Opvoedingsvragen

Hij probeert alles uit

Onze zoon van 18 maanden wordt steeds moeilijker in zijn gedrag. Hij probeert constant op een negatieve manier aandacht te trekken. Ik beloon hem als hij goed gedrag vertoont maar als ik dat doe begint hij gelijk met negatief gedrag. Als ik bijvoorbeeld een mooie tekening prijs, scheurt hij het opeens kapot. Hij slaat en sloopt alles wat maar kan. Hij mag niet aan de telefoon zitten van ons, maar hij blijft het maar doen. Hetzelfde geldt voor radiowekkers, planten, fotolijstjes etc. Hij heeft zich al meerdere keren de vingers gebrand aan de oven maar hij blijft er toch aan komen ook als ik tegen hem zeg: “kijk uit, dat is heet!” Hoe moet ik hem aanpakken?

Je hebt echt een flink ondernemende zoon. Met zijn 18 maanden vertoont hij voortdurend extreem peuter-gedrag, en dat betekent dat hij niet alleen midden in de peuterpuberteit zit, maar waarschijnlijk ook een temperamentvol karakter heeft. Kinderen worden door die combinatie meestal éxtra ondernemend.

De peuterpuberteit zal op een gegeven moment voorbij gaan, maar zijn ondernemende karakter zal je zoon altijd blijven houden. Dat zit nu eenmaal in de aard van het beestje. Overigens is dit gedrag vaak erfelijk. Ben jijzelf vroeger misschien ook zo geweest? Of je partner misschien? Oma’s en opa’s weten dit soms nog wel te vertellen.

Een ondernemende peuter zoals je zoon is voortdurend aan het uitproberen hoe de wereld in elkaar zit. Terwijl andere peuters hun experimenten misschien na drie of vier keer ‘nee’ wel staken, gaat jouw kind nog een paar keer door. Hij moet zelf voortdurend zijn neus stoten voordat hij ontdekt dat een grens werkelijk een grens is. Wat dat betreft heb je te maken met een fikse doorzetter. Nu is dat voor jou misschien wel een regelrechte ramp. Maar deze karaktertrek kan je kind later wel goed van pas komen.

Mensen met deze karaktertrek laten namelijk niet snel hun doelen varen. Als ze iets willen dan gaan ze er ook voor. Met dit in gedachte is het misschien ook te begrijpen dat je kind nu een duidelijke structuur nodig heeft. Als je de ene keer een grens stelt, dan moet je het de andere keer ook doen. Ook al wordt hij woest kwaad nijdig wanneer je een grens stelt. Het is toch heel belangrijk dat je dan de regel handhaaft. Want zodra je gaat toegeven zal je zoon heel snel in de gaten krijgen welk gedrag hij moet vertonen om voortaan zijn zin te krijgen.

Wees dus super consequent. Zoek een plek in huis waar hij boos mag zijn wanneer het hem niet zint dat je een grens trekt. En ga niet in discussie wanneer iets niet mag. Richt je huis verder veilig in. Want jouw kind laat het niet bij ‘nee’, maar zal alles onderzoeken wat er te onderzoeken valt.

Dat betekent dus: veiligheidssloten op de kastjes, op de laden et cetera. Zet alle gevaarlijke stoffen buiten bereik, laat niets slingeren. Jouw zoon zal alles anders supersnel ontdekken. Negeren zal bij je kind geen goede methode zijn. Ik denk namelijk dat hij zo ver gaat met zijn ontdekkingsdrang dat het je als ouder gewoon niet lukt om alles wat hij uithaalt te negeren.

Negeren kun je alleen doen als gedrag van je kind je werkelijk niet interesseert. Wat dat betreft is het beter om hem meteen op te pakken en uit de gevaarlijke of lastige situatie te halen wanneer hij iets doet wat niet mag. Oppakken en op dat ene rustige veilige plekje in huis neerzetten. Dat je kind jou aankijkt terwijl hij aan de telefoon of aan fotolijstjes of andere dingen zit is overigens heel normaal gedrag voor zo’n kleintje. Het is een onderdeel van zijn leerproces. Een klein kind heeft al gauw door dat er ‘iets’ gebeurt wanneer hij daar aan zit.

Je gaat als ouder iets zeggen of iets doen, omdat het niet mag wat hij doet. Je kind gaat dan testen of je altijd iets zegt. Dus kijkt hij naar je en pakt dan het fotolijstje beet. Nog later gaat hij zelfs zéggen ‘mag niet’ terwijl hij het fotolijstje beetpakt. Jij als ouder denkt dan dat je in de maling wordt genomen. Of dat hij je zit te pesten.

Maar het is echt een leerproces. Pas als je kind nog ouder is ontdekt hij wat het betekent als je zegt ‘mag niet’. En die betekenis leert hij alleen wanneer je hem consequent oppakt en weghaalt wanneer hij aan het fotolijstje zit of de telefoon, de radiowekker, de oven, de laden of wat er aan andere aantrekkelijke gevaarlijke objecten te vinden zijn in huis.

Dit alles betekent dat je oren en ogen in je achterhoofd hebben. Natuurlijk word je daar soms horendol van. Daarom is het heel belangrijk dat je voor jezelf ook geregeld een ‘time-out’ regelt. Daarmee bedoel ik dat het heel hard nodig is om af en toe vrijaf te hebben van het ouderschap en gezellig iets voor jezelf te doen. Puur om bij te tanken van al die drukte met je peuter. Dat is geen luxe, ook al zie je dat zelf misschien wel zo. Dat is noodzaak om het met je kind vol te kunnen houden.