worden voor plas bij een jongetje vrij helder is: hij heeft een piemel en daar komt het plasje uit. Hij kan daarmee richten op de po of wc.

Maar de poep komt niet uit zo’n duidelijk gaatje. Die komt ergens van achteren vandaan. Voor een meisje is dat een veel minder opvallend verschil. Voor een meisje komt de plas ook uit zo’n onduidelijk gaatje ergens van binnen. Jongetjes willen daarom nogal eens een groot onderscheid maken tussen zindelijk worden voor plas en ontlasting. En dat is niet gek.

Veel peuters vinden het ook nog wel lekker om ontlasting in de luier te doen, omdat dit zo warm tegen de billen aanvoelt. Er zijn ook veel peuters die de poep loslaten een eng proces vinden. Peuters kunnen in een leeftijdsfase zitten waarin ze alles van zichzelf graag bij zich houden. Dat geldt voor speeltjes maar ook voor ontlasting.

Een peuter begrijpt ook helemaal nog niet zo goed dat het normaal is dat er zomaar een klontje uit jezelf naar beneden in de po of wc valt. Voor hen kan dat net zo voelen als voor een volwassene die zijn voortanden verliest, of zomaar een vinger kwijtraakt… Sommige peuters vinden poepen enorm griezelig en moeten er nog aan wennen. Dat je peuter wel poept in zijn slaap is hierdoor heel begrijpelijk.

Er zijn trouwens ook peuters die niet op de po willen poepen omdat ze eigenlijk wel graag klein willen blijven. Je ziet dit bijvoorbeeld bij een peuter die net een baby in huis erbij heeft gekregen. Al die aandacht die zo’n baby krijgt wil hij eigenlijk ook wel graag. En dat kan gepaard gaan met een terugval in de ontwikkeling of een vertraging in de ontwikkeling. Hij wil gewoon nog even niet zo groot zijn.

Als je zo’n peuter de kans geeft regelmatig ‘klein baby’tje’ te zijn met een flesje en getuttel… dan komt vanzelf het moment dat hij genoeg klein geweest is en besluit dat hij toch liever een grote peuter is. Het is dus een normale stap in de ontwikkeling naar volledig zindelijk worden. Maak je er geen zorgen over. Peuters kunnen er maanden of nog langer over doen om die stap te nemen. Jij kunt hem daarmee wel helpen.

Wat je kunt doen is in ieder geval het onderwerp niet meer tot iets ‘speciaals’ maken. Dus ga niet meer vragen of hij op de po wil, maar laat het gewoon bij hem. Op een gegeven moment komt het moment wel dat je kind er zat van is om met rode billen wakker te worden of de stinkende luier te ruiken. Wat je daarnaast kunt doen om je kind te helpen is hem veel laten kliederen.

Een peuter die zijn ontlasting niet durft los te laten houdt zijn billen een beetje samengeknepen gedurende de dag als hij eigenlijk ‘moet’. Maar in zijn slaapt ontspant je peuter zich en kan wel loslaten. Dat ontspannen kun je met kliederen bevorderen. Laat hem met materialen spelen die hem uitnodigen om te ontspannen.

Dat is alles wat geen vaste vorm aanneemt: water, sop, klei, zand, modder, deeg, scheerschuim, vingerverf…. Al deze materialen zorgen dat een kind gaat ontspannen. Je ziet het ook aan een kind, en ook aan volwassenen als ze met deze materialen werken. In een zwembad, op het strand, in de modder, in de sneeuw… zelfs volwassenen worden daar ontspannen of vrolijk en uitgelaten van. Bij een peuter is dat net zo. En ontspanning betekent… loslaten.