Opvoedingsvragen

Ingrijpen of juist niet?

Vandaag was ik in de speeltuin met mijn zoontje van 3,5. Op een gegeven moment zat hij met nog twee andere kinderen op zo’n fietsje waar je met zijn 3-en rondjes op kan fietsen. De andere twee kinderen waren zeker 5 of 6 jaar. Op een gegeven moment vroeg een van de kindjes met een grote lach aan mijn zoontje: ‘Als ik je ga duwen ga je dan huilen?’ Hij zei ‘ja’ omdat hij niet helemaal wist waar het over ging. En ze gingen samen hard lachen en hem duwen in de hoop dat hij ging huilen. Hij ging niet huilen omdat hij hard fietsen leuk vind.

Ik stond erbij en greep in en zei: ‘We spelen aardig hier met elkaar’. Maar eigenlijk had ik het moeten laten gaan omdat hij het niet erg vond. Maar wanneer laat je het wel gaan en wanneer niet? En wat zeg je dan als je ingrijpt? Ik weet dat ik hem niet altijd kan beschermen, maar wat kan ik dan tegen hem zeggen om hem vertrouwen te geven? Ik vond dit gewoon echt onaardig van deze kinderen.

Je dilemma is heel begrijpelijk

Maar ik wil je ten eerste zeggen dat je het bijzonder goed hebt aangepakt. Je bent niet kwaad geworden op de kinderen, terwijl ik me best voor kan stellen dat je van binnen wel boos was. Het is helemaal niet leuk als jouw kind zo naar wordt behandeld. Je bent rustig gebleven, maar hebt wel een duidelijke grens gesteld naar de andere kinderen toe. Je bent opgetreden als de volwassene waarbij je je eigen kind hebt beschermd, omdat hij nog niet in staat was dat zelf te doen. Dat je zoontje het spelletje leuk vond, en daardoor niet begon te huilen… eerlijk gezegd is dat toevallig goed gegaan.

Je gevoel goed gevolgd

Als je niet had ingegrepen was er misschien wel iets misgegaan omdat je niet weet hoe ver de andere twee kinderen door waren gegaan. En dan had jouw kind de ervaring gehad dat zijn moeder erbij stond en niet ingreep. Kortom, ik denk dat je je gevoel goed gevolgd hebt. Daarbij heb je je zoontje in zijn waarde gelaten, maar ook de andere kinderen op een goede manier begeleid. Wat je hebt gezegd is dus prima. Wat je nog meer zou kunnen zeggen? Het is altijd handig om het gevoel van je kind te benoemen, maar daar tegelijkertijd een grens aan te koppelen. Bijvoorbeeld: Ik weet dat jij dat wel heel leuk vind om zo hard te gaan, maar mama vindt dat nu te gevaarlijk. Meer hoef je niet uit te leggen.

Wanneer laat je het wel gaan en wanneer niet?

De ene ouder zal eerder ingrijpen dan de ander. Dat heeft te maken met je eigen aard en temperament. En ook moeders grijpen vaak eerder in dan vaders. Het heeft ook te maken met de ervaringen van je eigen kind. Heb je een kind dat iets snel eng vindt, dan zul je hem ook minder heftige ervaringen laten meemaken dan een kind dat van spannende uitdagingen houdt. Maar het belangrijkste is dat je moet inschatten hoe gevaarlijk iets is. Een kind van 3,5 is misschien nog niet goed in staat zijn stuur recht te houden als hij hard wordt geduwd en kan dan met fiets en al over de kop slaan of ergens tegen aan botsen.

Emoties versus uitdaging

Je hebt dus enerzijds de emoties (hoe veilig voelt je kind zich nog?) en de daadwerkelijke veiligheid (loopt hij lichamelijk schade op?) en aan de andere kant zit de behoefte van een kind om zich te ontwikkelen en nieuwe spannende uitdagingen aan te gaan. Soms moet een kind die grens zelf even overgaan om te voelen of iets nog eng is of al wel kan. Soms loopt hij daarbij blutsen op, en komt dan met een geschaafde knie en tranen bij jou aan. De uitdrukking is niet voor niets dat je met vallen en opstaan groot wordt. Wat ik je aanraad is om bij dit alles je eigen intuïtie te volgen: voelt het nog goed of begin je je bezorgd te maken? Jij kent jouw kind namelijk het beste en weet wat hij wel/niet aan kan.

Houd je eigen zwakke plekken in de gaten

Als je zelf bang bent geweest als kind, zul je misschien sneller ingrijpen dan nodig is. Vaak weten je familieleden of vrienden, en natuurlijk je partner, heel goed wat jouw zwakke plek is. Praat daar dan ook met elkaar over. Opvoeden is een voortdurend zoeken naar de balans. Dat gaat heel vaak prima, maar soms is het best lastig om die balans te vinden. Ook dat gaat met vallen en opstaan…