Opvoedingsvragen

Ze huilt heel snel

Onze dochter is nu 3 jaar en 10 maanden oud. Behalve dat zij erg verlegen is hebben wij de volgende vraag: Zodra het een beetje tegenzit begint ze te huilen. Dit doet ze als een vriendinnetje iets afpakt of als wij eens wat strenger zijn. Wij weten eigenlijk niet goed hoe wij dan moeten reageren.

Wat je dochter doet is er voor kiezen om te gaan huilen als ze eigenlijk ander gedrag zou moeten gaan vertonen. Huilen is voor baby’s een noodzaak omdat het voor hen zo’n beetje de enige manier is om te laten zien dat ze iets nodig hebben of dat het slecht met ze gaat.

Voor grotere kinderen wordt huilen alleen nog een middel om te laten zien dat ze pijn of verdriet hebben of in paniek zijn. Er zijn echter kinderen die huilen gebruiken als middel om iets gedaan te krijgen. Zij ontdekken bijvoorbeeld dat volwassenen om je heen reageren als je gaat huilen. Meestal lokt dit een soort beschermende houding uit.

Als een kind bijvoorbeeld niet op de schommel durft en huilt, dan hebben veel mensen de neiging om te gaan troosten. Vaak hoeft een kind iets ook niet te gaan doen als hij begint te huilen. En is een taakje te moeilijk, dan gaan volwassenen of kinderen een huilend kind ook nogal eens helpen. Dit geeft natuurlijk voordelen, want je hoeft zelf het moeilijke dan niet aan te gaan.

Huilen kan aan de andere kant ook negatief gedrag uitlokken. Mensen kunnen zich gaan irriteren aan het huilen, en boos worden. Maar ook dat kan voor een peuter weer voordelen hebben, want door de irritatie krijg je veel aandacht. Soms versterkt het huilen zich zelfs door boze reacties, en daardoor ontstaat er een vicieuze cirkel waar kind en volwassenen dan in ‘vast’ zitten.

Wil je dus zorgen dat het huilen vermindert, dan is het goed om de emotie van het huilen voortaan los te koppelen van de reactie die erop volgt. Natuurlijk heeft je dochtertje recht om te huilen. Iedereen mag huilen als hij dat wil. Het heeft dan ook geen zin om te zeggen dat ze moet ‘stoppen’, want dat versterkt de neiging tot huilen vaak juist.

Wat je wel kunt doen is haar zeggen dat je samen een plekje in huis maakt waar ze mag huilen als ze dat wil. Bijvoorbeeld een speeltentje, of haar eigen bed met haar knuffel stevig tegen zich aan. Ze mag daar huilen, maar krijgt daardoor niet extra aandacht. Ze kan er gewoon uithuilen. Je gaat er af en toe naartoe om een aai over de bol te geven, maar je probeert niet extra te troosten.

Straal vertrouwen in haar uit dat ze uit zichzelf kan stoppen. Het is haar gedrag, zij is daar de baas over. Zodra je dochtertje dan begint te huilen, verwijs je haar naar de afgesproken plaats. Op die manier leert ze dat ze niet meer haar zin krijgt, maar ook geen extra aandacht krijgt met het huilen.

Verder is het goed om na te gaan hoe iedereen in haar omgeving eigenlijk op het huilen reageert. Hoeveel aandacht wordt eraan gegeven, mag ze soms dingen achterwege laten omdat ze gaat huilen? Maak daarna een stappenplan zodat je langzaam naar je doel toewerkt om haar de moeilijke uitdagingen toch aan te laten gaan. En zorg dat de extra aandacht, al is het mopperaandacht, wordt afgebouwd.

Tegelijkertijd ga je aandacht geven aan positieve gedragingen van haar. Als ze iets doet zónder te huilen beloon je haar met een verhaaltje, of een spelletje. Je geeft dan ook tijd en aandacht, en ze zal gaandeweg ontdekken dat het haar dus meer oplevert wanneer ze níet huilt, dan wanneer ze wel huilt. Dat besluit zal haar ertoe zetten het huilen te verminderen. Uiteraard gebeurt dit niet van de ene op de andere dag. Maar na een paar weken zul je het effect wel zien. Extra voordeel hiervan zal zijn dat de sfeer in huis gaat verbeteren. En daar is iedereen bij gebaat.