Opvoedingsvragen

Mijn nichtje bijt en slaat

Ik heb zelf een dochter van 25 maanden. Soms komt haar nichtje van 20 maanden spelen. Dit gaat vaak zonder problemen. Het gaat alleen mis als mijn schoonmoeder haar kom halen. Dan begint mijn nichtje opeens mijn dochter te bijten en te slaan. Ik vind het vreselijk, vooral omdat mijn schoonzus hier niets tegen doet. Wat kan ik doen? En waarom begint die kleine meid opeens zo agressief te doen? Ik weet dat de relatie tussen mijn broer en schoonzus heel slecht is, zou dat met haar gedrag te maken kunnen hebben?

Om met het laatste te beginnen: het is van een afstand niet te zeggen of de slechte relatie van de volwassenen de reden is voor het bijten van je nichtje. Als er spanningen in huis zijn neemt een klein kind daar wel altijd iets van mee.

Je nichtje voelt de spanning zeker aan, en daar kan ze eventueel op reageren. Maar de link met haar gedrag in jouw huis kan ik niet zo één twee drie leggen. Het is namelijk ook niet zulk opvallend gedrag wat je nichtje vertoont. Veel kinderen reageren heftig wanneer hun moeder weer verschijnt. Dat gebeurt ook op een kinderdagverblijf of peuterspeelzaal.

Kleine kinderen moeten op hun tenen lopen als ze ergens zijn, hoe leuk het daar ook is. Het is altijd spannend om je moeder weg te zien gaan. En als ze dan weer terug komt merkt een kind pas goed hoeveel energie het kostte om alleen te zijn. En die spanning wordt afgereageerd met huilen, boos worden, vervelend doen et cetera. Vaak reageert een kind zich overigens direct op zijn moeder af met haar slaan of bijten.

Jouw nichtje reageert zich helaas op je dochtertje af. Dat kan toevallig zijn hoor. Maar het kan ook betekenen dat je nichtje je dochtertje ziet als onderdeel van de ‘andere’ situatie die haar spanning heeft opgeroepen. Het is dus absoluut normaal gedrag. Alleen… dat betekent niet dat je het erbij moet laten.

Een peuter moet namelijk ook leren dat er regels en grenzen zijn, en dat er niet geslagen en gebeten mag worden. Dat is veel te onveilig voor je eigen dochtertje. Daarom is het nodig dat je nichtje zodra ze bijt meteen uit de situatie wordt gehaald en eventjes alleen gezet. Als een time-out. En beter nog is het om de situatie te voorkomen. Als je bijvoorbeeld weet dat je nichtje snel zal worden afgehaald, haal haar dan al bij je dochtertje vandaan.

Trek vast haar jasje aan bijvoorbeeld en loop met haar naar het raam om haar moeder te zien aankomen. Draag haar daarna meteen over aan haar moeder, zodat je dochtertje op veilige afstand blijft. Zo wordt de situatie van het bijten gestopt. Als je dit drie weken doet is de gewoonte van het bijten doorbroken.

Overigens… wat ik jammer vind om te lezen is dat je schrijft dat je schoonzus niet ingrijpt. Ik zou je aanraden een gesprek met je schoonzus aan te gaan en te vertellen wat je van haar verwacht. Misschien heeft ze niet in de gaten dat je het erg vindt wat er gebeurt.

Het kan ook zijn dat ze denkt dat je het fijner vindt om zélf de regels te handhaven in je eigen huis. Soms is zo’n overdrachtsituatie ook niet altijd even duidelijk. Je ziet dat bij oppassen ook vaak gebeuren. De oppas is de baas over de kinderen tot de ouders thuiskomen. Maar als die er zijn en de oppas ook nog… wie grijpt dan in als de kinderen iets doen? Maak daar dus duidelijke afspraken over.

Je kunt zeggen: Ik vind het prettiger als jij weer het roer overneemt zodra je binnen komt. Dat is voor mijn dochtertje veiliger en voor mijzelf duidelijker. Dan weet je schoonzus ook waar ze aan toe is.