Opvoedingsvragen

Onze zoon is hyperactief

Onze zoon van 2,5 jaar is heel erg actief. Tijdens de zwangerschap voelde ik mijn zoon elke seconde van de dag. Hij rolde al om na 3 maanden, stond met 6 maanden en rende de kamer al rond met 8 maanden. Hij rent constant door het huis heen, telt al van 1-15, kan al zijn lichaamsdelen benoemen, etc. Hij lijkt in de peuterpuberteit te zijn aangekomen. Maar niets lijkt te helpen: in de hoek zetten, hem iets verbieden, niets helpt. Hij loopt gewoon weg of verzint iets anders. Hij is constant afgeleid: hij roept de hond, dan ziet hij een auto, dan wriebelt hij met de telefoon… En dit gaat de hele dag door. Hij is enig kind maar we hebben onze handen vol aan hem! Hij eet ook heel slecht, maar daar maak ik me nog de minste zorgen om. Hij krijgt zelden snoep, koekjes of chips. Thuis klimt hij minimaal 8 keer uit zijn bedje en staat dan beneden en s’ ochtends is hij om 6 uur op. Maar laatst was ik op de opvang en hoorde dat hij daar ook niet slaapt en het meest actieve kind is van de hele opvang. Hij kan niet stilzitten in de groep en niet stil zijn wanneer kinderen praten. Aan de andere kant valt alles hem op. De kleinste details. Echt niets ontgaat hem. En hij heeft een heel goed geheugen. Je kunt hem niet voor de gek houden. Continu eist hij de aandacht van iedereen. Hij is mateloos populair op de opvang maar ik maak me grote zorgen om zijn gedrag. Ik kijk wel eens naar andere kinderen en vraag mij af wat er met ons kind aan de hand is?

Jullie zoon lijkt inderdaad erg druk. Nu zijn peuters over het algemeen veel drukker dan jongere of oudere kinderen. De meeste peuters vertonen een sterke eigen wil, ze luisteren slecht, ze willen soms van alles niet en kunnen verschrikkelijke driftbuien krijgen of schoppen, slaan, bijten of ander negatief gedrag vertonen. Ze slapen soms slecht, eten nauwelijks of willen niet zindelijk worden…

Wanneer je peuter zich negatief gedraagt is het risico groot dat hij met dit gedrag juist de meeste aandacht krijgt. Je gaat mopperen, van alles doen om hem op andere gedachten te brengen of af te leiden. En ondertussen leer je hem niets anders dan dat hij vooral door moet gaan met zijn moeilijke gedrag. Want dat geeft volop aandacht van papa en mama. Door heel consequent te zijn als ouders kun je een peuter aanleren dat hij zich anders moet gedragen. Je geeft dan geen aandacht aan negatief gedrag, en veel aandacht aan positief gedrag. Je straft je kind daarmee niet, maar stuurt zijn gedrag de goede richting op. Drie weken heb je nodig om gedrag af te leren, drie weken van zeer consequent altijd op dezelfde manier reageren.

Iedere peuter is dus drukker en moeilijker in zijn gedrag. Het is nu de vraag of jullie al drie weken consequent dezelfde aanpak hebben toegepast bij je zoon, zodat je kunt nagaan of dit bij hem ook effect zal hebben. Je schrijft dat je al verschillende dingen hebt uitgeprobeerd. Dat is vaak een valkuil bij peuters. Want door steeds iets anders te doen leert je kind alleen maar dat het stoer en spannend is om door te gaan.

Zeer drukke peuters hebben extra behoefte aan strakke heldere aanpak. Ik raad je in ieder geval aan goed op een rijtje te zetten wat de moeilijke perioden in de dag zijn. Zijn er bijvoorbeeld pieken waarin je kind helemaal niet te handhaven is? Op zo’n moment gebeurt er soms van alles tegelijk, of is je kind erg moe waardoor hij extra druk is. Die momenten kun je dan bijsturen door de praktische omstandigheden te veranderen.

Als je zorgt dat de omgeving rustiger is, minder uitdaging biedt, dan wordt een kind ook minder geprikkeld. Een druk kind kan bijvoorbeeld helemaal de kluts kwijt raken van teveel speelgoed om zich heen. Een speeltje aanbieden en meer niet, de kast met speelgoed dichtdoen zodat hij dat niet kan zien… dat kan al helpen om een kind iets meer rust in zijn hoofd te geven. Heel duidelijke regels zijn ook van belang, niet marchanderen, maar gewoon meteen aangeven: als je dit doet gebeurt er dat, klaar uit.

Structuur geeft rust. Een video-opname van je zoon kan ook veel inzicht geven. Maak opnames van de dagelijkse gang van zaken. Je kunt dan zien hoe hij op jullie reageert, wanneer hij rustiger wordt en luistert, en wanneer het helemaal mis gaat. En je kunt ook zien hoe hij op de omgeving reageert. Hoe rustiger die omgeving is, hoe minder uitdaging er voor je kind is en hoe minder prikkels hij krijgt om op te springen.

Ik raad je verder aan om eens te kijken bij Balans Digitaal: www.balansdigitaal.nl. Dit is een website voor ouders, waarop je allerlei informatie kunt vinden, waaronder informatie over kinderen die zich hyperactief, dus superdruk, gedragen. Sommige kinderen met dit gedrag hebben ADHD, wat in de volksmond vertaald wordt met ‘ Alle Dagen Heel Druk’, maar eigenlijk een afkorting is van Attention Deficit /Hyperactivity Disorder.

Kinderen met ADHD hebben moeite met het aandacht geven en zijn erg snel afgeleid. Soms gaat dit gepaard met hyperactief gedrag. Mocht je je kind hierin herkennen dan kan de website je veel informatie geven over wat je dan het beste kunt doen.