Opvoedingsvragen

Mijn peuter weigert warm eten.

Onze jongste zoon (bijna twee) heeft altijd al moeite gehad met warm eten. Hij weigert te eten. We geven hem niets anders en zitten in de ‘juiste’ tafelopstelling en pushen hem niet. Hij krijgt wel altijd een toetje daarna, ongeacht of hij iets heeft gegeten of niet. Warm eten was voor zijn oudere broer (3,5) ook nooit echt een favoriete hobby, maar sinds een paar maanden eet hij goed mee en daar zijn we natuurlijk heel blij mee. Sinds kort schuift onze jongste zoon de stoel steeds van de tafel af en gaat dan ook van tafel om te gaan spelen. Het lijkt soms ook een spelletje voor hem. Niet eten lijkt hij geen probleem te vinden. We willen de sfeer aan tafel goed houden, maar als we zijn manoeuvres negeren lijkt dat weer een verkeerd signaal af te geven aan de oudste. Hem ‘vast’ in de stoel zetten, levert een gigantisch drama op. Daarnaast eten mijn partner en ik vaak doordeweeks alleen, dus zijn de handen er simpelweg ook niet om constant met de jongste bezig te zijn. Kortom: help!

Peuters hebben vaak eetproblemen. Jullie geven aan dat je al ervaringen hebt met je oudste dus de aanpak van eetproblemen zal je al goed in de vingers hebben. Maar de situatie met één kind dat niet eet is meestal heel anders dan met twee kinderen die aan tafel zitten. Zoals je al aangeeft; je wil de sfeer goed houden, en alle aandacht aan een kind geven gaat ook ten koste van het eetplezier van de oudste. En heel terecht: als je het goed vindt dat de jongste steeds van tafel rent, is dat wel eerlijk naar de oudste toe die wel moet blijven zitten? Dus dat brengt je in een moeilijk parket.

Het probleem is dat de twee in een verschillende levensfase zitten.

Je jongste heeft nog maar net ontdekt dat hij met zijn gedrag jouw aandacht kan vangen. En hij is nét aan het merken dat hij een eigen wil heeft, dat hij nee kan roepen, dat hij dingen juist wél heel graag kan willen. En die kleine peutertjes kunnen helemaal geen rekening met anderen houden, domweg omdat ze nog niet in staat zijn zich in de emoties van anderen in te leveren.

Je peuter is zijn eigen wil aan het ontdekken.

Dus je jongste wil iets en dat moet dan ook per se. En wil hij het niet, dan zal hij er werkelijk alles aan doen om er onderuit te komen. Een peuter is bezig met ‘aandacht vangen’ want hij vindt dat enorm belangrijk in de peuterpuberteit. Op dat moment wil hij in het centrum van de wereld staan. En jouw reactie vindt je peuter erg interessant. Peuters weigeren heel vaak eten, niet zozeer omdat ze het niet lusten, maar omdat ze ontdekken dat het interessant is om niet te eten. Want jullie reactie geeft meer tevredenheid dan de smaak van het eten en de volle buik achteraf. En een peutertje kan oorzaak en gevolg nog niet goed aan elkaar verbinden. Hij leeft in het hier en nu. En nu wil hij jouw aandacht hebben. Dat hij straks misschien honger heeft, dat bedenkt hij gewoon niet.

Beloon je peuter niet meer voor negatief gedrag.

Wat dan nu te doen? In ieder geval is het belangrijk om consequent te zijn en tijdens het eten níet over je probleem met het eten te praten. Niet met je jongste, niet met je oudste en niet met je partner als die erbij aanwezig is. Daarmee geef je de jongste de boodschap dat zijn gedrag geen aandacht meer krijgt. Want kleintjes hebben supersterke antennes en voelen bijzonder goed aan wanneer je je ergens over opwindt.

Zet de volgende stappen om het eetprobleem aan te pakken:

1: Ga ervan uit dat je jongste niet eet, en accepteer dat. Alleen dan kun je het naast je neer leggen en je jongste geen aandacht meer geven rond eten.

2. Zorg dat het eten een gezellig samenzijn is, waarbij je kletst over wat er die dag is gebeurd, verhaaltjes vertelt, of op een andere manier plezier hebt met elkaar.

3. Geef veel aandacht aan je oudste terwijl die aan het eten is. Hierdoor ziet je jongste op een gegeven moment ook dat je aandacht krijgt als je eet, en geen aandacht als je niet eet.

4. Houd op een rustig moment een gesprekje met je oudste en vertel dat je wat aan het eetprobleem gaat doen, maar dat dit betekent dat het een tijdje zo kan zijn dat je vooral met zijn tweeën aan tafel zit. Maar hem duidelijk dat de jongste nog veel moet leren om aan tafel te mogen eten. Hierdoor begrijpt hij beter waarom je van hem verwacht dat hij eet, terwijl de jongste zich nog niet goed gedraagt.

5. Breng in kaart hoeveel aandacht je nu aan het negatieve gedrag besteedt. Als je al die tijd bij elkaar optelt in minuten, krijg je een beeld van hoe de balans naar de verkeerde kant doorslaat. Als je besluit om zijn negatieve gedrag geen aandacht meer te geven en je hem dus gewoon laat spelen, en zegt dat hij alleen aan tafel mag zitten als hij eet. Dan krijgt het eten een andere lading. Het aan tafel moeten zit wordt gewijzigd en aan tafel mógen zitten. Dus zodra hij aan tafel komt en toch weer gaat klieren, dan zet je hem weer op de grond.

6. Leer jezelf aan niet in de valkuil van de aandacht te trappen, want peuters zijn er enórm sneaky in om je toch weer die aandacht te laten geven. Gewoon doordat ze heel goed aanvoelen waar jouw zwakke plek zit. Dat weten ze vaak beter dan jijzelf. Dus zorg dat je in de gaten krijgt waar je op reageert en wat je eigenlijk minder interesseert.

7. Wil je weten hoe jij exact op je peuter reageert? Film dan de maaltijd (door je mobiel vooraf in een hoek op de kast te zetten). Dan zie je achteraf feilloos op welke momenten jouw peuter op je ‘knopjes’ drukt. Dat kan best confronterend zijn trouwens, want soms reageer je heel anders dan je van jezelf dacht. Let bijvoorbeeld ook op je lichaamstaal. Al zég je niets, je zuchten, je fronsen, je opkijken… dat alles merkt een peuter ook heel goed op.

8. Spreek met jezelf af hoe je voortaan ánders gaat reageren. Zet dat op papier: Als mijn peuter van tafel rent, dan doe ik ….. en dan zeg ik…. Als je dit steeds weer op dezelfde wijze herhaalt wordt het een gewoonte waar je peuter het snelst van leert. Gewoontes zijn ook saai en daarmee op een gegeven moment niet meer interessant. Maar, net als bij jonge honden, moet je een peuter iets aanleren door het in te laten slijpen. Het duurt wel drie weken voor je zover bent. Dus het is wel even volhouden.