Opvoedingsvragen

Ze is te bang om te slapen

Mijn dochter Naomi is 2 jaar en 4 maanden. Slapen is eigenlijk altijd een feest geweest. De middagslaapjes gaan nog steeds goed, zonder pardon gaat mevrouw lekker slapen. Alleen een maand of twee geleden werd ze ‘s avonds voor het eerst bang, bang voor een spinnetje en vliegjes in haar kamer. De eerste avond dat ze werkelijk begon te krijsen van angst ben ik bij haar gebleven, maar dit bleek ook niet de oplossing daar ze steeds weer wakker werd als ik haar kamer uit ging… Toen hebben we avond twee een lampje aangelaten, knuffel gepakt, en haar deur open laten staan, maar dat was ook geen succes, want ze bleef maar om mama roepen. Toen ben ik maar bij haar op de grond gaan zitten en heb haar zachtjes gestreeld tot ze sliep. En ze sliep gelukkig vrij snel! Het is volgens mij normaal dat ze angst gevoelens krijgen, maar het is ook normaal dat ze op deze leeftijd uitproberen. Ik wil niet dat ze een loopje met mij neemt, maar ik wil haar ook niet dat wanneer ze echt angstig is (en dat is ze volgens mij) haar aan haar lot overlaten. Hoe kan ik dit het beste oplossen?

Het is inderdaad allebei waar wat je zegt. Peuters beginnen soms last van angsten te krijgen. Angst voor spinnetjes en vliegjes en andere kleine kriebeldiertjes komt dan ook regelmatig voor. Maar ze zijn net zo goed bang voor de wc., voor schaduwen op het behang of voor leeuwen onder het bed.

De wereld van peuters bestaat uit een soort twee-eenheid. Enerzijds is er de gewone wereld, en anderzijds de fantasie. Als een peuter bedenkt dat hij een eng beestje in zijn bed ziet, dan is het er ook. Daarom zijn peuters ook in staat om onzichtbare vriendjes te hebben. Het kan dus heel goed zijn dat Naomi inderdaad allerlei beestjes in haar bed heeft gezien en dat heel eng vond.

Echter… het andere punt is er ook. Peuters zijn dol op aandacht van papa en mama. En ze hebben bijzonder snel in de gaten op welke gedragingen jij als ouder reageert. Dat kunnen gedragingen zijn die je leuk vind en waar je om moet lachen. Kinderen hangen daardoor soms eindeloos de clown uit. Maar het kunnen ook gedragingen zijn die je irriteren, of waar je bezorgd om bent. Want dan ga je steeds opmerkingen maken, vragen stellen of zeggen dat je kind toch écht moet stoppen. Al dat gepraat is voor kinderen een vorm van aandacht. En juist dat wat je niet wilt gebeurt: het gedrag wat je wilt stoppen wordt herhaald.

Waar het bij peuters nu om gaat is vast te stellen wanneer het nu nog om angst gaat en wanneer het gedrag een gewoonte is geworden. Dat is niet gemakkelijk. Naomi is nog maar een paar dagen angstig bij het naar bed brengen. Dat zou kunnen betekenen dat de angst nog de belangrijkste drijfveer is. Maar dat hoeft niet.

Het kan ook zijn dat Naomi al diep van binnen de boodschap heeft ontvangen dat het angstige gedrag ervoor zorgt dat mama naast haar komt slapen. Op dit moment is het dus nog niet vast te stellen, maar wat je wel weet is dat er na een paar dagen tot een week zéker sprake is van een gewoonte. Daarom is het belangrijk om een aanpak van het slapen in te voeren die zówel rekening houdt met Naomi’s angst, áls met het risico op gewoontevorming.

Dat kun je doen door haar voldoende veiligheid te bieden, maar haar tegelijkertijd op een vaste manier te benaderen, waarbij er zo weinig mogelijk leuke activiteiten gedaan worden. Dat klinkt ingewikkelder dan het is. Je kunt bijvoorbeeld besluiten om steeds even bij haar te gaan kijken om te laten zien dat je er nog bent en alles veilig is.

Hierdoor leer je haar dat je haar niet in de steek laat, én je geeft ook de boodschap dat het de bedoeling is dat ze gaat slapen. Zeg niet teveel en doe niet teveel. Altijd hetzelfde standaardzinnetje werkt het beste, want een kind krijgt dan de gelegenheid om te wennen aan jouw gedrag. Zie het als een uitgebreid bedtijdritueel.

Het duurt wel drie weken voor Naomi door zal hebben dat je voortaan op een bepaalde manier reageert. Dat betekent dat het dus ook nog wel drie weken hommeles kan zijn bij het slapen gaan. Zij zal proberen op allerlei manieren jouw aandacht te vangen. Als jij nu maar zeker van je zaak bent doordat je een aanpak kiest die je vol kan houden én waarbij je vindt dat je je dochter voldoende veiligheid biedt. Dan wordt je uitstraling saai, kordaat én veilig. En daarmee los je het slaapprobleem weer op.

Wil je meer weten, bestel dan de brochure ‘Slaapproblemen de baas’.