Opvoedingsvragen

Hij valt niet in slaap

Mijn 10-jarige zoon heeft al een half jaar problemen met inslapen. Gemiddeld duurt het 2 uur voordat hij eindelijk in slaap valt. Volgende al geprobeerd: Deur is altijd open, lichtje aan op overloop, hij wil graag geluid horen van beneden. Bewust geluid maken: strijken, computer, douchen. Wij nemen hem niet in bed. Na kwartier kijken en dan afbouwen naar een half uur kijken. Samen met zus laten slapen. De adviezen die ik op jullie site lees, zijn hoofdzakelijk voor kleinere kinderen. Is er iemand die mij een tip of advies kan geven?

Misschien problemen op school

Een tienjarige moet in principe zelf in slaap kunnen komen, zonder hulp steun of ritueel van ouders. Je schrijft dat je kind tot voor een half jaar ook goed in slaap kwam. Ik verwacht dat er twee dingen meespelen. Ten eerste kan er iets aan de hand zijn waar hij zich onprettig over voelt. Het lijkt me van belang dat je daar met je zoon een gesprek over aan gaat. Het kan zijn dat er problemen in de klas zijn. Bij tienjarigen is er op sociaal gebied vaak van alles aan de hand. Er kan groepsvorming in de klas zijn, en kinderen die eerst goed in de groep lagen kunnen ineens aan de kant gezet worden. Een gesprek met de leerkracht kan hierover belangrijke informatie geven. Het kan ook zijn dat je zoon problemen heeft met de leerkracht zelf, of dat hij bepaalde vakken te moeilijk vindt. Misschien durft hij dat niet goed met je te bespreken, maar tobt hij er wel over. Als jij er dan over begint kan dat voor hem net voldoende zijn om zijn probleem te bespreken.

Prepuberteit

Er kunnen ook andere problemen zijn waar hij mee zit. Misschien voelt hij zich lichamelijk niet goed, heeft hij last van kinderen in de buurt, heeft hij problemen via internet (via chatten, twitter, facebook, of andere sites kan van alles aan de hand zijn zonder dat ouders dit weten)… En het kan ook zijn dat er in jullie gezin iets speelt waar hij bezorgd over is. Of misschien heeft hij het gevoel dat jullie niet goed zien wat hij nodig heeft (bijvoorbeeld meer zakgeld, of een andere aanpak dan een broer of zus). Los daarvan kunnen kinderen rond hun tiende jaar ook gaan ‘prepuberen’. Dit betekent dat er in hun lichaam al van alles gaat rondspoken als een soort voorbode op de puberteit. Kinderen kunnen daar veel last van hebben. Ze kunnen ook al erg verliefd worden en niet goed weten wat ze met die gevoelens aanmoeten. Dit kan tot slaapproblemen leiden.

Gewenning speelt mee

Naast de oorzaak van het inslaapprobleem is er ook een belangrijke reden die de situatie in stand houdt, en dat is de gewenning. Je schrijft ‘wij zijn aan het tobben’. En daarna noem je een aantal dingen op die je geprobeerd hebt. Helaas kun jij het inslapen van je zoon niet regelen. Wat jij als ouder ook doet, hoe prachtig je de zogenaamde ‘slaapvoorwaarden’ ook maakt. Hij bepaalt of hij zijn ogen dicht doet of niet. Wat vaak gebeurt is dat je in een vicieuze cirkel terecht komt. Hoe meer je voor je kind gaat doet, hoe meer je kind ook van je gaat verwachten. Dat wat de ene nacht nog hielp om in te slapen is de volgende nacht al niet meer voldoende. Je zoon gebruikt jou nu een beetje als middel om in slaap te vallen, maar hij wil ook graag jouw aandacht hebben. En hij weet nu dat hij die door ‘niet slapen’ krijgt. Ik raad je dan ook aan jouw aandeel drastisch te verminderen.

Een passend bedtijdritueel

Bedenk een kort bedtijdritueel, dat past bij zijn leeftijd. Ook dat kun je met hem bespreken. Hij kan zelf ook meedenken. Wat tienjarigen vaak prettig vinden is als je aangeeft dat ze al groot zijn, en bijvoorbeeld later naar bed mogen dan hun broertje of zusje. Als je kind voelt dat hij eigenlijk te vroeg naar bed gaat kan dat een inslaapprobleem versterken. Verder kun je hem een zaklamp geven, of afspreken dat hij zelf zijn licht uit mag doen rond een bepaalde tijd. Maar ga niet steeds naar hem toe, en doe ook niets extra’s. Het werkt beter wanneer je zijn positieve gedrag beloont, bijvoorbeeld door samen met hem een kalender te maken waarop hij elke ochtend een sticker mag plakken als hij ’s avonds rustig in bed is blijven liggen. En na een aantal stickers mag hij dan iets leuks doen bijvoorbeeld. Let wel… ik zeg rustig in bed liggen. Dat is iets anders dan daadwerkelijk slapen. Want dat komt alleen wanneer een kind ontdekt dat hij geen extra aandacht met wakker blijven krijgt. In slaap vallen kun je dus niet van hem eisen, maar rustig in bed blijven liggen wel.