Opvoedingsvragen

Mijn peuter is erg bang voor vreemden

Ik heb een dochter van 3 jaar. Haar grootse probleem is dat ze bang is van vreemden, dat heeft ze al heel lang. Van toen ze naar school is gaat het iets beter er zijn momenten dat het beter gaat en dan hervat ze weer. Is dit normaal op deze leeftijd ?

Bij peuters kunnen allerlei soorten angsten voorkomen. Ze zijn nog erg klein en de wereld is bijzonder spannend om te ontdekken. Maar ook eng. Soms kan een peuter worden overmand door die grote verre wereld en het enige dat hij dan nog wil is de vertrouwde veiligheid van thuis, van papa en mama. Sommige peuters hebben hier een paar weken last van, anderen kunnen er maanden of langer mee te maken hebben. Dat heeft ook te maken met hun karakter.

Sommige peuters zijn stoer en anderen juist angstig

Je hebt van die stevige peuters die overal op af stappen en waarbij je duizend angsten uitstaat omdat ze zo de drukke straat op willen rennen of denken dat ze met gemak een klimrek in kunnen klimmen terwijl jij overal ongelukken en gevaren ziet opdoemen. Andere peuters zijn veel voorzichtiger en willen uit zichzelf niet zo gemakkelijk spannende onderzoekingen doen. Zij voelen zich het prettigst in de nabijheid van een vertrouwd persoon. Als ze die zien, dan is alles goed en dan durven ze wel de glijbaan op, of de winkel in, of met andere kindjes spelen. Maar als ze het gevoel hebben dat ze alleen zijn in de wereld slaat de angst toe en willen ze helemaal niets meer. De tranen kunnen dan erg hoog zitten.

Vreemden zijn soms teveel van het goede

Voor peuters zijn al deze gedragingen normaal. Wat jij schrijft is dat je peuter van drie al heel lang angstig is voor vreemden. Ook dat kan te maken hebben met de peutertijd. Jij bent veilig, maar je peuter weet nog niet of de andere volwassene ook veilig is. Die kent hij niet. Dus waarom zou hij zich daar prettig bij voelen? En op zich is zo’n angst ook heel gezond. Tenslotte zijn lang niet alle volwassene goed voor kleine kinderen. Aan de andere kant is het ook goed voor peuters om de wereld te ontdekken en steeds meer te ervaren en ontdekken.

Ervaringen op school of het kinderdagverblijf helpen

Je schrijft dat het al iets beter met je kind gaat nu ze naar school gaat. Ik maak daar uit op dat je uit België komt, omdat kinderen daar met drie jaar al naar school gaan. In Nederland zijn kinderen nog op het kinderdagverblijf tot ze vier worden. Dan starten ze de basisschool. Maar het is goed dat je merkt dat het iets beter gaat sinds ze naar school gaat. Dat betekent dat ze ervaring op doet dat er ook leuke vreemde mensen zijn. En dat ze daar niet bang voor hoeft te zijn. Dat ze soms een terugval krijgt is echter helemaal niet gek.

Peuters moeten dingen leren door ze te ervaren

Een peuter is nog zo klein dat hij niet in staat is om zichzelf te vertellen dat iemand niet eng is, en een peuter kan ook nog niet goed op ervaringen uit het verleden afgaan. Hij kan oorzaak en gevolg nog niet aan elkaar knopen. Hij weet niet vooraf dat de school dus niet eng is, of dat een vreemde mevrouw echt niet griezelig is. Misschien was diezelfde mevrouw vorige week wel aardig. Maar dat weet je driejarige niet meer als ze haar weer tegen komt. Pas door telkens weer te ervaren dat de mevrouw lief is, komt na heel veel ervaringen uiteindelijk het besef dat dit gezicht van deze mevrouw ok is. Een peuter heeft dus heel veel keer nodig om te oefenen voor hij iets echt weet en daardoor de angst kan laten varen.

Soms is er een andere reden voor angst

Heb je het gevoel dat jouw peuter toch extremer angstig is voor vreemden dan hierboven wordt beschreven, dan is het goed om na te gaan of daar misschien een reden voor is. Heeft je peuter iets meegemaakt waar ze heel bang van geworden is bijvoorbeeld, dan kan dit nog lang doorwerken. Ook als een kind spanningen ervaart kan hij zich extreem aan je vastklampen. Een kind dat bijvoorbeeld een ziekenhuisopname heeft meegemaakt of zich om een andere reden een tijd niet veilig heeft gevoeld, kan terugvallen in de ontwikkeling en zich daardoor angstiger gedragen dan je zou verwachten. Blijf je je zorgen maken, dan raad ik je aan contact op te nemen met een pedagoog, consultatiebureau of de arts. In België kun je je richten tot Kind en Gezin. Zij kunnen met je meedenken wat de beste aanpak is voor jouw kindje.