Opvoedingsvragen

Mijn zoon van zeven bijt zijn broertje

Onze oudste zoon van 7 bijt met enige regelmaat als hij boos is onze middelste zoon (4 jaar). Vervolgens liegt hij erover maar ik kan de tanden soms zien staan. Gelukkig bijt hij niet zo hard dat net blauwe plekken worden… Hij weet dat het niet mag, maar zegt dat hij soms zo boos wordt. De middelste kan ook echt zitten zieken, maar de oudste weet dat pijn doen niet mag en dat hij op moet staan en weglopen. Dat lukt dus niet.

We hebben van alles geprobeerd, straf, time-outs uitleggen, samen een oplossing verzinnen als het weer zo frustrerend wordt. Niets helpt. Alleen negeren proberen we niet omdat ik datgeen goed signaal vindt naar de middelste. IQ is bovengemiddeld. Verbaal is onze 7-jarige erg sterk, en hij is ook ruim groter voor zijn leeftijd, dus dat is het allemaal ook niet. Ik weet niet wat we eraan moeten doen. Vind het ook niet passend bij de leeftijd.

Ze zitten elkaar in de weg

Bijten is inderdaad niet passend voor de leeftijd van je oudste zoon. Bijten wordt meestal door peuters gedaan die zich niet goed kunnen uiten als ze boos worden. Daarom is het heel goed dat je er advies over vraagt. Je schrijft dat je middelste zoon vaak zit ‘te zieken’ en dat je oudste daar enorm kwaad over wordt. Waarschijnlijk zit daar precies het probleem. Het lijkt een strijd tussen de twee kinderen en wanneer de ene over de grens van de ander gaat, gaat die dus letterlijk ‘van zich afbijten’.

Hij geeft een serieus signaal af

Je hebt al van alles geprobeerd om je zoon op het goede pad te krijgen en dat is heel begrijpelijk. Het klinkt echter als een situatie die zich niet snel zal oplossen, wanneer je oudste het gevoel blijft houden dat hij door de middelste klemgezet wordt. Hij geeft een signaal af dat het niet goed met hem gaat door te bijten. Dat signaal moet je serieus nemen. Kijk of er in je gezinssituatie een mogelijkheid is voor de oudste om letterlijk meer ruimte voor zichzelf te krijgen. Ik weet niet hoe groot je woont, of de twee kinderen misschien een kamer delen, of samen speelgoed hebben. Als dit soort zaken kunnen voor een oudste lastig zijn. Een plek voor zichzelf waar de jongste niet mag komen kan al helpen. Hij kan zich daar dan terugtrekken als hij daar behoefte aan heeft, als de jongste weer over zijn grenzen gaat.

Uit de situatie halen is belangrijk

Het is ook belangrijk om hem te zeggen dat je ziet wat er gebeurt en begrijpt hoe hij zich voelt. Hij mag boos en gefrustreerd zijn, alleen mag niet bijten. Geef hem iets anders waar hij op mag bijten als hij weer boos wordt, maar wees wel duidelijk: als hij toch bijt zet je hem even apart voor een time-out. Want dat wordt niet geaccepteerd. Geef dan geen uitgebreide aandacht aan zijn daad, maar zet hem zonder pardon even apart. Je kunt hem ook even naar buiten sturen om rondjes om het huis te rennen of even in de tuin te gaan voetballen. Als hij maar even uit de situatie wordt gehaald. Echter, het is ook belangrijk dat je de jongste apart zet wanneer je ziet dat hij weer vervelend is tegen zijn broer, voordat de oudste gaat bijten. Zo ziet je oudste dat je het ook voor hem opneemt en het gedrag van de jongste niet accepteert.

Kinderen voelen spanningen aan

Wat ik daarnaast adviseer: ga na of er in het gezin misschien nog iets speelt waardoor je zoon spanning voelt. Misschien hebben beide kinderen daar zelfs last van. Kinderen voelen spanningen vaak aan, ook al probeer jij iets voor ze te verbergen, bijvoorbeeld om ze te beschermen. Om een voorbeeld te geven: wanneer er ziekte in de familie is en ouders daar veel mee bezig zijn en wat gestrest door zijn, dan reageren kinderen daar ook op. En dat doen ze soms door samen ruzie te maken. Door die ruzie moet jij als ouder wel reageren. In feite werken kinderen soms dan samen om jouw aandacht naar zich toe te halen. Soms gaat een kind de ander dan pesten, en de ander gaat dan uithalen naar de ene. En dan wordt het voor beiden huilen en schreeuwen en kom jij daar wel naar toe. Het is in zo’n geval soms beter met de kinderen te praten over wat er aan de hand is in het gezin. Je kunt ook over je eigen gevoel praten, en samen verdrietig zijn, bijvoorbeeld als het om een ziekte of andere nare situatie gaat. Ze kunnen dan ook over de situatie praten met elkaar, of er een tekening over maken om hun gevoel te uiten.

Speltherapie kan helpen

Overigens is het misschien een goed idee om met de huisarts of een pedagoog over het gedrag van je zoon te praten. Het kan voor jouw zoon misschien heel prettig zijn om speltherapie te krijgen. Daarin kan hij al zijn frustraties en boosheid op een veilige manier kwijt via spel. Als hij tijdens therapiesessies die boosheid kan uiten, gaat zoiets vaak gepaard met veel meer rust thuis. En dat zal waarschijnlijk ook weer een positief effect hebben op zijn relatie met zijn broertje.