Opvoedingsvragen

Nu we door Corona allemaal thuis zijn krijgen mijn kinderen steeds vaker ruzie. (6 april 20)

Sinds we met zijn allen thuis zijn door de Corona-crisis beginnen met twee kinderen steeds vaker ruzie te maken. In het begin ging het nog wel, maar ik moet steeds vaker tussenbeide komen. Wat kan ik het beste doen?

Er kunnen allerlei redenen zijn voor je kinderen om te gaan ruziën. Spanningen rond de gevolgen van de Corona-crisis zijn daar uiteraard debet aan. En de veranderingen in jullie gezin zijn van invloed. Er zijn overdag meer mensen, ouders moeten thuis hun werk op afstand kunnen doen, en kinderen zitten ergens hun schoolwerk te maken. Het kan ook zijn dat je kinderen zich vaker vervelen en dat niet goed buiten af kunnen reageren. Ze missen hun vriendjes, en dat reageren ze af op hun broertje of zusje. En die zitten op hun beurt met hun eigen emoties, en frustraties. Dus je kunt je voorstellen hoe gemakkelijk zoiets uitmondt in een knallende ruzie, tot zelfs vechtpartijen aan toe.

Een klein huis kun je niet groter maken.

Aan de oorzaak kun je niet altijd veel doen. Als je bovenop elkaar zit, dan is dat zo. Is je huis klein, dan kun je het niet groter maken. Het enige wat je kunt doen is de indeling wat veranderen, waardoor de kinderen wat meer ruimte voor zichzelf krijgen. Want ook dat speelt een rol. Vooral grotere kinderen kunnen wat dat betreft last hebben van jongere broertjes of zusjes, die dwars door hun pas gebouwde blokkenkasteel heen banjeren, of de opstelling van de auto’s volledig door de war brengen. Of nog erger: iets wegpakken of kapotmaken. Het komt geregeld voor dat de oudste van de twee dan uit woede begint te schreeuwen en daarop wordt aangesproken, terwijl het eigenlijk de jongste was die begon. Hij deed het vast niet expres, maar hij begon wel.

Je weet meestal niet wie er is begonnen.

Wees dus voorzichtig met wat je zegt als je bij zo’n ruzie wordt geroepen. Als je er niet bij bent geweest weet je niet hoe de ruzie is ontstaan, en het komt veel voor dat ouders het dan automatisch opnemen voor de jongste. Die oudste is wijzer, zou beter moeten weten… Maar oudste kinderen zijn dus soms echt slachtoffer van enthousiasme en ondoordachtheid van jongere kinderen. Los daarvan: kinderen blijken het bijzonder snel in de gaten te hebben hoe zij jouw aandacht naar zich toe kunnen trekken.

Met ruzie krijgen kinderen aandacht, en dat hebben ze snel door.

Sommige kinderen maken daar zelfs een soort taakverdelinkje van. Ze doen dat niet altijd expres, maar ze merken automatisch wat het beste werkt om papa of mama naar zich toe te trekken als ze zich vervelen. De een knijpt, de ander schreeuwt of schopt, waar door de ander weer gaat huilen… Je zult niet de eerste ouder zijn die wanhopig verzucht: ‘waarom gaan jullie niet gezellig samen spelen, we hebben toch speelgoed genoeg?’ Maar wat je niet beseft op zo’n moment is dat de kinderen allang aan het spelen zijn.

 Ze spelen niet met speelgoed, maar met jou.

Op de een of andere manier hebben ze uitgevonden waar jouw zwakke plek zit, en daar zitten ze met man en macht op de duwen. Die zwakke plek kan bestaan uit: niet tegen herrie kunnen. Of niet tegen gegil kunnen. Of niet tegen tranen kunnen… Juist dat wat jij moeilijk vindt, dat gaan je kinderen doen. En dat zorgt dat jij het niet kan negeren en reageert. En dat is het doel van de kinderen: aandacht. En je geeft dan ook aandacht. Je gaat mopperen, je gaat soebatten, je gaat een leuk spelletje voorstellen, je gaat vertellen hoe ze hun ruzie kunnen uitpraten, je gaat misschien wel boos worden… je geeft in ieder geval aandacht. En dat vinden kinderen fijn, ook al is het negatieve aandacht.

Het advies in deze is: trap niet in de aandacht-valkuil.

Probeer niet uit te vinden wie de schuld is. Ga niet een van de twee troosten en de ander bestraffen. Maar maak heel duidelijk: ik ga niet naar jullie luisteren. Ik ga niet bedenken wie het heeft gedaan. Je kunt verschillende dingen doen: Of je loopt gewoon weg met de woorden: oké zoek het samen maar uit. Of je stuurt de ene naar zijn kamer en de ander naar zijn kamer. Je haalt ze dus uit elkaar. Beide aanpakken werken. Want beide aanpakken zorgen ervoor dat de kinderen geen publiek meer hebben. En dan is het vaak snel klaar en gaan ze weer wat anders doen. Tot ze het natuurlijk nog een keer gaan proberen. Want je weet het nooit wat mama of papa gaat doen.

Het is goed om na te gaan in welke situatie je kinderen het vaakst ruzie krijgen.

Wanneer ruziën ze? Is dat altijd op hetzelfde moment? Soms moet je het een paar dagen aan kijken voor je in de gaten hebt wanneer ze elkaar in de haren vliegen. Maar heb je het moment van de dag te pakken, dan kun je ook vaak ruzie voorkomen door iets aan de situatie die de ruzie uitlokt te veranderen. Er kan bijvoorbeeld meespelen dat ze moe zijn, of honger hebben. Het kan ook zijn dat ze ruzie krijgen als de ene zijn huiswerk moet maken en de ander niets te doen heeft. Dat kun je voor zijn door met één van de twee iets te gaan doen, zodat de ander rustig met zijn huiswerk aan de gang kan gaan.

Check het dagritme; hoeveel aandacht krijgen je kinderen van jou?

Het kan ook zijn dat ze het gevoel hebben dat ze van jou gedurende de dag te weinig aandacht krijgen. Check dus je dagritme: hoeveel ben je met je werk bezig en met je huishouden of boodschappen? En hoeveel tijd is er voor de kinderen? Door de Corona-crisis is het goed mogelijk dat die aandacht een beetje scheef verdeeld is geworden. Werk lijkt steeds meer tijd op te slokken als je altijd thuis bent. Ook in de weekenden wordt soms doorgewerkt. En dat is niet goed. Het is niet goed voor jou, en niet goed voor je kinderen. Zij hebben het ook zwaar door alle veranderingen. Door te ruziën laten ze je misschien wel zien dat zij er ook nog zijn, en hun aandacht nodig hebben.