Opvoedingsvragen

Hij houdt het zo lang mogelijk op

Ik heb een zoon (3 jaar) die niet wil poepen. Hij houdt het zo lang mogelijk op en wanneer wij hem niet op het potje zetten, poept hij in zijn broek. Met het plassen idem maar daar zegt hij op de laatste moment dat hij moet. En dan is het een kwestie van snel zijn. Maar het poepen wordt een probleem. Op school huilt hij stilletjes in een hoekje omdat hij niet durft te zeggen dat hij het in zijn broek heeft gedaan. We weten echt niet meer wat te doen.

Het zindelijk worden gaat bij kinderen in stappen. Eerst moet een kind lichamelijk in staat zijn om zijn sluitspieren te beheersen. Maar daarna moet hij ook geestelijk het zindelijk zijn aankunnen. Daarbij komt dat kinderen op een gegeven moment in de peuterpuberteit terecht komen, waarbij ze een strijd kunnen aangaan met hun ouders om hun eigen wil. Die drie dingen kunnen allemaal van invloed zijn wanneer er sprake is van een zindelijkheidsprobleem.

In jullie geval verwacht ik niet dat er lichamelijk een probleem is. Hij kan namelijk wel poepen en hij is in staat zijn ontlasting op te houden. Ik denk dan ook dat er geestelijk een probleem is én ook qua ontwikkelingsniveau kan er iets meespelen. Uit wat jullie schrijven maak ik op dat jullie zoontje het misschien eng vindt om te poepen.

Bij jongetjes komt dat naar mijn gevoel vaker voor dan bij meisjes. Meisjes die zindelijk worden zijn het gewend dat er ‘ergens’ iets uit een gaatje komt, dat gebeurt met hun plas namelijk ook. Maar jongetjes hebben een spannend piemeltje, dat ze vast kunnen houden en waarmee ze kunnen richten, en waarbij het voor hen dus heel duidelijk is waar hun plas vandaan komt. Bij ontlasting is die situatie voor jongetjes ineens veel moeilijker. Want die komt ‘ergens’ achter vandaan. Dat kan voor jongens moeilijk zijn om te begrijpen.

Daarbij komt dat peuters het soms ook heel griezelig kunnen vinden om een stukje van zichzelf ‘kwijt’ te raken. Peuters zijn erg bezig met hebben en houden, en ze zijn veel te trots op zichzelf om zomaar iets te willen verliezen. Zij hebben nog geen notie van het feit dat ze met hun eten weer nieuwe ontlasting aanmaken. Daarom kiezen sommige kinderen voor een veilige tussenstap in het zindelijk worden.

Ze gaan niet meteen over van onzindelijk zijn naar poepen op de w.c. of het potje. Zij willen heel graag nog een tijdje poepen in een luier of in hun broek. Dat geeft hen een lekker warm plakkerig gevoel en ze hebben dan ook minder het idee dat ze iets kwijt raken. Deze peuters vragen dan een tijdlang nog om een luier wanneer ze moeten poepen. Of ze gaan in een hoekje van de kamer stilletjes hun behoefte zitten te doen.

Het kan dus heel goed zijn dat jullie zoontje ook behoefte heeft aan dit tussenstadium. Omdat hij geen luier aanheeft doet hij het dus in zijn broek. Ik denk dat het goed is om hier even met hem over te praten en te zeggen dat hij wanneer hij moet poepen gewoon om een luier mag vragen.

Als de poep klaar is, wordt de boel rustig schoongemaakt en kan hij weer zonder luier verder spelen. Wanneer dit problemen geeft op school, dan is het goed hier met de leerkracht over te overleggen. Een tussenoplossing kan in dat geval zijn dat je zoontje wel met een luier naar school gaat. Totdat hij zover is dat hij het langer op kan houden en thuis zijn behoefte kan doen.

Overigens kan bij deze situatie ook het ontwikkelingsniveau van een peuter meespelen, in zoverre dat een kind kan gaan ontdekken dat anderen (ouders, leidster) wel heel graag willen dat hij zindelijk wordt. In dat geval kan een kind juist extra gaan treuzelen om jouw aandacht vast te houden. Het is dan goed om een soort ritueel te maken waar je weinig meer over praat en weinig aandacht aan besteed.

Je geeft gewoon de luier of je kind pakt er zelf een. Even later schoonmaken, klaar. En er wordt niets meer gezegd over het zindelijk worden. Maar juist over heel andere dingen. De aandacht die je kind wil krijgen, krijgt hij dan op een heel andere manier. Hierdoor wordt aan zijn behoefte voldaan, maar wordt de zorg om zindelijkheid daarbij geen valkuil.