Opvoedingsvragen

Het avondeten blijft een gevecht

Onze zoon van 2,5 jaar slaapt nog steeds niet door én wil niet eten. Met de nodige afleiding eet hij wel. Toch eet hij dan niet bewust. Snoepen doet hij graag. Ik heb al een aantal keren zijn bord weggehaald, het eten weggegooid… maar het doet hem niets. Het eten is hierdoor niet echt gezellig. En mijn andere zoon heeft hier last van. Bovendien drinkt hij 2 tot 3x per nacht nog een flesje of wil hij een speentje. Hij valt daarna wel in slaap, maar deze nachtelijke uitstapjes ben ik wel zat. Ik merk ook dat ik er moe van word. Hoe kan ik deze vicieuze cirkel doorbreken?

Je zit inderdaad in een vicieuze cirkel met je zoontje

En dat speelt je parten. Het is dus heel begrijpelijk dat je even niet meer weet hoe je nu verder moet gaat. Wat in ieder geval belangrijk is om te weten, is dat je zoontje op dit moment met zijn hele lichaam aan jou vertelt dat je géén macht over zijn lijf hebt. Als hij niet wil eten, dan spuugt hij het eten uit. Als hij niet wil slapen, dan doet hij zijn ogen open.

Een peuter is supertrots op zijn lichaam

En begint aan alle kanten te experimenteren met zijn eigen wil. Dat hij wél wil snoepen, maar niet eten is inderdaad een kwestie van eigen wil. Hij heeft echt al in de gaten dat snoep lekkerder smaakt dan groente en aardappelen. En bovendien heeft je kind gemerkt dat hij allerlei interessante afleiding krijgt wanneer hij zijn mond dichthoudt. Hoe meer je hem probeert af te leiden, hoe meer je probeert je kind in zijn bed te krijgen… des te groter wordt het probleem.

Hoe stap je hieruit?

Je kunt hier alleen maar uitstappen wanneer je besluit om de aandacht die hij krijgt met negatief gedrag af te bouwen of helemaal te stoppen. Maar zo’n aanpak betekent zeker drie weken lang heel consequent zijn. Je kind door je reacties voortdurend laten weten: met het eten gaat het zus, met het slapen gaat het zo. Omdat je aangeeft dat je zelf al erg vermoeid bent, kan dit best moeilijk voor je worden.

Een vermoeid persoon is namelijk veel eerder geneigd om zijn kind zijn ‘zin’ te geven, alleen al om eventjes rust te krijgen. Want je peuter zal zich uiteraard niet meteen bij dat afbouwen van aandacht neerleggen. Waarschijnlijk wordt hij zelfs extra lastig als hij in de gaten krijgt dat jij minder afleiding geeft bij het eten, of geen flesje meer geeft als hij ’s nachts wakker wordt.

Zorg dat je zelf eerst een paar nachten goed slaapt

Dat is mijn eerste advies. En misschien een advies dat je niet zult verwachten. Dan kan betekenen dat je jezelf uit logeren moet sturen. Het kan ook betekenen dat je je kind uit logeren stuurt. Kijk welke oplossing voor jullie gezin het meest geschikt is. Merk je dat je meteen allerlei bezwaren gaat opwerpen bij deze suggestie, dan is het goed na te gaan waar deze bezwaren mee te maken hebben.

Heb je het idee dat er niemand in je omgeving op je zoontje kan passen een paar nachten? Dan is het belangrijk om uit te zoeken hoe dit komt. Heeft het met het gedrag van je kind te maken? Of ken je weinig mensen? Als je bijvoorbeeld weinig mensen kent, kijk dan puur om je heen in je eigen buurt. Of vraag het aan familieleden die je nooit eerder om hulp vroeg. Mensen reageren soms verrassend positief. Als je het maar vraagt. Mensen willen vaak wel helpen als ze weten hoe moe je eigenlijk bent. Ook al geef je een druk kind te logeren. Een paar nachten zijn veel gemakkelijker op te brengen dan álle nachten.

Lukt het echt absoluut niet om iemand te vinden?

Of zijn je eigen bezwaren te groot, dan is het belangrijk om te zorgen dat je binnen je eigen situatie meer rust krijgt. Heb je een partner, verdeel dan de nachten. Je partner de ene nacht, jij de andere. Je vrije nacht slaap je dan met oordoppen in op de logeerkamer, of je partner slaapt die nacht bij je zoontje terwijl hij ‘slaapdienst’ heeft. Als jij maar een nacht kunt doorslapen.

Heb je eenmaal weer wat meer rust gekregen?

Dan kun je ook beter tegen het gedrag van je zoontje. Bovendien kun je helderder denken en een plan uitstippelen waar jij en je partner achter staan. Wat het eten betreft betekent zo’n plan over het algemeen: elke dag je kind gewoon op vaste tijden eten en drinken aanbieden, gedurende een afgebakende tijd. Dan bord weghalen, ook al at je kind niks. Tussendoor krijgt hij geen snoep, dat krijgt hij ook op een vaste tijd.

Zo voorkom je dat je kind met tussendoortjes te veel binnenkrijgt

Drinken geef je niet vlak voor de maaltijd, zeker geen sap en zoete melkdranken, want die vullen zo dat een kind erna geen honger meer heeft. Tijdens het eten praat over van alles, behálve over het eten. Je maakt van de maaltijd een leuk samenzijn. Of je kind eet is bijzaak. Je geeft tijdens het eten geen afleiding meer, geen spelletjes et cetera. Hierdoor krijgt je kind de gelegenheid te ontdekken dat de aandacht rond het eten verdwenen is. Daarna zal hij een tijdje niet willen eten en dat op allerlei manieren laten merken. Je negeert dat gewoon, en als het te gortig wordt haal je zijn bordje weg. Uiteindelijk zal hij ontdekken dat zijn pogingen geen effect hebben. En dán pas zal hij merken dat hij wel trek heeft. En dan zal hij gaan proeven of het eten voor zijn neus misschien wel lekker is.

Overigens: de meeste peuters zijn het moeilijkst tijdens de avondmaaltijd

Ook omdat ze dan moe zijn. Ga daarom eens na wat je kind over de hele dag wel eet. En tel al die kleine beetjes bij elkaar op. Over het algemeen kom je dan toch een heel eind. Want een peuter heeft maar een klein maagje, en een paar hapjes zijn voor hem al veel. Wanneer je ziet dat je peuter toch wel íets naar binnen krijgt, is het misschien wat gemakkelijker voor je om tijdens de avondmaaltijd minder moeite te doen om het eten ‘naar binnen te duwen’ zoals je zelf zo mooi zegt.

Wat het slapen betreft: ook dat kun je langzaam gaan afbouwen

Bijvoorbeeld door je kind steeds wat minder drinken in het flesje te geven, of de fles met steeds meer water te vullen. Op die manier wordt het drinken minder aantrekkelijk ’s nachts. Wil je de speen afbouwen, dan is het goed om niet zelf de speen in de mond te doen, maar de speen in zijn handje te stoppen, en dan het handje naar zijn mond te bewegen. Hij maakt dan zelf de beweging, die hij na een tijdje ook halfslapend zelf zal gaan maken. Op een gegeven moment kun je dan je eigen aandeel steeds meer terugtrekken.

Hoe je een stappenplan voor het aanpakken van een slaapprobleem in elkaar kunt zetten kun je lezen in de slaapbrochure.