Opvoedingsvragen

Ze daagt me de hele dag uit

Mijn dochter is net 2 jaar. Het lijkt wel alsof ze mij de hele dag aan het uitdagen is. Ze blijft dingen doen die niet mogen, en ze luistert niet. Laatste wilde ze vanaf 01.00 uur niet meer slapen en na drie keer beneden te zijn geweest heb ik haar bij mij in bed genomen. Hier schopte ze steeds tegen mijn been. Als ik daar dan wat van zei stopte ze even en ging dan weer door. Tot ik het zat werd en haar weer in haar eigen bed heb gezet waar ze vervolgens weer begon te krijsen. Ik heb haar toen toch maar weer bij mij in bed genomen en toen begon ze gewoon wéér met die zachte schopjes. Zo heeft ze wel meer van dat soort dingen. Het lijkt wel of niets helpt. Boos worden niet en negeren ook niet. Hoe maak ik haar duidelijk dat het écht niet leuk is wat ze doet?

Jouw dochter is het schoolvoorbeeld van een peuterpuber. Ze is je enorm aan het uitdagen en ze test aan één stuk door je grenzen. Een klein kind kan tegen zichzelf nog niet zeggen dat hij moet stoppen omdat wat hij doet niet leuk is voor een ander. Daar is hij geestelijk gewoon nog niet aan toe. Hij kan zich niet inleven in de gevoelens van een ander.

Je kunt dus niet zeggen dat je peuter je aan het pesten is, hoewel haar gedrag wel enorm op pesten lijkt. Ze is voortdurend aan het oefenen: ‘wat doet mama als ik dit doe? En wat doet mama als ik dat doe? En wat doet mama als ik…’ et cetera. Omdat haar gedrag zo irritant en vermoeiend is ga je als ouder vaak proberen om het meteen te stoppen.

Je hebt een heel mooi voorbeeld gegeven van hoe zoiets in zijn werk gaat. Eerst wil ze niet slapen en maakt een heisa, dan neem je haar en bed en zit ze te klieren. Dus breng je haar weer naar haar eigen bed waarna ze weer een keel op zet. Dus neem je haar weer bij je en begint ze weer te schoppen. In feite had je dochter op dat moment een geweldige ‘trainingsnacht’.

Steeds kreeg ze weer een nieuwe situatie waarin ze zich kon oefenen. ‘Wacht even, als ik ’s nachts niet kan slapen kan ik mama naar me toe krijgen. En kijk eens, ik mag bij mama in bed’. En: ‘Als ik geen zin heb om te slapen in het grote bed, dan kan ik mama’s aandacht krijgen door tegen haar been te schoppen. Kijk eens, dan kan ik haar wakker houden’. En: ‘O je, nu stopt mama me weer in mijn eigen bed. Maar daar heb ik geen zin in. Dus maar weer huilen’. En: ‘Zo nu mag ik weer bij mama in bed. Maar mama mag niet gaan slapen, dat vind ik niet leuk. Dus ga ik weer schoppen…’

Omdat kinderen niet zo snel leren als volwassenen kost het veel tijd om haar te leren dat ze zich anders moet gedragen. Ten eerste zul je daarvoor een strikte aanpak van haar negatieve gedrag moeten invoeren. Kies een aanpak voor al haar lastige en vervelende gedrag. Maar hou zo’n aanpak ook minstens drie weken vol. Want zolang doet een klein kind erover om iets nieuws aan te leren, om te begrijpen dat een grens een grens is en een regel een regel. Een paar dagen is daarvoor echt te kort. En wanneer je op een nacht van aanpak wisselt wordt het helemaal onduidelijk voor je dochtertje.

Het is dus niet handig om haar dan weer uit bed te halen en dan weer in bed te stoppen. Dan blijft het spannend en uitdagend om door te gaan. En het is zelfs een beetje onveilig voor haar omdat ze niet weet waar ze nu aan toe is. Kies een ding en doe dat altijd. Dán legt ze zich daar na drie weken bij neer.

Bij een peuter is de aanpak van de time-out het handigste. Gaat ze overdag over een grens heen, zet haar eventjes apart (heel kort maar). Laat haar daar uitrazen, zodat ze leert: ik mag wel boos zijn, maar ik krijg verder geen extra aandacht meer. Ga steeds eventjes kijken zolang ze boos blijft, zodat ze zich wel veilig blijft voelen. Hetzelfde werkt bij de nacht. Laat haar rustig in haar bedje boos zijn, maar ga steeds even bij haar kijken zodat het veilig blijft. En reken ook daar op drie weken voor de boodschap bij haar is doorgekomen.