Opvoedingsvragen

Ze eet gewoon helemaal niets

Op het kinderdagverblijf waar ik werk is een meisje dat heel slecht eet. Dit is thuis ook een bekend verhaal en ze doen hun best om haar goed te laten eten. De situatie: Bij het moment van crackers eten en limonade drinken gaat het al moeizaam. Ze is als laatste klaar met eten maar doet daar niet heel moeilijk over. Bij het lunch-moment begint ze al met: ‘ikke niet eten.. nee niet eten he!’ Ze krijgt thuis 1 boterham met smeerworst of smeerkaas zonder korst. Bij ons proberen wij dit nu ook maar zij wil niet eten dus gooit ze na 2 happen alles eruit en eet ze niks. Als je haar straf geeft interesseert het haar niks zit ze te lachen. Het doet haar blijkbaar niet veel. Behalve als je haar laat zitten met het braaksel dan gaat ze huilen maar dat doe je niet want dat is gewoon vies. Ik krijg niks naar binnen. Wij werken nu met een dikke-duimen-kaart. Wanneer zij goed eet mag ze een stempel. Dit heeft een week geholpen maar nu is dat ook niet meer een succes. 

Het is jammer dat je niet aangeeft hoe oud dit meisje is. Maar omdat je op een kinderdagverblijf werkt en ze ‘ikke niet eten’ zegt, ga ik ervan uit dat het om een peuter gaat. Peuters kunnen echt tegendraads zijn als het om eten gaat. En eerlijk gezegd kun jij als leiding niet veel doen om te voorkomen dat ze haar eten weer uitbraakt.

Een peuter is namelijk de baas over het eigen lijfje en dat laat dit meisje je heel goed merken. Als ze zich gedwongen voelt om te eten en dat niet wil, dan spuugt ze het gewoon weer uit. Je beschrijft dat straf haar niet interesseert en dat ze zit te lachen. Dat is heel begrijpelijk. Een peuter kan oorzaak en gevolg nog niet goed aan elkaar koppelen en ze begrijpt het doel van een straf dus niet. Daarom interesseert de straf haar niet. Ze ziet het misschien zelfs als extra aandacht. En dat is leuk.

Ook al krijgt ze negatieve aandacht, voor een peuter is dat aandacht en daar gaat het meestal om. Haar in het braaksel laten zitten is ook geen goed idee. Het is onprettig en ook hierbij zal het niet als ‘straf’ helpen. Het peutertje voelt zich alleen maar diep ongelukkig en zal niet leren dat ze voortaan wel moet eten en niet moet braken.

Om het nog ingewikkelder te maken: de dikke-duimen-kaart is een leuk idee, maar het zal voor een peuter onvoldoende helpen. Ook hierbij heb je namelijk inzicht in oorzaak en gevolg nodig. Een peuter moet voor dit systeem kunnen bedenken dat hij graag een beloning wil en dus een dikke duim wil verdienen. En dat overzicht heeft een peuter nog niet. Die is heel blij met een dikke duim als compliment. Maar om daar nu je gedrag voor te laten waar je zoveel aandacht voor krijgt? Nee hoor, dat doet een peuter niet. Voor dit systeem moet een kind echt al op de basisschool zitten.

Tja, wat kun je dan wel doen? Gewoon heel rustig blijven en het kind de dagelijkse portie die voor haar bestemd is geven, net zoals alle andere peuters dit krijgen. Ze mag best roepen dat ze het niet wil. Dat is helemaal niet erg. Je kunt er zelfs een spelletje van maken en alle peuters eerst hard nee laten roepen. En daarna gaan we gewoon eten. Wil ze niets, dan eet ze niets. Na de gewone tijd die voor het eten bestemd is haal je haar bordje weer weg. En spuugt ze haar eten uit, dan haal je haar hele bordje weg. Je poetst haar zonder commentaar schoon. Klaar is Kees. Ga niet mopperen, ga haar niet overhalen om toch te eten. Ga niet vertellen dat de andere kinderen wel goed eten. Geef geen straf. Maak er gewoon geen woorden aan vuil. Want alles wat je doet geeft haar aandacht voor het negatieve gedrag.

Het doel is dat je de aandacht van het eten weghaalt. Geef haar bijvoorbeeld wel veel aandacht voor heel ander gedrag, iets wat ze wel goed doet. Leuk spelen bijvoorbeeld, of een liedje zingen, of haar jas aantrekken of wat dan ook. Alleen het onderwerp eten… dat is voorlopig taboe. Dit moet je zeker drie weken volhouden.

Drie weken lang geen aandacht schenken aan haar gedrag rond het eten. Dan ontdekt ze dat er geen extra leukigheid meer te halen valt rond het eten. En daarna kan ze besluiten dat ze toch wel honger heeft. Dat kan. In dat geval gaat ze haar crackers wel weer eten. Maar wil ze het niet, en blijft ze moeilijk eten, dan is dat nu eenmaal zo. Ze zal echt niet verhongeren. Overleg wel met de ouders als je het eetgedrag wilt aanpakken. Het is heel handig als de ouders en leiding van het kinderdagverblijf een vergelijkbare reactie op haar niet eten hebben. Dan leert een peuter het snelst dat er zowel thuis als op het dagverblijf geen bijzondere aandacht meer te krijgen is rond eten.