Opvoedingsvragen

Ze blijft niet in bed liggen

Ons dochtertje is nu 2 jaar en 3 maanden oud. We hebben er net een zoontje bij gekregen (3 weken). Onze dochter is voordat ons zoontje kwam al in een juniorbedje gaan slapen. Dat ging 2 tot 3 weken goed, maar toen kreeg ze door hoe ze eruit kon klimmen. Dat doet ze dus elke keer nu en gaat daardoor zeker pas na 1,5 tot 2 uur slapen als wij haar naar bed brengen. Boos worden, lief zijn, dreigen met geen snoepjes de volgende dag (je moet wat…) het helpt allemaal niet. Ze gaat er toch weer uit. Ook met slaapzak en al klimt ze uit bed. Zijn wij te vroeg begonnen met haar in een groter bedje te leggen? Toch willen wij proberen dit tot een succes te maken anders moeten we weer een kleiner bed zien te regelen. Ik heb wel eens gehoord over een soort riem waarmee je de slaapzak kunt vastmaken aan het bed maar dat klinkt me eigenlijk weer te radicaal, je kind vastbinden. Wat kunnen we gaan proberen?

Ten eerste wil ik graag reageren op die riem waar jullie het over hebben

Ik ben nooit voorstander van het vastbinden van kinderen. Onlangs is ook weer gebleken dat de riem waarmee baby’s in de wieg vastgelegd konden worden ook gevaarlijk was en tot de dood van een baby heeft geleid. Ik zou het jullie dan ook willen afraden je kind vast te leggen. Het is ook juist altijd een probleem met kinderen die druk en actief zijn. Die wil je gaan vastbinden om ze tegen te houden. En juist die kinderen wringen zich dan soms met riem en al in allerlei onmogelijke houdingen waarin ze ook klem kunnen komen te liggen. Niet doen dus wat mij betreft.

Ik kan me jullie onrust wel voorstellen

Je hebt met goede bedoelingen een groter bedje voor je kind aangeschaft, waarschijnlijk ook met de gedachte dat de baby dan het kleine bedje kon krijgen. Maar inderdaad vind ik dat jullie daar wat te vroeg mee gestart zijn. Een peuter is nog erg jong om al in zo’n groot bed te liggen. Niet alleen door de afmeting, maar ook door het feit dat zo’n bedje enorm veel meer mogelijkheden tot onderzoek biedt. Ieder kind dat een groter bed krijgt zal die vrijheid proeven en je moet er dan ook sowieso vanuit gaan dat kinderen een week of drie ‘rondrennen’ als ze in een groot bed mogen gaan slapen.

Het is een onderdeel van hun ontdekkingsdrang

Als ze eenmaal in de gaten hebben dat het rondrennen verder niets bijzonders oplevert gaan ze vanzelf hun nieuwe bed wel in om te gaan slapen. Maar dan heb ik het wel over kinderen die al tegen de vier jaar lopen. Jongere kinderen zullen in extremere mate de grenzen gaan verkennen. Dat komt omdat peuters steeds meer en meer willen, dus ook meer en meer vrijheid en ruimte. Dat kan ten eerste tot gevaarlijke situaties leiden als ze bijvoorbeeld over hekjes op de overloop dreigen te gaan klimmen, of op kamers komen waar spullen staan waar ze niet aan mogen komen. Maar het kan ook tot een eindeloze vorm van aandacht geven leiden. En als ze dat eenmaal in de gaten krijgen stoppen ze helemaal niet meer met rondrennen.

Ik doel daarmee op je eigen reactie als je je kind boven hoort

Vaak ga je dan een hele reeks dingen ondernemen. Zoals je zelf al zei: mopperen, lief zijn, dreigen met straf… en al die aandacht is voor een peuter weer zo spannend dat hij niet zal stoppen met zijn gedrag. Wil je niet meer ‘terug’ naar een klein peuterbedje, dan is het van belang dat je een heel duidelijke structuur gaat aanbieden, waarbij je de ruimte tot rondrennen zo klein mogelijk maakt. Je kunt dat doen door steeds zelf terug te komen bij je kind, bijvoorbeeld al heel snel. Je doet de deur dicht na het bedtijdritueel en dan doe je hem vrijwel meteen weer open voor een nachtkus. Dan doe je hem weer dicht en wacht je tien tellen en doe je hem weer open voor een aai over de bol. Dan loop je weer weg en wacht je twintig tellen etc.

Op die manier leer je je kind voortdurend: jij hoeft niet uit bed te komen, want ik kom naar jou toe

Het heeft wel een lange adem nodig… Overigens heb ik het nog niet gehad over een laatste reden waarom een groter bed op jonge leeftijd minder geschikt is. En dat is het feit dat het kleine bedje voor een peuter vaak een heel veilige haven is. De afgesloten ruimte is net zo klein dat het prettig en overzichtelijk is. Juist als er een baby bijkomt is het voor een peuter soms fijn om het eigen bedje niet af te hoeven staan.

Er kan dan namelijk ook nog jaloezie een rol gaan spelen

De baby heeft nu mijn bed en dat wil ik niet, dus ga ik uit mijn nieuwe bed lopen, want dat vind ik niet leuk… als deze gedachte bij jullie peuter een rol speelt, dan kan het extra lastig zijn om het nieuwe bed aantrekkelijk genoeg te maken om je kind er in te laten slapen. In dat geval raad ik je aan óf te besluiten het bedje alsnog te retourneren (het gaat dan om het eigen bed, niet om een willekeurig ander ledikant), óf voorlopig naast je kind te gaan slapen als hij in zijn nieuwe bed ligt. Jouw aanwezigheid kan er dan voor zorgen dat de veiligheid terugkeert. Doe dit dan zeker een dag of tien. De methode heeft meteen als voordeel dat een peuter minder snel uit bed klimt. Mama of papa ligt er tenslotte naast.