Opvoedingsvragen

h

Slordigheid

Mijn dochter is bijna 8, behoorlijk bijdehand en nogal slordig. Als ik haar vraag op te ruimen, weet ze hier heel vaak een bijzonder handige draai aan te geven, maar het komt er op neer dat ze er meestal niet mee begint. Tegenwoordig heeft ze regelmatig een grote mond. Als ik het gezellig wil maken door bijvoorbeeld samen te knutselen, wil zij de boel altijd overdrijven. Als ik iets toesta wil ze altijd meer. Doe ik het niet, dan blijft opmerkingen maken als; “wel jammer hoor, dat het niet mag” en dat soort uitspraken. Ik voel me heel snel schuldig en ik vind het zo moeilijk om de gezelligheid in huis te bewaren. Ze is echt een lief en gevoelig meisje. Perfectionistisch ook (een foutje op school kan ze niet uitstaan). Ik leg uit dat het niet erg is om fouten te maken, ze moet immers nog leren. Maar dat opruimen is eigenlijk altijd al wel een probleem geweest. Hoe maak ik dat ze beter naar mij luistert en minder gewoon haar eigen zin op slinkse wijze doorvoert?

Experimenteren

Je dochter ontwikkelt zich op het ogenblik erg snel. Ze zit in de leeftijdsfase waarin ze ontdekt dat het belangrijk is om bij de groep te horen, om in de klas een goeie ‘plek’ te krijgen en dat kost veel energie. Ze is daarbij ook aan het experimenteren met gedragingen. Dat is nodig om je plekje in de groep goed te vinden. En thuis is een goede plaats om te ‘oefenen’. Zeker ouders zijn prachtig oefenmateriaal. Daarom zal ze proberen om je zoals je noemt ‘op slinkse wijze’ tot bepaald gedrag aan te zetten. Ze leert hierdoor hoe ze anderen, in de klas bijvoorbeeld, ook aan haar kant kan krijgen. Het zijn dus in feite sociale experimenten. Wat jij als ouder dan doet is voor haar dus heel belangrijk.

Waar wringt de schoen?

Je geeft aan dat je ontdekt ze dat heel vaak ongemerkt toch haar zin heeft gekregen. Hierdoor leert ze dat dit gedrag goed werkt, en zal ze er mee doorgaan. Daarom is het goed om voor jezelf op een rijtje te krijgen wat je nu eigenlijk dwars zit in haar gedrag. Hoe eerder je dat in de gaten krijgt, des te beter kun je ook de situatie weer in de hand krijgen. Als je doorkrijgt waar de schoen wringt kun je namelijk weer regels en grenzen gaan invoeren die haar leren dat niet alles op haar manier lukt. En daarmee leert ze ook dat het in de groep ook niet altijd zal lukken. Een kind dat thuis snel haar zin krijgt verwacht misschien dat op school alles net zo makkelijk loopt en kan dan in de groep klem komen te zitten. Misschien verklaart dat ook wel een beetje haar boosheid?

Dagboekje

Wat ik je aanraad is om een paar dagen een dagboekje bij te houden van de momenten waarop je vindt dat het niet goed gaat. Schrijf op wat er aan de hand is, hoe laat het is, wie er bij zijn, wat je dochter zegt en doet en hoe jij reageert. Na een aantal dagen kun je daar misschien een patroon in ontdekken. En dan kun je ook veranderingen invoeren. Kijk bijvoorbeeld ten eerste naar de situatie waarin het ontstaat. Is het opruimen altijd na het eten een probleem? Dan komt dat misschien doordat er zoveel moet gebeuren en je niet goed op haar gedrag kan letten, of misschien doordat zij moe is en daardoor geen energie meer heeft om naar je te luisteren… kortom, je ontdekt dan snel wat er mis is. Overigens kan zo’n oorzaak ook heel praktisch zijn. Een kind dat moet opruimen maar eigenlijk onvoldoende kastruimte heeft voor haar spullen blijft de boel op de grond gooien. Er is dan gewoon geen plaats. Dus kijk samen met haar eens kritisch naar haar kamer. Is er teveel losse rommel? Zorg voor bakken, kasten… dat helpt enorm.

Niet alleen dreigen

Daarnaast is het heel belangrijk te ontdekken wat jij als ouder eigenlijk doet. Hoe reageer je op wat ze doet. Als je druk bent dan laat je dingen soms een beetje zitten, waardoor je de boodschap geeft dat je dingen niet zo erg vindt. Het kan ook zijn dat je wel iets zegt, of dat je dreigt, maar dat je daarna niets doet. Kinderen van acht ontdekken al snel dat woorden alleen niet zo belangrijk zijn. Het gaat niet om wat je zegt maar wat je doet. Dus dreig je met een maatregel, voer die dan ook meteen door. Wacht niet te lang, want dan wordt de link met het opruimen te vaag.

Band versterken

Tenslotte: het is vast overbodig maar het blijft belangrijk: een beloning als ze iets wel opruimt werkt sterker dan een boze opmerking als ze iets laat slingeren. Voer een vast beloningssysteem in. Maak samen met haar een kalender en laat haar elke dag dat ze iets heeft opgeruimd een stickertje op plakken of een tekeningetje maken. En na vijf tekeningetjes gaan jullie iets leuks doen samen. Dat versterkt jullie band, en leert haar dat opruimen niet alleen maar naar is.