Opvoedingsvragen

Sinds de vakantie plast ze weer in haar broek

Mijn dochtertje is nu 3,5 jaar. Ze begon een aantal maanden geleden met zindelijk worden. Dat ging goed in het begin. Maar sinds de zomervakantie is het helemaal mis. Ze doet steeds kleine plasjes in haar broek en komt het me dan vertellen. Ik heb al van alles geprobeer: elk half uur even naar de wc, haar belonen met stickertjes, maar niets helpt. Ze weet zelf ook niet waarom ze weer in haar broek plast. Een luier wil ze niet aan want dat is voor baby’s. Dat wil ik ook eigenlijk niet, want dan ben ik weer terug bij af.

Het lijkt erop dat je dochtertje een terugval in haar ontwikkeling heeft gehad

Dat komt vaak voor bij peuters. Zindelijk worden kost energie. En soms heeft een kind niet genoeg energie. Soms komt dit door een ingrijpende gebeurtenis zoals een verhuizing of ziekte. Maar ook de zomervakantie kan spannend zijn voor een kind. Daarom is het bekend dat kinderen óf tijdens óf na de vakantie nogal eens terugvallen. Het feit dat ze steeds komt vertellen dat ze geplast heeft houdt in dat ze wel graag wil dat jij weet dat ze in haar broek plast.

Het kan zijn dat ze graag jouw aandacht wil hebben

En omdat je er niet omheen kunt als ze een natte broek heeft, moet je die aandacht dus ook geven. En zo zitten jullie samen in een vicieuze cirkel. Zij plast in haar broek, omdat ze jouw aandacht wil. Jij geeft haar aandacht omdat je juist wil dat ze stopt met in haar broek plassen. Je schrijft dat je alles probeerde, zoals haar elk half uur op de wc. zetten of belonen. Het hielp niet. Dat is wel begrijpelijk. Voor een peuter is een beloningssysteem met stickers nog te moeilijk. Daar kun je eigenlijk pas mee beginnen als je kind een kleuter is geworden.

Kleuters staan wel open voor beloningen

Peuters zijn nog teveel bezig met het moment van nu en kunnen niet goed vooruit denken aan wat ze straks zullen krijgen als ze nu iets doen. Elk half uur op de wc zetten werkt ook vaak niet omdat je peuter snel genoeg in de gaten heeft dat zij zelf niet hoeft op te letten. Want mama doet dat wel. Die zorgt dat je elk half uur een plas op de wc doet. Overigens zijn er ook veel peuters die vlak nadat ze op de wc zaten toch weer in hun broek plassen. Daarmee laten ze je zien dat je van alles kunt proberen, maar dat de peuter zélf de baas is over zijn blaas.

Tenslotte schrijf je dat je kind geen luier aan wil omdat ze geen baby meer is

En zelf voel je dat ook als een stap terug. Het is heel logisch dat je dat zo voelt. Maar toch kan juist dit een valkuil zijn. Het feit dat je dochter een tijdje terug al heel ver was met zindelijk worden geeft je het gevoel dat je niet terug mag gaan naar luiers. Maar intussen zijn er dingen gebeurd. Je dochtertje is door omstandigheden weer in haar broek gaan plassen en dat gebeurt nu zo vaak, dat je eigenlijk niet meer kunt spreken van een ‘zindelijk’ kind. Als je je dochtertje steeds maar in gewone broekjes laat lopen geef je haar daarmee de boodschap: ‘Het is niet erg dat je in je broek plast, ik zorg wel voor een schone broek’. En je gaat mee in haar gevoel: ‘Ik ben geen baby meer’.

Wat ze echter eigenlijk zou moeten leren is dat ze zich nu als een baby gedraagt door in haar broek te plassen. Dat is niet erg, maar dat heeft wel tot gevolg dat ze babykleding aan krijgt. Zie dat niet als een straf maar als een gevolg van haar handelen. Alleen op die manier kan ze merken: ‘Mijn gedrag heeft een gevolg wat ik niet zo leuk vind’. En dan kan ze zelf besluiten om toch weer zindelijk te worden. Want dat kan ze heel goed zelf.

Bovendien: zij is ook de enige die dat kan regelen

Volwassenen kunnen de sluitspieren van kinderen niet beheersen. Ik zou je dus aanraden om je kind te vertellen dat ze zolang ze in haar broek plast gewoon weer een luier aan krijgt. Misschien wordt ze boos, misschien trekt ze zich er niets van aan. Maar als je haar weer een luier aandoet heb je in ieder geval niet meer de last van haar steeds weer naar de wc sturen, en steeds weer natte broeken uittrekken en wassen. Bovendien ontdekt zij dat ze geen extra aandacht meer van je krijgt. Want ze draagt gewoon een luier. De kans is groot dat je dochter in eerste instantie door het dragen van de luier helemaal terug zal vallen. Met andere woorden: het beetje dat ze nu nog op de wc plast zal ze waarschijnlijk ook los gaan laten. Daar kun je van schrikken.

Je kunt het gevoel krijgen dat je nu helemaal terug bent bij af

Maar dat is niet zo. Je dochter is lichamelijk namelijk al in staat tot zindelijk zijn. Ze is al een heel eind op weg. Alleen geestelijk lukt het nu niet. Waarschijnlijk is voor haar het in de broek plassen een soort ‘verzet’ tegen het groot moeten zijn. Als ze nu helemaal in haar broek mág plassen zal ze zich ook helemaal laten gaan. Sommige peuters gaan zich zelfs als een baby gedragen. Dit kan wel een paar weken duren.

Wees er niet bang voor, maar geef je kind gewoon de gelegenheid om af en toe baby te zijn. Bijvoorbeeld ’s avonds. Neem haar even op schoot, vraag haar of ze even je baby wil zijn, knuffel en tut wat rond samen. Wanneer je peuter merkt dat ze elke dag wel kleine baby mag zijn, dan komt na een tijdje wel het moment waarop ze genoeg heeft gehad. En dan wil een peuter wel weer groot zijn. Daarbij hoort ook zindelijk worden. Uit zichzelf zal ze dan besluiten dat het uit moet zijn met de luiers. En dan kan ze het ook volhouden om alleen op de wc te plassen. Want het moment heeft ze dan zélf gekozen.