Opvoedingsvragen

Ze weigert avondeten

Onze dochter (21 maanden) is altijd al een slechte eter (van gewoon eten) geweest. Vooral het avondeten is een probleem – zowel potjes als het mee-eten met ons. Ze weigert avondeten, probeert het niet eens of ze spuugt het uit en schuift haar bordje weg. We proberen van alles, maar zonder succes. Van het CB hebben we het advies gekregen om haar dan maar een boterham te geven (vanwege beetje ondergewicht, mogelijk ook door een groeispurt), doen we dit nu een tijdje, maar het voelt niet goed. Het probleem lijkt erg gedragsmatig te zijn, vooral tijdens het avondeten. De rest van de dag eet ze wel brood, fruit en liga etc. Is het verstandig om haar een boterham te geven wanneer ze niets wil eten? (Mijn gevoel zegt van niet, omdat zij dan bepaalt wat ze wel/niet eet). Moeten we haar voor het slapen een fles geven zodat ze niet met een lege maag naar bed? Wat moet je doen op het moment dat ze gaat lopen klieren aan tafel? Nu zetten we haar op de grond en negeren we haar tijdens het avondeten. Zodra het toetje komt, zetten we haar weer aan tafel en eet ze met ons mee.

Je bezorgdheid is heel begrijpelijk en toch zou ik willen proberen je daarvan af te helpen. De reden? Het is met een peuter meestal niet zo’n probleem als zij niet wil eten, ook al duurt dit een hele tijd. De meeste peuters zorgen wel dat ze voldoende te eten binnen krijgen.

Uit wat je schrijft over het consultatiebureau krijg ik niet de indruk dat je kind veel te weinig weegt. Maar het kan wel goed zijn met het consultatiebureau te overleggen of er reden voor bezorgdheid is. Ik ben geen arts en wil daar ook geen uitspraak over doen. Ik kan alleen de pedagogische kant van de zaak met je bespreken. Wat er in de leeftijd van jouw peuter gebeurt is dat zij haar eigen wil gaat ontwikkelen.

Die eigen wil is zo belangrijk, dat een peuter daarvoor alles aan de kant zet, ook haar lege maag. Tenminste, tot een bepaald moment. Als zij echt honger krijgt dan eet zij ook wel. Daarom zijn er veel peuters die niet een dagritme hebben qua eten, maar meer een weekritme. Soms eten ze slecht, en dan ineens is er een dag waarbij het prima gaat. Jij als ouder denkt dan dat het eetprobleem voorbij is. Maar dat is niet zozeer het geval. Je kind had gewoon honger, en heeft nu weer een volle maag en kan de dagen daarna weer lastiger worden met eten. Een peuter leert snel dat zij met ‘niet willen eten’ namelijk aandacht kan krijgen van haar ouders. En die aandacht vindt een peuter wel fijn. Daar heeft zij wel wat honger voor over.

Je schrijft dat je peuter wel fruit en liga eet overdag. En dat het consultatiebureau heeft geadviseerd om maar brood te geven i.v.m. licht ondergewicht. Je voelt je daarbij niet goed. Het is belangrijk dat je nagaat wat voor jou het probleem is. Als je bang bent dat je kind toch onvoldoende binnen krijgt: ga dan een paar dagen achter elkaar exact na wat je peuter binnen krijgt.

Ook kleine hapjes zijn eten, ook koekjes en drinken maken een peuter vol. Zeker sap kan een volle maag geven, waardoor kinderen die drinken voor de maaltijd meestal geen trek meer hebben. Het lijkt mij niet raadzaam om je kind vlak voor het slapen een fles pap te geven. Je geeft die fles om een slaapprobleem te voorkomen, maar de kans dat een kind van zo’n volle papbuik wakker wordt bestaat zeker. Bovendien krijgt je kind dan een ander eet- en slaapritme.

De kans dat het eten overdag verbetert wordt daardoor kleiner. Ik zou je willen aanraden om eerst met het consultatiebureau of je huisarts te overleggen over zo’n avondvoeding. Mocht je peuter echt sterk ondergewicht hebben kunnen zij daarover gericht advies geven. Ik ga daar vooralsnog niet van uit omdat het consultatiebureau alleen heeft geadviseerd op brood over te gaan.

Los van de hoeveelheid voeding en drinken die een peuter overdag binnenkrijgt, heeft de avondmaaltijd ook andere functies. Ik raad je aan om bij jezelf na te gaan of daarbij het gedrag van je peuter ook een rol speelt. Zo kan het zijn dat jij de warme maaltijd een belangrijk moment in het gezin vindt. Het is normaal dat iedereen gezellig mee-eet bij zo’n maaltijd.

Een peuter kan dan heel storend zijn. Je beschrijft dat ook. Is dit een belangrijk punt voor je, dan heb je twee keuzes. Of je besluit je kind niet aan tafel mee te laten eten, waardoor haar gedrag niet kan storen. Of je besluit je kind te leren dat het een gezellig moment is, waarbij haar storende gedrag geen extra aandacht krijgt. Dat kost tijd, want een peuter daar zeker drie weken aan wennen. Je kind weet nu dat haar ‘niet willen’ aandacht krijgt. Zoek daarom een aanpak die voor jou niet moeilijk is vol te houden. Praat in ieder geval niet over eten tijdens de maaltijd.

Geef je kind wat eten op haar bordje, maar probeer niet hem iets te laten eten. Na een tijdje haal je het bordje weg. Als je kind lastig gedrag vertoont zet je hem even van tafel. Als zij weer rustig is mag zij terugkomen. Je gaat dan niet praten over wat mis ging. Als je kind merkt dat zij geen extra aandacht meer kan vangen met niet willen, zal de interesse ook verdwijnen. En na een week of drie kan je kind ook gaan ontdekken dat zij dat eten wel interessant vindt. Gebeurt dat, dan gaat een kind meestal eerst met haar eten spelen. Om het te ontdekken.

Zeg daar niets van. Het gaat vanzelf naar haar mondje. Zeg ook dan niets, want anders ontdekt je peuter meteen de aandacht rond het eten weer. Het gaat erom dat de aandacht zich richt op gezellige gesprekken aan tafel over wat je vandaag allemaal hebt gedaan. Het kost een tijd een peuter dit te leren, maar het kan wel. Uit wat je beschrijft is de aanpak die jullie kiezen aan tafel prima.

Grijp meteen in bij negatief gedrag. En ga ondertussen gezellig samen verder met eten. Als je peuter daar gezellig bij wil zijn, moet ze rustig worden.

Tenslotte: Ik las ook dat je het advies om brood te geven moeilijk vond omdat je je kind niet haar zin wil geven. Let op, want dit kan ertoe leiden dat je in een eetstrijd met je kind terecht komt. Je kind is nog te jong om jou op zo’n manier te bewerken, ook al lijkt haar gedrag op een soort dwingen.

Een peuter is heel gevoelig en met antennes spoort zij al jouw emoties na. Zodra jij iets moeilijk vindt, merkt je kind dat meteen. En bij emoties zit altijd meer aandacht. Dan ga je boos worden, geïrriteerd worden, bezorgd worden, veel praten, uitleggen…. Allemaal aandacht. Daar is een peuter op uit. Ga dus de aandacht uit de weg. Stel de regels rond het eten vooraf vast. En handel daarnaar. Kordaat en helder. Met een duidelijke krachtige uitstraling: zo gebeurt het en niet anders.

Je peuter zal zich nog een week of drie verzetten en niet willen eten. Maar als zij merkt dat er verder niets verandert in huis, dan legt zij zich daar wel bij neer. Zij zoekt dan liever iets waar zij wel aandacht mee krijgt.