Opvoedingsvragen

Ik vind het moeilijk om hem alleen te laten

Ons zoontje (20 maanden) wordt vaak ’s nachts wakker en wil dan pas weer (rustig) gaan slapen wanneer wij er bij zijn. Ook het inslapen doet hij onder luid protest. We hebben de brochure van OPVON gelezen en zijn inmiddels gestart met de aanpak van ‘even een aai over z’n bol’ en hem dan zelf laten inslapen. Dat doen we nu een dag of drie en zoals jullie al voorzagen, wordt hij enorm boos en houdt hij het heel lang vol (de eerste nacht zelfs één uur). Ik vind het zo moeilijk om hem zo alleen te laten huilen. Ik heb zelf last van verlatingsangst en wil niet dat dit (ook) blijvende gevolgen voor hem heeft. Na het lezen van informatie van diverse deskundigen besef ik ook dat mijn angst juist de zijne bevestigt en hem dus in de weg kan staan om hier overheen te komen. Hoe kan ik daar het beste mee omgaan?

Je hebt al heel duidelijk op een rijtje staan waar de problemen kunnen liggen als het om het slaapprobleem van je zoontje gaat. Dat vind ik heel knap van je. Want je onderkent dat je zelf problemen hebt die het slapen van je kind beïnvloeden. Jouw eigen angst lijkt inderdaad als een blokkade te dienen, waardoor je het probleem niet goed kunt oplossen. Er zijn verschillende manieren om hier mee om te gaan.

Als eerste wil ik echter even reageren op je angst dat je zoontje zelf blijvende verlatingsangst zal krijgen wanneer je hem ‘aan zijn lot overlaat’. Mocht het inderdaad zo zijn dat je je kind aan zijn lot zou overlaten, dan zou hij natuurlijk angstig kunnen worden. Maar dat doe je helemaal niet. Je hebt alleen zélf zo’n angst ervaren, dat je de kleinste uiting van hem misschien al interpreteert als een noodkreet. En daar wringt de schoen.

Wat je zoontje doet is namelijk heel gezond. Hij is nu net aan de peutertijd begonnen, en dat is een periode waarin een kind zijn eigen wil gaat gebruiken. Hij wil van alles, en wil van alles niet. En die wil probeert hij uit. Dat doet hij vooral bij de personen waar hij zich veilig bij voelt. En dat ben jij dus. Hij wil ook veel aandacht van jou hebben. En hij gaat dat gedrag vertonen waarmee hij die aandacht krijgt. En dat gedrag is voor hem dus eigenlijk niet zo moeilijk te vinden… niet willen slapen en huilen. Wat hij in feite doet met zijn gedrag is jou testen.

Hij is zijn wil aan het uitproberen. En nu is het de kunst om hem te leren, dat hij zijn wil best mag uitproberen, maar dat er ook grenzen zijn. Die grenzen, die vormen zijn veilige wereld. Als een peuter namelijk weet wat hij allemaal niet mag, dan weet hij ook wat hij allemaal wél mag. Wat zijn speelruimte is. Als een peuter die grenzen niet duidelijk krijgt aangereikt kan hij juist wel angstig worden, want dan weet hij soms van gekkigheid niet meer wat hij allemaal moet doen. Een peuter kan namelijk zijn eigen grenzen niet vaststellen, daarvoor is hij nog veel te klein. In feite vraag ik dus van jou precies dat gedrag waar je zélf zo bang voor bent: grenzen stellen, duidelijkheid geven aan je kind. Hem leren wat hij niet mag, en daardoor meteen óók wat hij wel mag en wat hij wel krijgt.

Dit klinkt misschien heel eenvoudig, maar ik denk dat het voor jou juist heel moeilijk is om een strakke aanpak te hanteren wanneer je zoon daarop reageert met huilen. Je zult dus een manier moeten vinden om met die blokkade om te gaan. Daar zijn twee manieren voor:

  1. Je gaat je eigen blokkade onderzoeken en oplossen. Dit is geen gemakkelijke manier, omdat je daarmee je eigen verlatingsangst onder ogen moet zijn. Hoe is deze ontstaan, welke emoties spelen daarbij een rol voor jezelf, hoe kun jij jezelf helpen die angst te verminderen? Ik weet dat dit grote vragen zijn, die je misschien niet zelf op kunt lossen. Misschien is het goed om daarbij hulp van buitenaf te vragen, bijvoorbeeld van een psychotherapeut of psycholoog.
  2. Je omzeilt de blokkade door de aanpak niet zelf te doen, maar bijvoorbeeld door het je partner te laten doen. Op deze manier krijgt je kindje wel een gestructureerde aanpak van iemand die niet zoveel moeite met het huilen heeft. Het voordeel is dat het slaapprobleem waarschijnlijk eerder is opgelost. Maar het nadeel is dat je zelf niet aan je probleem werkt, en je angst je in de weg kan zitten wanneer je kind in andere situaties gaat huilen wanneer hij met zijn eigen wil experimenteert.